Gazneliler Devleti (963-1187)
Alp Tigin
sebük Tigin
GazneIİ Mahmut
Sultan Unvanı
17 sefer
Dandanakan Savaş
ARABİSTAN
Bİrunİ
Gurlular
Balkaş
XNe;a
• Rey Savaş
Dandanakan Savaşı (1040)
Büyük Selçuklu Devleti (Tuğrul Bey)
ile Gazneliler (Sultan Mesut) arasında
Horasan bölgesi hâkimiyeti için yaşanan
savaştır. Bu savaşı Gazneliler kaybetmiş
ve yıkılma sürecine girmiştir. Savaştan
sonra ise Büyük Selçuklu Devleti res-
men kurulmuştur. Savaşl kazanan Tuğrul
Bey de "Horasan Hükümdarı" olarak
anılmıştır.
17 Hint Seferi
Yaklaşık 30 yıl tahtta kalan Gazneli Sultan
Mahmut Hindistan'a 17 sefer düzenlemiş-
tin Gazneli Sultan Mahmut'un bu seferleri
düzenlemesinde İslamiyet'i yaymak, İslam
dünyasının liderliğini ele geçirmek, ayrılıkçı
mezhepleri yok etmek, bölgenin ticari zen-
ginliğıne ulaşmak gibi hedefler yatmakta-
dır. Gazneli Sultan Mahmut'la birlikte Hint
Seferlerine katılan Biruni (Gazneli Mahmut
Biruni için "Sarayımın en değerli hazinesi"
ifadesini kullanmıştır.) bu seferler sırasında
gördüklerini anlattığı "Tahkiku Malil Hind"
adlı eserini yazmıştır. Bu eserde Hinduların
inanç ve adetleri tarafsız olarak anlatılmıştır.
GAZNELİLER (YEMİNİLER) (963-1187Y
• Adını merkezi olan Gazne bölgesinden almıştır. Samanoğulları Devleti'nin Herat Valisi
olan Alp Tigin devletin temelini atmıştır. Sebük Tigin Zamanı'nda Samanoğullarına bağlı-
lık durumuna son verilerek devlet tam bağımsızlığına kavuşmuştur. (Bu yüzden Sebük Ti-
gin asıl kurucu kabul edilir.)
• Gazneli Mah mutZamanı' nda devleten pa dönemin i yaşam ıştır. Bu dönemde Şii Büveyh-
oğulları üzerine sefer yapılarak Abbasi halifesi koruma altına alınmışür.
• Halife tarafindan Gazneli Mahmut'a
gibi
unvanlar verilmiştir. (Dünya tarihinde Sultan unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı Gaz-
neli Mahmut'tur.
• Gazneli Sultan Mahmut Hindistan'a on yedi sefer düzenlemiştir.
bKuzey Hindistan, Gazne topraklarına katıldı, İslamiyet Hindistan'da geniş bir alana yayıldı.
bGünümüzdeki Pakistan, Afganistan ve Bangladeş devletlerinin ortaya çıkmasına yol açtı.
hislamiyet'in yayılmasıyla birlikte Hindistan'daki kast sistemi zayıfladı.
• Gazneli Mahmut'un ölümüyle başa geçen oğlu Sultan Mesut da Hindistan üzerine sefer yapmayı sür-
dürmüştür. Bu dönemde Selçuklularla yapılan Nesa (1035), Serahs (1038) ve Dandanakan (1040) sa-
vaşları kaybedilerek devlet yıkılma sürecine girmiştir. Gazneli Devleti'ne 1187 yılında Afgan asıllı Gur-
lular son vermiştir. Gazne ordusunun çeşitli etnik gruplardan oluşması yıkılmasında önemli bir etken
olmuştur. Son hükümdarı ise Hüsrev Melik'tir.
• Gazneli devletinin yıkılmasında, geniş bir coğrafyaya hükmedilmesi, farklı etnik kökenden olan birçok
milletin birarada yaşaması, ordunun içinde farklı milletlerin bulunması ve bu yüzden sık sık ayaklan-
ma çıkması etkilidir.
instagram.com/copysinav
