2. FOSFOLİPİT
Azot içerir
Fosfat
Gliserol
(suyu
Ester bağlan
H İdrofobik
(suyu sevmez)
Yağ Yağ
asidi asidi
Hücre zan
Hücre zarının temel bileşenidir. (Yapısal lipit)
Hücre zarında iki tabaka şeklindedir.
Enerji eldesinde kullanılmaz.
1 gliserol + 2 yağ asidi Fosfolipit + 2 ester bağı
3. STEROİD
Birbirine kaynaşmış dört halkadan oluşmuş karbon iskeletli
lipittir.
A
C
D
Oksijenli solunumda As.COA biyosentez yolundan üretilir.
Polimer yapılı değillerdir.
Küçük yapılıdır. (Hücre zarından geçer.)
Enerji vermez.
Düzenleyicidir.
Suda çözünmez.
Çeşitleri:
D vitamini (düzenleyici)
Safra tuzlan (yağların mekanik sindirimi)
Böbrek üstü bezi kabuk hormonları (kortizon, aldosteron)
Eşey hormonları (östrojen, progesteron ve testosteron)
Kolesterol
Bitki hücresinde bulunmaz.
Hayvan hücrelerinde bulunur.
Hücre zannın yapısına katılır. (Dayanıklılık, esneklik ve
akışkanlığı düzenler.)
Karaciğerde sentezlenir.
Besinlerle dışardan alınabilir.
Safra sıvısının yapısına katılır.
Bazı vitamin (D vitamini) ve hormonların (eşey hor-
monlan) yapısına katlır.
Fazlası damar sertliği ve damar tıkanıklığına sebep
olur.
Yumurta sansı, istakoz, karides, sakatat ve tavuk de-
fişinde yüksek derecede kolesterol bulunur.
İnsanda zar sentezinde kullanılacak kolesterol reseptör ara-
cılı endositoz adı verilen özel bir yöntem ile hücre içine alı-
PROTEİNLER
Yapısında C, H, O ve N elementleri bulunur. (S elementi de
bulunabilir.)
3. dereceden enerji kaynağıdır. (en son kullanılır)
DİKKAT
Canlılar dışardan aldıkları proteinleri doğrudan kullanamazlar.
Yapıtaşlanna parçalayıp kendi genetik yap ve ihtiyaçlarına gö-
re yeniden sentezlerler.
Canlının vücudunda en çok bulunan organik moleküldür, (İn-
sanın kuru ağırlığının yaklaşık yarışı proteindir.)
Fazlası yağa dönüştürülür.
Yapıya katılır. (hücre zan, organel, ...)
Düzenleyicidir.
DNA kontrolünde sentezlenen organik moleküldür.
Canlılarda farklılığı sağlar.
Ribozom organelinde sentezlenir.
Yapıtaşları amino asitlerdir.
n(aminoasit) —+ Protein + (n — I)su
