6.
7.
Fransız şiirinde bulduğu şekil mükemmeliyetini Türk
şiirine taşımak İster. Ona göre şiir bir mimari eser gibi ele
alınmalıdır. Ancak bunu yaparken parnasyenler gibi an-
lamı İhmal etmemek gerekir, Bu sebeple şair parnasyen-
lerdeki şekil mükemmeliyeti kaygısına anlam derinliğini
de ekleyerek yeni bir üslup geliştirir. Kelimeyi şiirin esas
malzemesi olarak kabul eder. Nasıl ki mimari bir eserden
herhangi bir malzemeyi eksiltmek veya yerine başkasını
koymak eserin bütünlüğünü bozuyorsa onun şiirinde de
bir kelimeyi çıkartmak veya bir başkasıyla değiştirmek
eserin yapısını bozar. Bu sebeple kelimeler karşısında
son derece müşkülpesenttir, Uzun müddet kelimeleri zih-
ninde değiştirir, yerine başkalarını koyar, kelimelerin zih-
ninde yarattığı musikiyi dinler ve ondan sonra karar verir.
Bu nedenle şiirlerinin pek çoğunu yarım bırakmış ve öm-
nünün sonunda tamamlayabilmiştir. Sağlığında şiirlerini
aynı çekingenliğin tesiri ile kitap hâlinde yayımlatmamış-
tır en ünlü şiiridir.
Bu parçada boş bırakılan yerler sırasıyla aşağıdaki-
lerden hangileriyle tamamlanmalıdır?
A) Ahmet Hamdi Tanpınar — Bursa'da Zaman
B) Ahmet Haşim - Merdiven
C) Cenap Şahabettin Elhan-ı Şita
D) Yahya Kemal Beyatlı - Sessiz Gemi
E) Asef Halet Çelebi — Sidharta
(l) Yahya Kemal'in yetişme tarzı ve bulunduğu çevreler
onun şiir sanatına tesir etmiştir. (II) Akdeniz medeniyeti
anlayışını dile getirerek kısa ömürlü "Nevyunanilik" akı-
mırlı başlatır. (III) Ona göre şiir geniş bir musikidir, mıs-
ralarda musiki dalgalanması olmalıdır. (IV) Akıncılar,
Mohaç Türküsü, Barbaros Anıtı Kitabesi, Selimname,
Süleymaniye'de Bayram Sabahı, 26 Ağustos, İstanbul'un
Fethini Gören Üsküdar gibi şiirlerinde epik bir atmosfer
teması içinde millî tarih temasını işlemiştir. (V) Hece öl-
çüşüyle yazdığı şiirleri aruzla yazdıklarından daha çoktur,
daha başarılıdır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde
bir bilgi yanlışı vardır?
C) III
8.
III.
IV.
Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden
Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak
Ve bir zaman bakacaksın semaya ağlayarak
Sular sarardı yüzün perde perde solmakta
Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta
Eğilmiş arza kanar muttasıl kanar güller
Durur alev gibi dallarda kanlı bülbüller
Sular mı yandı neden tunca benziyor mermer
Bu bir lisan-ı hafidir ki ruha dolmakta
Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta
arz: yer, toprak / muttasıl: devamlı / lisan-' hafi: gizli dil
Ahmet Haşim'in "Merdiven" şiirinin değerIendirilme-
sine İlişkin aşağıdaki yargılardan hangisi
A) "Merdiven" sözü, bilinen bir nesnenin dışında simge-
sel ve çağrışımsal bir anlam taşımaktadır.
B)
Sembolizm akımına uygun bir imge dünyas na ve mu-
sikili söyleyişe sahiptir.
C)
III. bölümde doğaya ait unsurlardan gülün kanaması,
bülbüllerin kanlı ve alev gibi olması empresyonizme
Özgü izlenimlerdir,
D)
I ve II, bölümlerde zengin uyaktan, III ve IV. bölüm-
lerde ise tam uyaktan yararlanılmıştır.
E)
III. bölümdeki "kanar" sözcüğü hem "kanmak" hem de
"kanamak" şeklinde iki gerçek anlama gelerek tevriye
Oluşturmuştur.
HATIRLA
Ziya Paşa'nın "Zafername" adlı nazım-nesir karışık ese-
ri, çok ünlü bir hicivdir. Şiir kısmında nazım biçimi "kasi-
de" ve "tahmis"ten oluşmaktadır. Şair, burada Sadrazam
Ali Paşa'yı tarizlerle eleştirmektedir. Şiire siyasi rakip Ol-
marnın verdiği duygusallık da damga vurmuştur.
BİLELİM
Piyale ve Göl Saatleri şiir; Frankfurt Seyahatnamesi gezi;
Gurabahane—i Laklakan, Bize Göre fıkra — makale — de-
neme Örnekleri olup Ahmet Haşim'e aittir.
o
181
