FELSEFE
MS 2. YÜZYIL
15. YÜZYIL FELSEFESİ - 11
OYM /
TADINDA
SORULAR
5.
6.
Hacı Bektaş Veli'ye göre, Tanrı tarafından Azrail'in eliyle
topraktan yaratılan Adem'e sonradan biçim verildi ve
yıllarca cansız olarak yattı. Azrail, bu şekilde Adem'i gördü
ve "Allah'ım bunun içi boş' dedi. Bunun üzerine Tanrı,
Adem'e ruh verdi. Ruh çıkıp, Ölüm gerçekleştiğinde İnşan
da aslına döner. Doğadaki diğer varlıklar gibi insanı
Tanrı 'nın evrendeki yansıması olarak gören Hacı Bektaş
Veli, İnşanın ruh ve akla sahip olmasıyla diğer canlılardan
ayrıldığını söyler. Akıl sayesinde inşan; doğruyu yanlıştan,
iyiyi kötüden, yararlıyı zararlıdan ayırmayı bilir. Barışın,
hoşgörünün, adaletin, alçak gönüllülüğün, özverinin,
sevginin, yardımlaşmanın yüceliklerini gösterebilir, Akıl
Hacı Bektaş Veli için, insan soyuna verilmiş bir ayrıcalıktır.
Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine
ulaşılamaz?
7.
8.
İbn Rüşd, evrenin varoluşu konusunda Gazali'ye karşı
filozoflan savunur. Allah ile evren arasındaki ilişkinin
tirbirine şıkı bağlarla bağlı olduğunu belirtir. İbn Rüşd'e
göre evren, İlk Failin (Allah) fiilidir. Mademki bu İlk Fail
(Allah) ezelidir, bu durumda onun fiilinin de ezeli olması
İbn Rüşd'ün bu düşüncesine dayanarak aşağıdaki
yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Evren, Tanrı tarafından sonradan yaratılmıştır.
En yetkin varlık, yalnızca Tanrı'dır.
Tanrı'nın varlığı, evrene bakmadan bilinemez,
Tanrı ile evren aynı anda vardır.
Evrenin mükemmelliği Tanrı'nın varlığını gösterir
A)
B)
C)
D)
E)
İnşan, ruh ve bedenden oluşan bir bütündür.
İnsanın bedeni geçicidir, asli varlık "rak
nitelendirilemez.
Doğadaki diğer varlıklara göre insan gerçek varlıktır.
İnşan, dğer canlılara göre üstün niteliklerle
donatılmıştır.
Akıl, erdemli bir yaşam sürmeyi olanaklı kılar.
İbn Sina da tıpkı Farabi gibi varlıkları temelde zorunlu ve
mümkün diye ikiye ayırmıştır. İbn Sinaya göre, varlığı zatı
gereği zorunlu olanın nedeni yoktur. Varlığı zatı gereği
mümkün olanın ise nedeni vardır. Zorunlu varlık sayıca
birdir. Zorunlu varlığın dışındakilerin zatı dikkate
alındığında varlıklarının mümkün olduğu ve dolayısıyla
nedenli oldukları açıktın Zatı gereği bir olan Allahtan
başka her Şey varlığını başkasından almakta, onunla var
olmakta, kendi kendine var olmamaktadırlar.
Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine
ulaşılamaz?
Farabüye göre, çokluğu ve çeşitliğiyle bütün varlıklar, belli
bir hiyerarşi İçerişinde İlk Olan Tanrı 'dan türemiştir. Bu
hiyerarşi mutlak iyi olarak Tanrı'nın cömertlik ve
"Jetinden kaynaklanan şaşmaz bir düzen yansıtır. Şöyle
ki her var olan, bulunduğu varlık derecesine göre hak
ettiği varlığı tam olarak almaktadır. Bu sürecin bir ucunda
varlık yetkinliği ve birlik bakımından mutlak olan Tanrı,
diğer ucunda birlik ve varlığı en düşük düzeyde taşıyan
madde t»lunur.
Bu parçadan hareketle, Farabi'nin felsefe görüşü ile
ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ileri sürülebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Zorunlu Varlık zatı gereği gerçektir.
Mümkün varlık gerçekliğini başkasına borçludur.
Nedenlilik Zorunlu Varlıkla başlar.
Varlığı zorunlu olan yalnızca Allahtır.
Allah'ın dışındaki her şey, kendiliğinden var değildir.
A)
B)
C)
D)
E)
Materyalist olduğu
İdealizmi benimsediği
Varlığı oluş olarak kabul ettiği
Varlığın İki tözü olduğunu düşündüğü
Varlığın gerçekliğinden kuşku duyduğu
243
