FOTOPERİYODİZM
BİRLİKTE ÇÖZELİM
I. Tohumun uyku hâlinin başlaması
II. Yaprak dökülmesi
III. Çiçek açması
Yukarıda verilenlerden hangileri bitkilerin belli
dönemlerde verdiği fizyolojik yanıtlardır?
z—
Mevsimsel durumlar bitkilerin birçoğu için hayatında önemli noktalar taşır.
Bitkilerde çiçek açma, yaprak dökümü, tomurcuklanma, tohumun uyku
hâlinin başlaması ve devam etmesi olayları belirli zaman dilimlerinde
gözlenen olaylardır.
Bitkilerin yılın en uygun zaman dilimini saptamak için kullandığı çevresel
uyarı, gün uzunluğundaki değişime fotoperiyot denir.
Bitkilerin gece veya gün uzunluğuna verilen fizyolojik cevaplara ise foto-
periyodizm denir.
Fotoperiyodizm, bitkilerin yeryüzündeki dağılımını etkileyen önemli bir
faktördür.
Bitkiler ışık alma süreci ve buna bağlı çiçeklenmesine göre üç gruba
ayrılır.
Kısa Gün (Uzun Gece) Bitkileri, gecenin gündüzden daha uzun olduğu
günlerde çiçeklenen bitkilerdir. Bu bitkiler yani yaz sonu, sonbahar veya
kışın çiçek açarlar. Çilek, patates ve kasımpatı gibi.
Uzun Gün (Kısa Gece) Bitkileri,
gündüzün geceden daha uzun olduğu
günlerde çiçeklenen bitkilerdir. Yani ilkbahar sonunda ve yaz başnda çi-
çek açarlar. Türkiyede'ki bitkilerin çoğu uzun gün bitkisi olup çÇeklenme
için günlük 12-14 saat ışık alması gerekir. Süsen, marul ve çoğu tahıllar
gibi.
Nötr Gün Bitkileri, çiçeklenme fotoperiyottan ya da gündüz süresinin
uzunluğundan etkilenmez. Domates, çeltik ve ayçiçeği gibi.
A) Yalnız I
D) II velil
B) ı veli
C) ıveııı
E) l, II ve III
Kısa gün bitkisi - Çilek
Uzun gün bitkisi - Süsen
Nötr gün bitkisi - Ayçiçeği
Kısa Gün Bitkileri
: Aydınlık
Uzun Gün Bitkileri
: Karanlık
158
Bitkiler belli dönemlerde çiçek açma, yaprak dökü-
mü, tomurcuklanma, tohumun uyku hâlinin başla-
ması ve devam etmesi gibi fizyolojik yanıtlar verir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
BÖLGE
Araştırmacılar, bitkinin çiçeklenmesini et-
kileyen faktörün gün uzunluğu değil gece
uzunluğu olduğunu tespit etmişlerdir.
SIRA SENDE -
I. Uzun gün bitkileri
II. Nötr gün bitkileri
III. Kısa gün bitkileri
Domates ve ayçiçeği gibi çiçeklenmesinde
gündüz süresinden ya da fotoperyottan etki-
lenmeyen bitkiler yukarıda verilenlerden hagi-
leridir?
A) Yalnız II
D) II veııı
B) iveli
C) ivelll
E) ı, II ve III
