4 farklı protein yapısı vardır.
PRİMER
499--
Düz polipeptit zincir şeklinde-
Tek zincirlidir.
Denatürasyonda primer yapı
bozulmaz.
DENATÜRASYON
Yüksek ısı
Kuvvetli asit - baz
Yoğun tuz
Basınç
Radyasyon
SEKONDER
Polipeptit zincir sarmal şeklin-
de kıvrılır.
Peptit bağlan dışında hidrojen
bağlan da bulundurur.
Tek zincirlidir.
Fonksiyoneldir.
Denatürasyonda H bağlan
kopar. (primer yap korunur)
TERSİYER
Polipeptit kendine özgü şekil
Peptit bağlan dışında hidrojen
(H) ve disülfit (S — S) bağları
bulundurur.
Tek zincirlidir.
Fonksiyoneldir.
Denatürasyonda H bağlan ve
S — S bağlan kopar.
(primer yapı korunur)
KUATERNER
Birden fazla tersiyer yapının
birleşmesiyle oluşur.
Peptit bağları dışında hidrojen
(H) ve disülfit (S - S) bağlan
bulundurur.
Birden fazla zincir vardır.
Fonksiyoneldir.
Denatürasyonda H ve S - S
bağlan kopar.
(prımer yapı korunur)
Ömek:
Kollojen (3 polipeptit)
Hemoglobin (4 polipeptit)
gibi etkiler proteinin yapısını bozabilir. (DENATÜRASYON)
Örnek: Tersiyer Primer yapıya dönüşür.
Lifleri bir arada tutan bağlar kopar.
Proteinin üç boyutlu yapısı bozulur.
Proteinin peptit bağlan korunur.
Protein besin değerini kaybetmez.
Protein fonksiyonel özelliklerini kaybeder.
Çevresel değişimler çok ise protein eski yapısına döne-
Örnek: Yumurtanın haşlanması
Çevresel değişimler az İse protein eski yapısına döner.
(RENATÜRASYON)
Örnek: Kıvırcık saçın sıcaklıkla düzleşmesi ve zamanla
eski haline gelmesi
Canlılarda protein benzerliğine bakılarak akrabalık derecesi
belirlenebilir:
Her canlının proteini kendine Özgüdür.
Ortak proteinler ile ilgili çökelme reaksiyonu gözlenmez.
Farklı proteinlerin bulunma oranlarına göre farklı düzeyde
çökelmeler Olur.