FELSEFENİN VE (BİLİM FELSEFESİ) - TEST 3
6.
7.
8.
Bilimin aşağıda verilen niteliklerden hangisi ayraç
içindeki özelliği karşılamamaktadır?
A) Bilim, tek tek olaylarla ilgilenmez; olgu türlerini konu
edinir ve olaylar arasındaki değişmez ilkeleri ortaya
koymaya çalışır. (Genelleyici olma)
B) Bilim; ön yargı, fikir ve isteklerden bağımsız olarak dış
nesnel gerçekliği olduğu gibi bilmeye ve anlamaya
çalışır (Objektif olma)
C) Bilim, sonsuz sayıdaki olgular içinden, kendi amacı-
na uygun olanları sınıflar, betimler ve açıklar. (Seçici
olma)
D) Bilimin ulaştığı sonuçlar mantık ilkelerine uygun oldu-
ğu için her türlü çelişkiden uzaktır. (Akla uygun olma )
E) Bilim, yeni bilgileri daha önceki bilgiler üzerine inşa
eder ve bilimin devamlılığını ve gelişimini sağlar. (Bir-
leştirici olma)
Çaydanlıkta kaynamaya başlayan suyun buhara dönüş-
tüğünü izlemek; gözlemek ve gözlem sonuçlarını sapta-
mak ve yazıya dökmek bir betimlemedir. I'Suyun buharlaş-
ma nedenleri nelerdir?" sorusu sorulduğunda ve nedenle-
ri araştırıldığında ise açıklama girişimi başlamış olur.
Buna göre bilimsel açıklama hangi yönüyle betimle-
meden farklıdır?
A) İspatlanmış bilgilere ulaşılmasıyla
B) Olayın oluş nedenini ortaya koymasıyla
C) Uygulanabilir sonuçlara varabilmesiyle
D) Akıl yürütme metotlarını kullanmasıyla
E) Gözlenebilir alanı incelemesiyle
Ailedeki kuşaklar arası çatışmayı inceleyen bir sosyolog,
tüm aileleri araştırma kapsamına alamayacağından, top-
lumdaki aileleri temsil edebilecek bazı aileleri seçmek du-
rumundadır. Aynı zamanda seçilen bu örneklem grubun-
da, incelenmesi düşünülen değişkenlerinde önceden be-
lirlenmesi gerekir.
Bu parçaya dayanarak bilimlerle ilgili aşağıdaki yargı-
lardan hangisine ulaşılabilir?
A) Evreni açıklamaya çalışır.
B) Araştırma sınırlı bir alan seçilerek gerçekleştirilir.
C) Aceleyle sonuçlara varma eğiliminden kaçınır
D) Eleştirel bir ortamda gelişir.
E) Kavramlar açık seçik ortaya konur
9.
10.
11.
7-3
Karşılaşmış olduğu sorunları çözmüş olması bir bilimsel
kuramın geçerliliğini belirler. Sorunları çözen, uygulamada
etkisi olan bilimsel kuramlar varlığını sürdürür. Geçerliliğini
yitiren kuramlar yerini yeni kuramlara bırakır
Parçaya göre bilimsel kuramın doğruluğu aşağıdaki-
lerden hangisine bağlıdır?
A) Yalnızca deney yöntemiyle elde edilmesine
B) Ahlaki boyutu da olan bir kuram olmasına
C) Akıl yürüterek elde edilmesine
D) Evreni bir bütün olarak ele almasına
E) Pratik yarar sağlamasına
Hayat mücadelesinde nasıl güçlü türler yaşamaya devam
ediyorsa, bilimde de yeni sorunları çözme gücü gösteren
kuramlar kabul görür ve yaşamaya devam eder. Bu gücü
gösteremeyen kuramlar ise elenen türler gibi kaybolurlar
ve zamanla terk edilirler.
Toulmin'in bilimsel kuramlara ilişkin bu görüşü, aşağı-
dakilerden hangisinin dayanağını oluşturmaktadır?
A) Kuramlar, doğrulanabildiği ölçüde kalıcıdır.
B) Kuramların kesinlik kazanması, içeriklerine bağlıdır.
C) Bilim adamlarının kuramlardaki başarısı, farklı bilimler-
den yardım almasına bağlıdır.
D) Bir kuramın gücünü yitirmemesi, bilim adamlarının
sürekli etkinliğine bağlıdır.
E) Kuramları yeterli sayıda gözleme dayandığında sürekli
hale gelirler.
Bilimsel gelişme; bireyin kişisel gelişimi gibidir. Nasıl bir bi-
rey kişiliğini geliştirebilmek için geçmişte yaşadığı dene-
yimleri kullanıp hataları yenilemiyor, daha iyi davranış ve
düşüncelere yöneliyorsa; bilimde de yanlışların elenmesi
ve hep daha doğru bilgilere ulaşma eğilimi vardır. Bilimde
temel ilke; geçmişten beslenmek ama bununla yetinmeye-
rek doğruları artırmak ve sürekli geliştirmektir.
Bu parçada bilimin hangi özelliği vurgulanmıştır?
A) Özgür bir ortamda gelişebilmesi
B) Sadece olgulara dayanması
C) Akıl ve mantık ilkelerini kullanması
D) Birikimli olarak ilerleyebilmesi
E) Olaylara determinist bir bakışla yaklaşması
58
5-8
ı O-A
11-1)
