Ğ
R
Türkiye'nin İklimi ve Bitki Öriİİsü 1
Haritada I ve II nolu oklar yönünde ilerlendiğinde yıllık or-
telama sıcaklıklar azalmaktadır.
I numaralı ok yönünde ilerleme olduğunda sıcaklığın
azalmasının nedeni enlemdir. (Kuzey - güney yönünde
hareket edildiğinde dünyanın küreselliğine bağlı olarak
meydana gelen değişimlerdir. Yani enlem kuzey - güney
doğrultulu değişimdir.)
II numaralı ok yönünde ilerlemede sıcaklığın azalmasının
nedeni ise yükseltidir. Türkiye'de batıdan doğuya, kıyıdan
iç kesim gidildikçe yükselti artar. Yükseltinin arttığı yerlerde
ise sıcaklık azalır, karasallık artar, tarım ürünlerinin çeşidi
azalır, olgunlaşma süresi uzar, karlı gün sayısı artar.
2.
3.
Cevap E
• İzmir
Sinop
Şanlıurfa
• Antalya
Güneş Işınlarının geliş açısı Ekvator'dan kutuplara gidildik-
çe küçüldüğünden sıcaklıklar Türkiye'de güneyden kuzeye
gidildikçe genel olarak azalır, Göreceli konumdan kaynak-
lanan özellikler İse sıcaklıkların enleme göre düzenli değişi-
mini engeller. Haritada verilen merkezler düşünüldüğünde
Antalya ve Şanlıurfa'da aynı enlemde yer almalarına
men sıcaklık farkının olması göreceli konum ile açıklanabi-
lir, (Denizellik, karasalllk, yükselti)
Cevap A
Yağışların az olduğu yörelerde İlkbahar yağışlarıyla gelişen
ve yaz kuraklığının etkisiyle sararıp kuruyan Ot toplulukları-
na bozkır denir. İlkbahar yağışlarıyla yeşerip yaz kuraklığı
ile sararan Ot topluluğu Olan bozkır, yağışların az olduğu
yörelerin bitki örtüsünü oluşturur, Verilen illerin doğal bitki
Örtüleri düşünüldüğünde Antaya ve İzmidde maki; Trab-
zon'da, orman; Erzurum'da, Alpin çayırlar; Ankara'da boz-
kırdır (step).
Cevap B
4.
5.
7.
9
YerşekİlIerİnİn kısa mesafede değişmesi ve Dağların kıyı
çizgisine göre konumu: Türkiye'de dağlar doğu - bat' yö-
nünde uzanış göstermektedir, Bunun sonucunda kıyı ile iç
kesimler arasında sıcaklık ve yağış dağılışl farklılık gös-
terir. Denizin Ilımanlaştırıcı etkisi iç kesimlere ulaşamaz.
Etrafındaki denizlerin etkisi: Kıyılarda Ihman İklim özelikleri-
nin görülmesini sağlar. KIYI kesimlerde iç kesimlere göre ya-
ğ'ş miktarı daha fazla, günlük ve yılık sıcaklık fMklan daha
azdır.
Yükseltinin doğuya doğru artması: Türkiye'de yükselti
batıdan doğuya doğru arttığı İçin sıcaklıklar doğuya gidil-
dikçe düşer. Bu durum iklim çeşitliliğini etkiler, Fakat do-
ğu-batı genişlik Türkiye'de çeşitli iklim tiplerinin görülmesi
etkili değildir.
Cevap D
Gerçek sıcaklık: Termonwtrede okunan sıcaklık değerdir.
Gerçek sıcaklık, yerden her 100 m'de 0,5 oc aza-
lir.
Gerçek sıcaklık değerini yükselti, enlem, sıcak ve s«-uk rüz-
gârlar, karasallık ve denizeüik Ne basınç merkezleri etkNer.
İndirgenmiş sıcaklık: Yükseltinin, gerçek sıcaklık üzerin-
deki etkisinin ortadan kaldırılarak hesaplanmış sıcaklık
değeridir, Yükselti etkisi dikkate ahnmadan her yerin deniz
seviyesinde olduğu düşünülür.
Buna göre gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasın-
daki farkın daha az olduğu merkez Edirne'dir.
İndirgenmiş sıcaklıkla gerçek sıcaklık arasındaki farkın
en fazla olduğu bölge Doğu Anadolu Bölgesi'dir (Nedeni
ortalama yükseltisi en fazla olan bölge olmasıdır). Bu far-
kın en az olduğu bölge ise Marmara'dır, (Nedeni ortalama
yükseltisi en az olan bölge olmasıdır.)
Cevap E
En yerler
Türkiyemı Ocak ayı İndirgenmiş izoterm haritası verilmiştir.
Ocak ayı indirgenmiş [zoterm haritası İncelendiğinde
yaklaşık aynı enlemde olmalarına rağmen Akdeniz Böl-
gesi'nin Güneydoğu Anadolu'dan daha sıcak olmasının
nedeni "karasallık-denizellik•tir. Aynı enlemde oldukları
için güneş Işınlarının geliş açışı aynıdır. Harita indirgen-
miş Olduğu için yükselti yok sayılm'ştır.
Cevap B
Bulutluluk oranının fazla olduğu alanlarda güneş enerji-
sinden yararlanma azdır. Güneşli gün sayısının en az
olduğu bölüm, bulutlu gün sayısı fazla olduğu için Doğu
Karadeniz kıyılarıdır, Bu nedenle güneş enerjisinden ya-
rarlanma olanağı azdır. Güneşli gün sayısının fazla oldu-
ğu Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz gibi bölgelere güneş
enerji santrallerinin kurulması daha uygundur.
Cevap C
35
