Felsefi Bilgi, Felsefenin Özellikleri, İşlevleri
3. İnsanoğlu sadece para kazanmak peşinde değil-
dir. O, evrenin yapı ve düzenini, yaşamın değer
ve amacını, madde ve ruh ilişkisini, bilgilerimizin
güvenilirlik derecesini, iyi, güzel ve doğrunun
niteliklerini bilmek ister. Felsefe işte bu isteği
karşılama çabasındadır.
Parçaya göre, felsefenin işlevi aşağıdakiler-
den hangisidir?
A) Anlama ve gerçeği görme ihtiyacını gidermek
B) Yaşamda başarılı olmayı öğretmesi
C) Mutlu olmayı öğretmek
D) Toplumsal yaşamı düzenlemek
E) Okuma alışkanlığı kazandırmak
(1992-ÖYS)
4. "İnsan aklı Öyle sorular tarafından rahatsız edil-
mektedir ki akıl Onları ne çözebiliyor, ne de yad-
sıyabiliyor. Sözü edilen problemlere örnek olarak
bilginin, evrenin, devletin, hak Ve adaletin kayna-
ğını araştıran problemler" gösterilebilir. Bilim bu
problemlere bir varsayımdan hareket ederek
yaklaşabilir. Fakat bir varsayımdan hareket
etmek problemi çözmek demek değildir,
Bu tür problemlerle hangi felsefi disiplin ilgi-
'enir?
A) Metafizik
B) Etik (Ahlak Felsefesi)
C) Felsefi Antropoloji
D) Epistomoloji
E) Doğa Felsefesi
(1990-ÖYS)
5. Felsefi bir sistemde ele alınan bütün konular
değerlendirilirken mantık ilkeleri son derece etki-
li bir şekilde kullanılır; konu ve kavramların örül-
meşinde çelişkili hükümlere yer verilmez.
Burada bir felsefi sistemin hangi niteliği üze-
rinde durulmuştur?
A) Konulan çağının koşullarına göre değerlen-
dirmesi
B) Olgulara dayanma zorunluğunun olmaması
C) Evrensel nitelikteki konulan ele alması
D) Kendi içinde tutarlı bir bütün oluşturması
E) Konulara yaklaşımının öznel olması
(1989-ÖYS)
34
6.
7.
Bölüm 3
Aşağıdakilerden hangisi felsefenin ilgilendiği
konulardan biri değildir?
A) Madde ve ruh ilişkisini araştırma
B) Doğa olaylarını kontrol altına alma
C) Dünyayı ve inşan yaşamını yorumlama
D) Bilimlerin yöntemini irdeleme
E) Mantıksal çıkarımlarla gerçeğe yaklaşma
(1987-ÖYS)
Ahlak sosyolojisi İle hukuk sosyolojisi, ahlak ve
hukuk kurallarının işleyişleri, etkinlikleri, evrimleri
üzerinde durur, Bu kuralların iyi veya kötü, doğru
veya yanlış oluşlarını ise felsefe inceler.
Buna göre felsefe, hangi özelliği ile ahlak ve
hukuk sosyolojisinden ayrılır?
A) Toplumsal kuralların tarihsel gelişimini ince-
lernesi
B) Nedensellik ilişkisinden yola çıkarak öngörü-
de bulunması
C) Toplumsal kuralları sınıflandırması
D) Genellemelere ulaşmaya çalışması
E) Olanı değil, olması gerekeni incelemesi
(1987-ÖYS)
Bölüm 3
YGS
ÖSS
ÖYS
CEVAPLAR
3.
3.
5.
A
A
YGS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Nimri Dede'ye ait olan bu şiirde, sırasıyla İste-
nen felsefenin alt disiplinleridir. Bu nedenle
satırları tek tek inceleyerek hangi disipline ait
olduğunu bulmadan önce bu disiplinlerin neler
olduğuna bir bakalım. Epistemoloji, bilgi felse-
fesidir. Ontoloji, varlık felsefesidir. Etik, ahlak
felsefesidir. Estetik, sanat felsefesidir. Bu şıkla-
rın dışında felsefenin bilim felsefesi, din felse-
fesi, siyaset felsefesi gibi disiplinleri vardır. İlk
dizede geçen "Her bir akı karasından seçmek"
ifadesi doğru ve yanlış arasından seçim yapa-
bilmek anlamını taşıdığı için bu kavramlar bilgi
felsefesinin kavramlarıdır ve belli bir bilgi biriki-
mi ve bilinçlilik hali gerektirir, dolayısıyla
epistemoloji(bilgi felsefesi)ne aittir. İkinci satır-
da ise "Varlık dağlarını delip gelmek" ifadesi bu
bedenin varlığa geldikten sonra yaşadığı sıkın-
tıları dile getirdiği için (bu sıkıntılar ilk satırda
dillendirilen akı karadan seçmenin de vermiş
olduğu zorluktur) ontoloji(varllk felsefesi)ye ait-
tir. Üçüncü satırda ise "Düzde ben bir inşan
olmaya geldim.” ifadesi bu hayatta insan ola-
bilmenin en önemli niteliği olan düzgün ve
ahlaklı olabilmeyi barındırdığı için etik(ahlak fel-
şefesi)dir. Tüm bu sırayı bünyesinde barındıran
şık A şıkkıdır.
Yanıt A
YGS - uS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
2.
3.
4.
5.
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Felsefi Bilgi, Felsefenin Özellikleri, İşlevleri
Bir sözcüğün kendi anlamının dışında farklı
örnekler içinde kullanılması dilimizde "Çok
anlamlılık” olarak ifade edilir. Dolayısıyla parag-
rafta felsefenin kullanım alanları ile örneklendi-
rilen durumlar, felsefe sözcüğünün birden çok
anlam kazandığının bir göstergesidir. Paragrafta
verilen bu kullanımlar bizi şıkka götürecekmiş
hissiyatı uyandırsa da son yıllarda strateji
değiştiren felsefe soru yapısı bu soru ile yorum
sorusu kalıbından çıkarak bilgi odaklı soru hali-
ne dönüşmüştür. Felsefe kelime anlamı olarak
Philo (sevgi) ve Sophia (bilgelik) kavramlarının
birleşmesinden meydana gelmiştir. Bu mana-
slyla felsefe C şıkkında verilen "Bilgelik Sevgisi"
demektir, Felsefeyi yaşam tarzı olarak belirle-
yen filozof ise bilgiyi arayan, ona ulaşmak iste-
yen kişidir. Filozof, eleştirileriyle hayatın anla-
mını bulmaya çalışır, edindiği bilgileri yetersiz
bulur ve sürekli bir arayış içerisinde olur.
Dolayısıyla cevap C şıkkıdır.
Yanıt C
Bu sorunun soru cümlesini, "sözü edilen yak-
laşım felsefi bilginin aşağıdaki özelliklerinden
hangisine uzak durmuştur?" biçiminde okuma-
nız iyi olur. Bu Okumaya, parçada yer alan "fel-
sefe yapmanın yalnızca bilimlerle İlgili alanları
konu almasının yeterli olacağı...' ifadesi sizi
doğru yanıt olan "Bilgi evrenini bir bütün olarak
ele alma" seçeneğine götürecektir.
Yanıt D
"Niçin ahlaklı olmalıyım?" sorusu ahlak felsefesi-
nin temel sorularındandır. Parçada yer alan "en
temeldeki bu şeyleri akıl yoluyla anlama arayışı-
dl". Bunları sorgulamak amacıyla... ” vurgulaması,
felsefenin "neden?” sorusuna yanıt aradığını
ifade etmektedir.
Diğer seçenekler ise "nasıl" sorusuna yanıt ara-
maktadır. A ve C seçenekleri toplumsal bilimle-
rin, B seçeneği doğa bilimlârinin, E seçeneği
gündelik bilginin sorularıdır.
Yanıt D
Parçada kişinin bakış açısının farklılığı vurgulan-
dığından doğru yanıt C sençeneğindedir. A seçe-
neğinde farklı kişiler söz konusudur. B seçeneği
A seçeneği ile örtüşmektedir. D seçeneğinde
doğruluk, bilgi edinilen neşne ile bilginin örtüş-
meşine bağlanmıştır. E seçeneğinde bilginin kay-
nağında "sezgi"nin olduğu kabulü ile kişisel bilgi-
lerin doğru olmayacağından söz edilmiştir.
Yanıt C
35
