FELSEFE
FELSEFENİN TEMEL KONULARI VE
PROBLEMLERİ (BİLGİ FELSEFESİ) - 111
OYM î
TADINDA
SORULAR
5.
6.
KöşEş'
Mavinin tüm tonlarını çok iyi bilip yalnızca bir tonunu
hayatl boyunca hiç görmemiş bir kişi düşünelim. Bu
kişinin önüne o görmediği ton hariç, mavinin gözün
algılayabileceği tüm tonlarını en koyusundan en açığına
kadar koyduğumuzda bu kişi 0 tonun olmadığı yerde bir
boşluk hissedecek ve orada yan yana duran o renk
tonları arasında, diğerlerindeki farklılıklardan daha
büyük bir farklılık olduğunu algılayacaktır. Muhtemelen
mavinin bu tonu, ona hiçbir zaman duyulan yoluyla
İletilmese de 0, bu tonun tasarımını kendi kendine
oluşturabilecektir.
Bu parça aşağıdaki görüşlerden hangisine yönelik
bir eleştiri olabilir?
A) Bilgi deneyimlerle değil, aklın doğuştan gelen
ilkeleriyle edinilin
B) İnsanın tüm bilgisi dış dünyadan doğrudan edinilen
izlenimlerle oluşur.
C) İnşan, aklında bulunan formlara göre dış dünyayı
algılayıp bilgi edinir.
D) Bilgilerin tamamı önceden zihinde bulunan fikirlerin
anımsanmasıdır.
E) Bilgi akıldaki kavramların zihin tarafından
işlenmesiyle oluşur.
7.
8.
Bir ölüm olayı kaza, intihar, cinayet, ecel gibi çok farklı
şekillerde yorumlanabihr. Ya da bir canlının deneylerde
kobay olarak kullanılması bazı kişilerce, doğru kabul
edilirken bazıları tarafından yanlış olarak
değerlendirilmektedir. Peki bu durumda hangisi doğru,
hangisi yanlıştır? Aynı şey bazen doğru bazen yanlış
kabul edilmektedir. Bunlar gibi geçmişte yanılmaz doğrular
"rak benimsenen birçok bilgi, bugün yanlış olarak kabul
edilmekte, sanınm bugünün doğrularının da yarın yanlış
olduğu söylenecektir. İşte bu durum felsefe tarihinde,
bilginin doğruluğundan kuşku duyan, her türlü bilgiye
kuşkuyla bakan filozofların ortaya çıkmasına yol açmıştır.
Bu parça aşağıdaki yaklaşımların hangisiyle
İlişkilendirilebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
D@ru bilginin, yalnızca duyu deneyimleriyle elde
edileceğini ileri süren ernpİrİzm
Kendisinden kuşku duyulmayacak bilgiye ancak
akılla ulaşılabileceğini savunan rasyonalizm
Bilginin oluşumunda hem aklın hem de deneyin
gerekliliğini söyleyen kritisizm
Gerçekliğin ne olduğunu bilmenin imkânsız olduğunu
İddia eden septisizm
Yalnızca bilimsel yöntemlerle elde edilen bilgiye
güven duyan pozitivizm
III.
IV.
V.
TYT - 2023
Tümdengelimli akıl yürütmelerin sonucunda elde
edilmiş bilgilerdir.
Süje - Obje İlişkisi; duyulara, algılara, İzlenirrwe
dayalıdır.
Bir bilginin doğruluğu, yaşamda karşılatlğımız
problemleri çözme gücüne bağlıdır.
Doğuştan gelen herhangi bir bilgi ya da fikir yoktur,
tüm bilgiler sonradan yaşam içinde kazanılır.
Hiçbir bilginin genelgeçerliği yoktur, bütün bilgilerin
doğruluk değeri sınırlıdır.
İnşan, bilgi sürecinde, pasif olmayıp aktif bir biçimde
duyular yoluyla gelen izlenimleri sınıflar, kalıplara
yerleştirir ve yorumlar. Nesneler, insan zihninin
imkânlarına, yapısına, formlarına göre bilinebilir.
Dolayısıyla insan zihni, nesneleri ve olayları gerçekte
Mukları şekliyle bilemez. Bilgimizin iki kaynağı vardır: akıl
ve deney. Deney, dış dünyaya ilişkin bilgilerimizin ham
maddesini, içeriğini verir. Akıl ise bu ham maddeyi
düzenler, belli bir kalıba sokar. Ancak insan zihni yalnızca
duyularla algılanabilen ve nedenselliğe tabi olan
fenomenleri bilebilir; duyularla algılanamayan, insanın
bilme yetisi dışında olan ve nedenselliğe tabi olamayan
mımenleri bilemez.
Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?
Yukarıdakilerden hangileri empirizmin bilgi görüşüne
uygundur?
A) l, II ve III
C) III, IV ve V
B) II, III ve IV
D) l, III ve v
A)
B)
C)
D)
E)
Hakikatin nelİğİ, duyu deneyimleriyle bilinebilir.
İnşan, şüphe edilemeyecek hiçbir bilgi edinemez.
İnsan bilgisi sınırlıdır.
Gerçekliğin ne olduğunu bilmek içgörü ile olanaklıdır.
Güvenilir yegane bilgi bilimsel bilgidir.
