Filozof-BiIim Adamı
4.
5.
6.
Bölüm 4
Alan bilgisi çok iyi olduğu halde sorunlar karşı-
sında soru sormayan bilimadamlarına eleştiriden
hareketle yazılmış duygusal bir soru. Bilim ada-
mının sezgisinin, yaşamın içinde olması gereklili-
ğinin, soru sorma yeteneğinin temelde olduğu
düşüncesinin vurgulandığı bir soru. Uzun anla-
tınılara boğulmamış olsaydı kolay yanıtlanabilir-
di. Ölçülen bilgi kısaca şu: yöntemi bilmek kişiyi
bilim adam yapmaz. (B seçeneği için açıklama:
Bilimsel kuramlar, kendilerinden sonra gelen
bilim adamları tarafından gerçekliğe uygunluğu
ölçülmek zorunluluğu olan genellemelerdir, Yapı-
lan araştırmalarda gerçekliğe uygunluk sağlan-
mıyorsa kuram, yerini yavaş yavaş başka kuram-
lara bırakır. 'Kuramlardan yola çıkıldığında ulaşı-
lacak sonuçlar bilim çevrelerince kabul edilir'
gibi bir yargı doğru değildir,)
Yanıt C
Genel görüş Ve kabullerle düşünmek soru sor-
maya, eleştirmeye engeldir. Filozof soru soran,
sorgulayan, akıl yürüten, eleştiren biri olmalıdır.
Öğrendiği doğrulardan arınmak, gerçeği görmek
ve söyleyebilmek yürekliliğinde olmalıdır. (Ander-
sen'in Kral Çıplak masalından esinlenerek yaz-
lan bu soru, felsefe ders kitaplarında yer alan La
Meetrie'nin görüşlerine bir göndermedir. Düşü-
nür, halkın hiç soru sormadan kendisine itaat
etmesini isteyen siyasilerin, hedeflerine ulaşabil-
mek için ilahi güçle donatıldıkları iddialarını eleş-
tirmiştin Görünmeyen elbise (yalnızca akıllıların
görebilecekleri elbise) kralların sahip olduklarını
iddia ettikleri gizil güçlerdir. Bir filozofun çocuk-
lar gibi genel görüş ve kabullerden sıyrılması,
özgür aklıyla soru Sorması gerekmektedir.
Yanıt E
Felsefe ile bilimin karşılıklı ilişkisi vurgulandığın-
dan doğru yanıt E'dir. B seçeneğinde yanlış bir
yargı yer almıştır. A, C ve D seçenekleri tartışma-
ya açık yargılardır.
Yanıt E
Bölüm 4
I.
2.
2.
3.
42
YGS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Parçada Thales'in önceliğinin çok para kazan-
mak olmadığı açıkca belirtilmiştir.
Yanıt C
Parçada, kuramla Olgusal alanın her zaman
Örtüşmediği ve çözümü yalnızca dayandığı
kuramda arayanların Olguları kuramlara uydur-
maya çalıştıkları vurgulandığından paradigma
değişimini güçleştiren etmen B seçeneğinde yer
almaktadır.
A, D ve E seçeneklerini kolayca eleyebildiği
hâlde C seçeneğinde zorlananların parçayı daha
dikkatli okumaları İyi Olur. Bu seçenekte yer alan
kuramların yetersiz oluşu ancak dolaylı bir yorum
Olabilir. Çünkü, parça paradigmayı benimseyen-
lerden söz etmektedir.
Yanıt B
ÖSS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Parçada bilim adamı Ve filozoflarda var olduğu
söylenen eğilime 'başkalarının düşüncelerini
benimseme' ifadesi ters düşer. Filozof ve bilim
adamlarında, 'olaylara diğer insanlardan farklı
bakma', 'her şeyin nedenini sorma', 'araştırmak-
tan hoşlanma', 'merak duygusunu canlı tutma'
eğilimleri Vardır ve soru kökünde bu eğilimler
açıkça yazılmıştır.
Yanıt E
Benzetmeye göre, 'merak etme', 'bilinenle yetin-
meme', 'sınırlan zorlama' ve 'yeni öğrenmelere
istekli olma' filozofu kapıları açmaya iten nitelik-
'erdir. Benzetmede herhangi bir sorun çözümü
olmadığından D seçeneği doğru yanıttır.
Yanıt D
Örnek, 'filozof ve kavrarnlann' neredeyse birlikte
anıldıkları' ifadesi D seçeneğini doğru kılmaktadır
Yamt D
7.
8.
9.
A, B, ve C seçenekleri kendi içinde doğru olup
soru kökü ile ilgisizdir. D seçeneği yanlış bir yar-
gıdır, felsefi bilgi tartışmaya açıktır. Kökte yer
alan 'felsefede kendisine kadar olan gelişmeleri
ve savlan gözden geçirerek yeni felsefi sisteme
ulaşma çabası içinde Olduğu' ifadesi E seçene-
ğini doğru kılmaktadır.
Yanıt E
Düşünürün mitolojiyi eleştirmek için verdiği
örnekler, mitolojik kavramların İnşan zihninin
ürünü olduklarını anlatmaktadır. (D. Hume konu-
su işlenirken kavram Oluşumunu dikkatli çalış-
mak gerekir.) Zihnin ürünü olan kavramlar,
duyumlar yoluyla alınanların zihin tarafından
biçimlenmeleri ile oluşmuştur. Bu gerekçeyle her
kültür kendi gördüklerine benzer tanrı düşün-
müştür.
Yanıt A
Düşünsel gelişmelerin Özgür ve hoşgörülü
ortamlarda gerçekleşebileceğinin vurgulandığı
bir soru. Uyan: Soru sizlerden bağlantı kurmanızı
istiyor, Bağlantı, neden-sonuç biçiminde algılan-
mamalı. Bir başka soruda bu dönemdeki düşün-
sel gelişmeler başka bir faktöre de bağlanabilir.
Örneğin, 0 dönemdeki savaş-barış durumu,
sınıfsal değişmeler vb.
Yanıt E
10.
Dünya tarihi bu türden birçok örnekle dolu Oldu-
ğundan önemli bir soru. Ancak kolay bir soru.
İnsanoğlunun kendi kurduğu çeşitli sistemler,
yine insanoğlunun çeşitli düşüncelerini baskı
altına almıştır. Evrensel gerçekleri ortaya çıkaran
düşünceler baskı altına alınsa da sonunda orta-
ya çıkmıştır. Diğer seçeneklerin dikkatle okun-
ması gerekir. Her seçenek bir başka soruda
karşılaşılabilinecek niteliktedir.
Yanıt D
Kolayca yanıtlanacağı gibi, filozofun 'eleştirel'
olduğunun vurgulandığı bir sorudur. A seçeneği
bu soruda önemli. Filozof mutlak bilgiye ulaşma-
ya çalışmaz.
Yanıt B
l.
2.
3.
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Filozof-Bilim Adamı
ÖYS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Kökte yer alan 'filozof her şeyi bilen değil, bilgiyi
ve bilgeliği seven, onu ele geçirmek için uğraşan
kişidir.' ifadesi, 'felsefe bilgeliğe ulaşma çabası-
dır.' yargısını doğru kılmaktadır. A ve D seçenek-
lerinde bilgelik, felsefenin aracı konumundadır.
C 'de felsefenin işi bilgeliği yüceltmektir. E seçe-
neğinde kelime oyunu yapılmıştır.
yanıt B
Bu ve benzeri soruların kolay yanıtlanması için
felsefe kitaplarında yer alan bilim felsefesi ünite-
sinin kavranması gerekmektedir. Özellikle 'bilimi
etkinlik olarak görenler' başlığında yer alan T.
Kuhn'un görüşlerinin bilinmesi iyi Olur. Soruda
yer alan örnek bilim adamları Olağan bilim döne-
minin bitimine yakın ve bilimsel devrimlerin orta-
ya çıkacağı dönemlerin bilim adamlarıdır. Bu
dönemde bilimde hızlı dönüşümler olmaktadır. E
seçeneğinde yer alan bilime daha büyük katkı
hızlı dönüşümlerin olduğu dönemlerde mümkün-
dür. Diğer seçeneklerde yer alan yargılar ünlü
olsun olmasın her bilim adamında olması gere-
ken özelliklerdir.
Yanıt E
Olgular arasında neden - sonuç bağı kurmak
bilim adamını ilgilendirir. Neden - sonuç bağı
kurabilmek için ölçme yapmak gerekir. Felsefeci
Ölçrne yapmadığı gibi kanıt da kullanmaz. Diğer
seçeneklerde yer alan sorulara yanıt ararken
temellendirme yapar. Bilindiği gibi felsefe akıl
İlkelerine uygun, dayanakları sağlam yargılarla
bilgi üretmek yükümlülüğündedir.
Yanıt B
43
YGS - uS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
