FETİHLERDEN SAVUNMAYA
OSMANLI - RUS SAVAŞI (1768-1774)
• 1739 Belgrad Antlaşması'nın imzalanmasından sonra uzun bir dönem Osmanlı- Rus ilişkileri barış içinde geçti.
• 1768 yılında bu süreç bozuldu. Osmanlı karşısında emellerini harekete geçirmek isteyen Rusya'nın Osmanlı sınırına
yeni kaleler inşa etmesi ve Lehistan topraklarını işgale etmeye kalkışması bu savaşın sebeplerinden olmuştur.
• Rusya'nın Lehistan içişlerine karışması üzerine 1768 yılında Osmanlı Devleti Rusya'ya savaş ilan etmiştir. Rus ordusu
Ukrayna, Azak ve Kafkaslardan olmak üzere 3 cephede hazırlık yapmıştır.
• Savaş sırasında Mora'da isyan çıkması üzerine Baltık denizinde
hazırlanan bir Rus donanması İngilizlerin yardımıyla Akdeniz'e gir-
miş ve İzmir'in Çeşme limanına ani bari baskın yaparak Osmanlı
donanmasını yok etmiştir.
• Bu çatışmada kalyon, kadırga ve firkateynlerden oluşan Osmanlı
donanması imha edilmiştir. Osmanlı Devleti Akdeniz'de güç kaybı-
na uğramıştır.
• Rusya Çanakkale boğazını abluka altına almış, İstanbul tehlike al-
tına girmiştir.
Çeşme Baskını, Küçük Kaynarca Antlaşması gibi şartları son dere-
ce ağır olan bir antlaşmanın imzalanmasına sebep oldu.
KÜÇÜK KAYNARCA ANTLAŞMASI (1774)
• 1768-1774 yılları arasında Osmanlı Devleti ile Rusya arasındaki savaşı sonlandırmıştır. 28 maddeden oluşan antlaş-
manın önemli maddeleri şunlardır:
KÜÇÜK
KAYNARCA
ANTLAŞMASI
(1774)
Kırım'a bağımsızlık verilecek
(Böylece halkı Türk ve Müslüman olan bir bölge Osmanlı'dan koparılacak.)
Kırım halkı dini bakımdan Osmanlı Halifesine bağlı olacaktı
(İlk defa halifelik yetkisi kullanıldı )
Rusya İstanbul'da elçilik açabilecek, istediği yerde de konsolosluk açabilecekti
(Rusya, Osmanlı'nın içişlerine karışma imkanı bulacaktı )
Rusya, Osmanlı topraklarında yaşayan Ortodoksların koruyuculuğunu üstlendi.
(Mezhepsel politikalarla içişlerine karışmayı hedefledi.)
Rusya, Karadeniz'de donanma bulundurabilecek, Akdeniz ve Karadeniz'de ticaret
yapabilecekti (Rusya sıcak denizlere İndi.)
Osmanlı, Rusya'ya 4_5 milyon ruble savaş tazminatı ödeyecek ve Rusya kapitülaspnlardan
faydalanabilecek.
Rusya, İşgal ettiği topraklardan çekilecek ve bu bölgelerde genel at İlan edilecek
• Osmanlı Devleti, Küçük Kaynarca Antlaşması sonrası Kırım'ı almak için çok çaba gösterdi. İçeride ve dışarıda yaşa-
nan bazı gelişmeler sebebi ile bu mümkün olmadı.
• Kırım, süreç içerisinde adım adım Rusya'ya bağlı bir bölge hâline geldi.
Kırım'ın Elden Çıkış Süreci Gelişmeleri
01
02
03
MEBİ KONU ÖZETLERİ
124
KÜÇÜK KAYNARCA
ANTLAŞMASI
AYNALIKAV
TENKiHNAMEşi
YAŞ ANTLAŞMASI
1792
Kırım'a bağımsızlık verildi
Rusya, kendine yakın aday
Kırım Han'ı yaptırarak bölgeyi
kendine yaklaştırd
Osmanlı Devleti, Kırım'ın
Rusya'ya ait bir toprak
Olduğunu resmen kabul etti
2
3
TARİH - TYT AYT