FELSEFE
MÖ 6. YÜZYIL
MS 2. YÜZYIL FELSEFESİ - 11
OYM î
TADINDA
SORULAR
5.
6.
Anaximandros'a göre, her şeyin arkhesi; sonsuz, behrsiz,
sınırsız anlamlarına gelen -apeiron"dur. Apeiron maddi thr
rwsne değiEİr. Çevremizde gördüğünüz Şey değŞip yck
olmaktadır. Tüm var olanlar da soğuk-sıcak, katı-sıvı, iyi-kötü
vb. gibi zıtlıklarla var olmakta ve belirti nitelikler taşımaktadır.
Bu nitelikler değişip yok olduğunda o şey de yok olrnaktadır.
Oysa apeiron sonsuz ve sınırsız olmasının ötesinde hiçbt
nitelik yüklenmez. Her belirli Olan, sonlu ve sınırlı Olan Şey,
yaratılmış olan bir şeydir. Bu sebeple apeiron hem *siz
sonsuzdur hem de yaratılmamıştır, o, tüm var darıların
kendisinden çıktığı ve yine kendisine döndüğü arkhedir.
Anaximandros'un sözünü ettiği •apeiron- için
aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
7.
8.
MÖ 5. yüzyılda Yunan sitelerinde siyasi ve iktisadi
değişimler yaşanmıştır. Bu durum gerek düşünce
hayatında gerek toplumsal hayatta etkisini göstermiştir.
Gelişen iktisadi yapıya paralel olarak o zamana dek
siyasette pek etkin olamayan zengin tüccarlar da siyasi
alanda rol oynamak istemiştir. Siyasette söz sahibi olmak
ise insanları ikna etmek ve etkilemekle mümkündü. Bu
durum hitabet ve retoriğin Önem kazanmasına yol açmış,
bu da yeni bir eğitimi gerekli kılmıştır. İşte bu gereklilik
Sofistleri ön plana çıkartmıştır. Böylece siyasette etkin rol
almak, tartışmalarda galip gelmek, insanları ikna edip
yönlendirmek İsteyen kişiler, bu İşin ustası Olan Sofistlere
Bu parçaya göre Sofistleri önemli kılan özellik
aşağıdakilerden hangisidir?
A)
B)
C)
D)
E)
Bütün varlığı oluşturan temel ögedir.
Sürekli oluş içinde olan maddi bir şeydir.
Tanrı'nın her şeyi kendisinden yarattığı ilk ögedir.
Varlığı harekete geçiren tinsel yaşam ilkesidir.
Bir varlığı diğer varlıklardan ayıran temel Özelliktir.
A)
B)
C)
D)
E)
Toplumda egemen olan düşünceleri sarsmaları
İnsanın evrendeki yerini göstermeleri
Evren ile inşan arasındaki ilişkiyi sorgulamaları
İnşanlaın htİyaç duydLğu konularda yardımcı olmaları
Felsefeyi hayatın her aşamasında yaygınlaştırmaları
KöşES'
Herakleitos, evrende -oluş"un hakim olduğunu belirtir. Onun
'Aynı ırmaklara girenlerin üzerinden farklı sular akar.'
fragmanı bunu ifade etrnektedir. Filozofa göre oluş, savaş
ve çatışmayla yürümektedir. Her şey çatışma sonucurxia
meydana gelir. Dolayışıyla 'Savaş her şeyin babası ve
kralıdır.' Evrende zıtlıklar, iç içe geçmiştir. Savaş ve banş,
gece ve gündüz, sabah ve akşam. Bunların hepsi bir
diğerini tamamlayan olgulardır. 'Aynı şeydir canlı ve ölü,
uyanık ve uyuyan, genç ve yaşlı. Çünkü öncekiler sonraki
olur, sonrakiler önceki.' Herakleitos evrendeki bu oluşun
belli bir düzen içinde gerçekleştiğini ve bunun bir ilkeye
bağlı olduğunu söyler. Bu düzeni sağlayan ilke
ise her şeyin kendisine tabi olduğu, her şeyin kendisine
göre gerçekleştiği -logos'tur.
Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisirw
A)
B)
C)
D)
E)
Evrende bitimsiz bir devinim ve değişim vardır.
Karşıtlar arasındaki savaş düzenin oluşmasıyla son
bulur.
Evrende tesadüfe yer yoktur, her şeyi logos yönetir.
Evrendeki her şey var olabilmek için karşıtına
gereksinim duyar.
Savaşın bitmesi demek, oluşun bitmesi demektir.
Doğa filozoflan; görünüş ve gerçeklik arasında bir ayrım
yaparak görünüşün arkasındaki gerçekliğe, çokluğun
ardındaki birliğe ulaşmaya çalıştı. Onlar, tüm varlıkların
arkasındaki bu birliğe -arkhe- adını vererek onun ne
olduğunu sorguladı _ Thales suyu, Anaximenes havayı,
Empedokles ise toprak, su, hava ve ateşten oluşan dört
ana maddeyi evrenin arkhesi olarak belirledi. Platon ise
düşüncesinin merkezine doğaya ait unsurlar yerine
"idealar- adı verilen ve asıl varlıklar olarak gördüğü
kavramsal nesneleri yerleştirerek felsefe tarihinde yeni
bir dönemi başlattı.
Buna göre Platon'u doğa filozoflanndan ayıran
Özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dünyayı duyu dünyasına ait olmayan unsurlarla
açıklaması
B) Evrenin göründüğü gibi olduğuna inanması
C) Birliğin dŞİl çokluğun felsefesini yapması
D) D@anın inşan zihninin bir ürünü olduğunu
düşünmesi
E) Ayrımları reddederek zıtlıkları uzlaştırmaya çalışması
TYT - 2024
223
