FELSEFE
20. YÜZYIL FELSEFESİ - 11
OYM î
TADINDA
SORULAR
KöşEş•
Dilthey; tarihi yeni bir bakış açısıyla yorumlayarak
5.
İnşanın, sürekli değişen ve dinamik bir tarih olduğunu
öne sürer. Ona göre insanla ilgili her şey bir zaman
parçası İçinde gerçekleşir ve bu değişken doğasıyla
İnşan, kendi göreceliği ve tarihselliği İçinde, yön
değiştiren bir rüzgârgülüne benzer. Nitekim inşan,
yaşarken İçinde bulunduğu zamanı kendisi kurar ve
anılar yoluyla şimdiki zamanını belirleyen geçmişi de
hep yanında taşır.
Dilthey'ın bu parçadaki görüşlerinden aşağıdakilerin
hangisine ulaşılamaz?
A) Tarih, insanın hem var ettiği hem de ondan etkilendiği
bir süreçtir.
B) İnşan, sürekli Olan değişim süreciyle kendisini
oluşturur.
C) Geçmiş, insanın şimdiki zamanının şekillenmesinde
etkilidir.
D) Tarih, toplumdan ve kültürden bağımsız bir şekilde
ilerler.
E) İnşan, zaman içinde olan bir varlık olduğu iğn
tarihseldir.
TYT -2024
6.
Kuhn'a göre, bir konuda zihinsel veya kavramsal rnodele
sahip olmak demek, 0 konuda bir paradigmaya sahip
olmak demektir. Bilim insanlarının hangi deneyleri nasıl
yapacaklarını, hangi sorunları öncelikli kabul edeceklerini,
hangi soruları soracaklarını belirleyen şey, sahip oldukları
paradigmalardır, Belirli bir paradigmaya sahip olmayan
bilim insanları olguları bir araya bile getiremezler çünkü
paradigmanın olmadığı yerde bilimin gelişmesini sağlayan
tüm olgular eşit derecede önceliklidir. Bir olgı_mun
diğerlerinin içinden seçilimi paradigma sayesinde olur.
Bilim İnsanları paradigmayı teorileri arıtmada, daha dğru
ve kesin ölçümlere ulaşmada, mevcut bilimin sınırlarını
genişletmede kullanırlar.
Buna göre paradigmaların bilimdeki işlevi
aşağıdakilerden hangisidir?
7.
8.
Gadamer'e göre, bir yapıtın anlamının ortaya çıkması için
öteki öznelere ihtiyaç vardır. Yani hakikate, dolayısıyla
anlama ulaşabilme adına Ötekiyle iletişime geçilmesi,
başka bir özneyle bağ kurulması vazgeçilmezdir. Buna
bir sanat eserinin anlamını sadece biçimde aramak
çarpık bir düşüncedir. Bir sanat eseri, alımlayıcı özne
tarafından anlaşıldığında sanat eseri kimliğini kazanabilir.
Bir edebî metin, birey onu Okuyup anlam verebildiğinde
edebiyatın içine dâhil edilebilir.
Gadamer, parçada sözü edilen yaklaşımını
aşağıdakilerden hangisiyle ifade etmektedir?
A)
B)
C)
D)
E)
Ufukların kaynaşması
Varoluşçu diyalektik
Ycxumşal
Hermeneutik yöntem
Fenonwıolojik yöntem
Sartre'a göre, bir sandalye daha üretilmeden önce belirli
bir sürecin ürünü olacak şekilde tasarlanır, Sandalyeyi
yapacak usta, zihnindeki tasarıya göre elindeki
malzemeleri sandalye hâline getirir. Burada sandalye
daha üretilmeden önce, onu üretecek kişi tarafından
tasarlandığı iğn, onun özü varoluşundan önce
gelmektedir. İnsanın özü de aynı şekilde düşünüldüğünde
Tanrı'nın eseri Olduğu yargısını doğurur, Bu durumda nasıl
ki sandalyenin özü, onu üreten ustanın zihninde
bulunuyorsa insanın özünün de Tanrı'nın zihninde var
Muğu kabul edilir. Sartre buna karşı çıkar, Ona göre,
Tann yoktur ve insanın özü belirlenmemiştir. Dolayısıyla
insan kendi değer yargılarını kendi oluşturur.
Sartre'ın bu parçadaki görüşlerinden aşağıdakilerin
hangisine ulaşılabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Yeni bilimsel yöntem ve teorilere öncülük etmek
Bilimsel çalışmaların standardını belirlenpk
Bilim insanlarının etik kurallara uymasını sağlamak
Kişisel yargılan alanından uzak tutmak
Bilimi metafizik unsurlardan arındırmak
A)
B)
C)
D)
E)
İnşan, İyiyi İyi kötüyü seçerse kötü biri
Diğer varlıkların aksine insanın özü var oluşundan
önce gelir.
İnşan hayatını ne kadar kontrol etse de nihayetinde
her şey olacağına varır.
İnşan neye yarayacağını bilerek, bir öze sahip olarak
dünyaya gelir.
İnşan, yaptıkları ve yapmadıklarıyla kendini
Frçekleştiren bir varlıktır.
303
