f. Su Ürünleri
A ve D vitaminleri ile fosfor bakımından zengin olan su ürünlerinin beslen-
mede önemli bir yeri vardır.
Türkiye, üç tarafl denizlerle çevrili, zengin akarsu ve göllere sahip olduğu
İçin su ürünleri bakımından önemli bir potansiyele sahiptir. Ayrıca balık ve
diğer su ürünleri çeşitliliği (1400 çeşit) bakımından da oldukça zengindir.
Ancak bu potansiyel, ekonomik olarak yeteri kadar değerlendirilmediği İçin
Türkiye'de şu ürünleri üretimi ve tüketimi oldukça azdır. Bu yönüyle
Türkiyede balıkçılığın geliştiği söylenemez
Türkiye'de balıkçılığın gelişmemesinin başlıca nedenleri:
Balıkçılığın daha çok kıyı balıkçılığı şeklinde yapılması. açık deniz
balıkçılığının yaygın olarak yapılmaması,
modern tekne ve yöntemlerle bahkçıhğın yapılmaması,
— halkın balık tüketimi konuşunda yeterli bilince sahip olamaması,
67,244 61,165
kaçak, usulsüz ve aşın avlanmaların yaygın olması,
— son yıllarda su kirliliğinin artması,
— şu ürünlerinin [şlenecaği sanayi tesislerinin yetersiz olması,
— su ürünlerinin saklanabileceği soğuk hava depolarının yetersiz olması,
— pazarlama koşullarının gelişmemiş olması.
1. Deniz Balıkçılığı
Deniz ürünlerinin % Karadeniz'den, 'i Marmara'dan, 965'i Ege'den Ve
Akdeniz'den sağlanır.
Türkiydda avlanan balıklarının büyük bir kısmı taze olarak tüketilir. Çünkü
yakalanan balıkların depolanması gerekli soğuk hava depolan yeter-
sizdir.
2, Tatil su balıkçılığı
Göl Ve akarsu bakımından zengin olan Türkiye, tatil Sü balıkçılığı bakımın-
dan Önemli bir potansiyele sahiptir.
Tatlı Su balıkçılığı yapılan en Önemli göller Eğirdir ve Beyşehir gölleridir.
Bu göllerde avlanan kerevitin tamamınayakım İhraç edilir. Ayrıca Ulubat.
İznik, Çıldır, Keban ve Hazar balıkçılık yapılan diğer göllerdir.
Van, Burdur, Acıgöl, Tuz Gölü vb. sulan tuzlu ya da acı Olan göllerde
balıkçılık pek yoktur.
Baraj göllerinde de balıkçılık yapılmakta ve çevresindeki halkın Önemli
geçim kaynakları arasıda yer almaktadır.
Türkiye'deki akarsuların boylarının kısa Olması ve rejimlerinin düzensiz
Olması nedeniyle, balıkçılık gelişmemiştir. Akarsulardaki en önemli balık türü
alabalıktır.
Coğrafya 1-2 Konu Anlatım" / Som Bankası
ORNEK SORU:
Üç tarafl denizlerle çevrffİ olmasırw karşın
Türkiye'de üretimi Oldukça azdır.
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de
balık üretiminin az Olmasının neden-
terinden biridir?
A) Bahk çeşMİM@nİn az olması
B) Yıllık yağış miktarının fazla olmamay
C) Denizlerinde bahk sayışının az olması
D) bahkçlhğmm yaygm olamk ppıhnası
E) Denizlerde tuzluluk orammn düşük
Türkiye denizlerinde daha çok km ba-
hkçuhğl yapılmaktadır. Açık deniz tMhkÇ1hğl
gelişmediği İçin balık ûreÜml düşüktür.
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Türkiye'de balıkçılıktan elde ediW1 ürün-
'erin yakkşlk 6Y şu bahkçMğ1nün
sağkmr. Tatil şu gölleri bu üretimin önem-
W bir kısmım Oluşturur. Sulan tam olmayan
göllerde, ballkçthk Sadece göle dökülen
akarsularm ağız kısmamda, Sımrh miktar-
da yapılmaktadır.
Buna göre, aşağıdaki göllerden hangi-
sinde balıkçılık yaygın değildir?
3. Kültür Balıkçılığı
Kültür bahkçthğl çoğtmlukla akarsu boylarında veya temiz kaynak sulan
sağlanabilen alanlarda, balık *klerinde yapılmaktadır. Bu çiftliklerde
kurulan havuzlarda daha çok alabalık üretilir.
Ayrıca denizlerde koy ve körfezlerin ağız kısmılarmın ağlarla kapatılmasıyla
oluşturulan kapalı alanlarda da kültür balıkçılığı yapılmaktadır. Karadeniz ve
Ege kıyılarında bu yMternIe yapılan balıkçılık, sınırlı da olsa sürdürümek-
Diğer şu ürünlerinden olan sünger avcılığı Bodrum, Marmaris ve Datça
açıklarında yapılmaktadır.
1998
432.7
5-4.5
5ğ7
1999
523,7
50,2
63.0
2000
460,5
42.824
79,031
2001
484,4
2002
522,7
43.938
2003
463,1
447
79,9
Tablo.7: Türkiye'de 1998
atlı su
nleri
.2003 yıllan arasmda su ürünleri ürelimi (ton), (DİE, 2003)
Deniz
Ürünleri
% 78,8
A) Ulubat
C) İznik
B) Burdur
D) Çildir
E) Beyşehir
ÇÖZÜM:
Göller Yöresi'ndeki karstik bölgede yer
alan ve dışa akışl olmayan Burdur GÖ-
U' nün sulan tuzlu ve acıdyr. Bu n"nle bu
gölde tatlı su bahkqhğl yoktur.
YANIT: B
GraIlk•32: Türkiye'de şu ürünlerinin toplam üretimdeki paylan (DİE, 2003)
ORMANCILIK
Türkiye'nin ekolojik orman varlığı açışından elverişli bir ortam Oluştu-
rur. Yapılan bilimsel çalışmalara göre, mevcut iklim ve arazi koşullan göz
Önünde bulundurulduğunda, Türkiye topraklarının % 70'inin orman Oluşu-
rTMü elverişli dduğu görülmüştür.
Ormanlarla yapılan araştırmalarm sonuçlarına göre günümüzden
10 bin yıl Önce Anadolünun 314'ü Ormanlarla kaplıydı.
1SE5
Grafik-33: Tûrklye•de seçilmiş yıllara göre orman varlığı (DİE, 2004)
ÖRNEK SORU:
Türkiye'de İklim koşullan hayvancılık faali-
yellerini belirleyen Önemli etmenlerden
Aşağıdaki hayvancılık faaliyetlerinden
hangisi İklim koşullarından daha az et.
A) Arıcılık
B) Ballkçlllk
C) ipek Böcekç/llği
D) Büyükbaş havancıhk
E) Küçükbaş hayvancılık
ÇÖZÜM:
Balıkçılık, daha çok denizlerin tuzluluğu,
akıntılar ve deniz suyu sıcaklığına bağlıdır,
İklim koşullarından daha az etkilenir.
YANIT: B
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankay
