F YA
Türkiye'de Diğer Ycrşekiileri (Rüzgâr - f3w.1JI Kai'ş;tik Kıyı
2.
3.
4.
5.
Karadeniz kıyılarında boyuna kıyı tipi,
Ege kıyılarında enine kıyı tipi görülür,
Türkiye'de kıyı tiplerini etkileyen temel faktör dağların kıyı
çizgisine uzanışıdır. KIYI tiplerinin oluşmasında dağların
duşumu ve İklim çeşitliliğinin etkisi bulunmazken enlemin
etkisi oldukça azdır, Enleme bağlı olarak buzulların oluş-
turduğu skayer ve fiyort kıyı tipleri görülmez.
Cevap C
Tikkiyehin yeryüzü şekillerinin Oluşumunda akarsuların,
dağalann, rüzgarların ve akıntıların etkisi oldukça fazladır,
Ancak Türkiye Orla kuşağın Akdeniz iklimi etkisinde yer alır.
Ddaylşlyla buzullar sadece en yüksek keşi mlerde görülür ve
Türkiye'rün yerşekİNerİnİn oluşumunda etkisi çok azdır.
Cevap D
Rüzgârlar: kurak ve yarı kurak bölgelerde etkili Olan bir
dış kuvvettir. Özellikle bitki Örtüsünün cılız olduğu yerlerde
şiddetleri adar.
Haritada belirtilen yerlerin İklim ve bitki Örtüşü özellikler]
düşünüldüğünde rüzgarların en fazla etkili olduğu alan II
numaralı Konya yöresidir], III, IV, V numaralı arazilerde
bitki örtüsü gür Olduğu İçin rüzgarların şekillendirici etki-
sine rastlanmaz.
Cevap B
Kalker, suda kolaylıkla çözünebilen tonul bir kayaçtır.
Kalkerli araziler üzerinde suyun etkisiyle çeşitli yerşekil-
lerİ oluşmuştur, Türkiye'de karstik yapının en fazla etkili
olduğu ve karstik yerşekillerinin en fazla görüldüğü yer
Akdeniz Bölgesi'dir. Verilen yerşekillerinden Cennet Ve
Cehennem Obrukları, Pamukkale Travertenleri, İnsuyu
Mağarası, Göksu Kanyonu karstik Oluşumların en güzel
Örneklerindendir. Ancak Silifke Deltası Akdeniz kıyılarında
Göksu Irmağı'nın taşıdığı alüvyalları biriktirmesi sonucun-
da duşmuş bir delta ovasıdır.
cevap D
Türkiye'de
. sonucu olarak buzul etkisine fazla
Türkiye'de gel — git genliğinin az olması birtakım unsurla-
rın oluşmasına neden Olmuştur. Türkiye'nin okyanusa kl-
YISI bulunmadığı Çin gel - git genliği Oldukça azdır. Şayet
ayın çekim kuvvetiyle oluşan gel - git Olayının etkisi fazla
olsaydı akarsular kıyılarda biriktirme yapamazdı.
Cevap B
Karstik arazilerde ovaların genişleyip birleşmesiyle karstik
ova olan polyeler oluşur. Türkiye'de karstik süreçlerin en
fazla etkili Olduğu alanlar Akdeniz Bölgesi'ndedir. Karstik
ovaları Tefenni, Kestel, Korkuteli, Elmalı, Acıpayam şok-
linde sıralayabiliriz, Ancak Gediz Ovası karstik oluşumlu
değildir, Akarsuların biriktirmesi sonucunda oluşmuş dona
ovasıdır.
Cevap E
Tombolo: Dalga ve akıntıların taşmış Oldukları malze-
meyle ana kara ve adayı birleştirdikleri yer şeklidir.
Haritada verilen yerlerin kıyı Özellikleri dikkate alındığında
akıntıların ve dalgaların en fazla etkili Olduğu yer Marmara
kıyılarında bulunan IV numaralı alandır ve burada Türki-
ye'nin en güzel tombolo Örneği ve Kapıdağ Yarımadası
9.
23
bulunmaktadır,
Cevap D
Türkiye'de;
Karadeniz kıyılarında
Akdeniz kıyılarında
Ege kıyılarında
Marmara kıyılarında
Menteşe kıy ilamda
Teke kıyılarında
Boyuna Kıyı TİPİ
Boyuna KIYI Tipi
Enine Kıyı Tipi
Ria Kıyı
Ria KIYI TİPİ
Dalmaçya KIYI Tipi
rastlanmaz. Ancak .
, alanlarda kısmen buzul etkisi
görülmektedir. Boş bırakılan alanlara sırasıyla mutlak ko-
num ve yüksek sözcükleri gelmelidir. Çünkü Türkiye orta
kuşakta bulunur, Buzulların etkisi alçak kesimlerde asla
etkili olmazken göreceli konumuna bağlı olarak dağların
zirvesinde güncel buzullara rastlanır.
Cevap B
görülürken mutlak konumun etkisiyle fiyort ve skayer kıyı
tipi görülmez. Türkiye'nin okyanusa kıyısı bulunmadığı
İçin göreceli konumunun sonucunda wattll kıyı tipi görül-
Cevap C
Mutlak konum ülkemizde bazı yeryüzü şekillerinin Oluşu-
murtu sınırlandırmıştır, Türkiye'de mutlak konumun etki-
şlyle Oluşması olası Olmayan yerşekilleri şunlardır: Buzul-
lar ve oluşturduğu şekiller, fiyort ve skayer kıyı tiplerine
rastlanmaz. Göreceli konuma bağlı olarak gazyer ve aktif
volkanlar da görülmezken barkan yine özel konumun etki-
siyle sadece iç kesimlerde az miktarda görülür.
Cevap B
