20. FELSEFESİ - 5
6.
7.
Taşlar, maddesel nesneler tek katmanlı varlığı, bitkiler iki
katmanlı varlığı; hayvanlar üç katmanlı varlığı, insanlar
dört katmanlı varlıklardır Bu katmanlar birbiri üzerine bir
evin katları gibi sıralanmışlardır. Zemin katın üst katlara
gereksinmesi yoktur, onlar olmadan da olabilir; ama tersi
olamaz Zemin kat olmadan üst katlar olamaz Demek ki
aşağı katlar tek başlarına da var olabilirler, ama yukarı kat-
lar aşağı katlar olmadan var olamazlar.
Bu parçadan;
İnorganik varlıklar olmadan organik varlıklar olmaz.
Ruhsal varlık katmanı inorganik ve organik varlıkların
özelliklerini de barındırır.
Alt katmandan üst katmana çıkıldıkça sahip olunan ni-
telikler artmaktadır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
D) ı ve III
B) Yalnız II
E) ı, II ve III
Comte'a göre, insanlık bugün geldiği noktL va uzun
rihsel süreçten geçerek ulaşabilmiştir Her ı.ürlü olgunun,
Tanrısal güçlerle açıklandığı döp
-eolojik; '.oyut kav-
ram ve gizli güçlerle açıklandırz dört, i metafiz"”" doğal
yasalarla ve ilkelerle açıklana
inen ise poziti, dönem
olarak adlandırmıştır.
insanlık tarihine i' • -kir
dakilerden hangis.ııi day„
"un
-ıklaması aşağı-
'nı olL urur?
8.
9
10.
A) Her toplumsal dön 'in kendil özgü koşulların sonu-
cu olmasının
B) Toplumdaki her değiş,
r .deninin olmasının
C) Toplumdaki değişimin her alanda olduğu gibi kaçınıl-
maz olmasının
D) Toplumların gelişirken belli tarihsel süreçlerden geç-
melerinin kaçınılmaz olmasını
E) Tarihsel süreçlerden geçerken bu sürecin her toplum-
da farklı olmasının
Nietzsche özellikle modern Batı insanının değerlerinin çö-
küşüne dikkat çeker. Ona göre insan bu değerleri olduğu
gibi bir kenara bırakıp yeni değerler yaratmalıdır. İnsan de-
ğer yaratabildiği ölçüde üstün insan olarak özgürdür. Öz-
gürlük böylece güç istenci ile değerler yaratmak ve bu ya-
ratılan değerlere göre yaşamaktır. Ahlaklılığın başka ölçü-
tü de yoktur.
Bu parçaya göre ahlaklılığın ölçütü aşağıdakilerden
hangisidir?
A) Haz peşinde koşmak
B) Güç istenci ile "et etmek
C) Genelin yar; için .lışmak
D) Ödpv duygu'-
E) Yelleş; değerle, İre yaşamak
/aroIL
filozof Kierkegaard, insanın temel sorunu bilgi
ve bilmu
'*il, varoluşun kendisidir. Varoluş hiçbir za-
man hazıı .ğildir; oluş içinde olan inşan, sürekli yeni ka-
rarlar alıp geçimler yaparak kendini yeniden sentezler. in-
"anın seçim yapabilmesi özgür oluşundandır. Özgürlük ise
-rin sonuçlarının sorumluluğunu almayı gerektirir.
parçadan çıkarılacak sonuç aşağıdakilerden hangi-
, dİr?
A) Öz varoluştan öncedir
B) Varoluş dinamiktir.
C) İnsan kendisi için varlıktır.
D) Ahlak inanca dayanır.
E) Ustun insan kendi değerlerini oluşturandır.
Doktor hastasına tanı (teşhis) koymak istiyor. Hastayı
özenle inceliyor, analizler yapılıyor, hasta haftalarca de-
netim altında tutuluyor. Bergson bütün bunlara önem ve-
riyor_ Anlağı sıkı bir biçimde kullanmadan, büyük çabalar
ve sağlam bir yöntem olmadan bilim de felsefe de yapıla-
mayacağını biliyor Ama bilim tek başına yeterli değil ona
göre. Doktor bütün belirtileri sıkı sıkıya araştırmıştır, ama
şimdi bir şey kalıyor: "Bir anda yakalama, kavramadır." iş-
te buna Bergson sezgi der.
Bu parçaya göre sezgi nedir?
A) Aklı duyulara egemen kılmadır.
B) Hakikatin duyumla kavranmasıdır.
C) İçgüdü ve zekanın birleşimidir.
D) Salt düşünceyle hakikatin bilinmesidir.
E) Salt bilinçle özün görülmesidir.
160
ı-A
3-A
7-1)
9-8
10-c
