Gastrulasyon evresi başladıktan sonra, embriyo üç tabakalı yapıya dö-
nüşür: ektoderm, mezoderm ve endoderm. Bu tabakalar arasındaki
etkileşimler, embriyonun doku ve organlarının gelişmesine imkân tanır.
Hücreler, farklılaşarak belirli fonksiyonlara sahip hâle gelir.
Organogenez evresi başladığında, embriyonik tabakalardan doku ve
organlar gelişir. Bu süreç, hücrelerin farklılaşmasını, yer değiştirmesini
ve belirli görevler için özelleşmesini içerir. Hücreler arası etkileşimler ve
apoptozis (programlanmış hücre ölümü) bu evrede önemli rol oynar.
Rahime yerleşen embriyo, burada beslenmesi için plasenta ve göbek
bağı yapılarının gelişmesine yol açar. Plasenta, embriyonun dışında-
ki hücrelerin endometriyum içine doğru uzanarak gelişmesiyle oluşur.
Bu yapılar, anne ve embriyo arasında besin maddelerinin, oksijenin ve
metabolik atıkların değişimini sağlar. Ayrıca plasenta, anneye ait bazı
antikorların embriyoya geçmesini sağlayarak bağışıklık kazanımında rol
oynar.
Göbek kordonu
ÇÖZELİM
İnsanda embriyonik gelişim aşamaları ile ilgili
olarak,
II.
III.
Organogenez evresinde apoptozis (prog-
ramlanmış hücre ölümü) önemli bir rol oynar.
hCG hormonu, gebeliğin ilk 10-12 haftasın-
da yüksek düzeyde salgılanır ve bu hormon,
korpus luteumun işlevini sürdürmesini sağ-
Gebeliğin 2. haftasındaki embriyo fetüs ola-
rak adlandırılır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II ve III
E) ı, II ve III
Uterus duvarı
Plasenta
damarı
Fetüs
Uterus
Göbek kordonu, embriyonun plasenta ile bağlantısını sağlar ve için-
de iki atardamar ve bir toplardamar bulunur. Atardamarlar embriyonun
metabolik atıklarını ve oksijen bakımından fakir kanı anneye taşırken,
toplardamar oksijen açısından zengin kanı ve besin maddelerini emb-
riyoya iletir.
Gebelik süresi, yumurtanın döllenmesinden itibaren yaklaşık 266 gün-
dür (38 hafta). Embriyo, gebeliğin 8. haftasında fetüs olarak adlandı-
rılır. Gebelik dönemi, genellikle üçer aylık periyotlar şeklinde incelenir.
Plasenta, gebeliğin devamlılığını sağlayacak hormonları üretir. hCG
(Human Chorionic Gonadotropin) hormonu, gebeliğin ilk 10-12 hafta-
sında yüksek düzeyde salgılanır ve bu hormon korpus luteumun bozul-
maşını engeller, böylece östrojen ve progesteron üretimi devam eder.
hCG hormonunun seviyesi azaldığında, plasenta östrojen ve progeste-
ron üretimini üstlenir.
Bostosist oluşurken ya da daha öncesinde hücreler ayrılıp gelişerek tek
yumurta ikizi oluşur. Çift yumurta ikizi ise iki ayrı ikincil oositin iki farklı
spermle döllenmesi sonucu oluşur. Tek yumurta ikizlerinin kalıtsal özel-
likleri aynı, dış görünüşleri farklı olabilir. Çift yumurta ikizi farklı zamanda
doğmuş iki kardeş kadar birbirine benzeyebilir.
91
Fetüs, gebeliğin 8. haftasından sonra embriyoya
verilen isimdir.
Doğru cevap (B) seçeneğidir.
BÖLGE
Gebelik döneminde fetüs gelişimini, genetik
ve çevresel faktörler etkiler.
SIRA SENDE - 10
Plasenta İle İlgili olarak,
I. Anne ile embriyo arasındaki besin, oksijen
ve atık maddelerin alışverişini sağlar.
II. Annenin kan hücrelerinin fetüse geçmesini
sağlar.
III. Gebeliğin 12. haftasından sonra östrojen ve
progesteron üretimini üstlenir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) ive II
C) ive III
E) ı, II veııı
