Eylemsi
Eylemlere getirilen gelen bazı ek-
lerle eylemin ad, sıfat ya da zarf gi-
bi kullanılmasıdır.
Eylemsi ekleri, çekimli eylemlerin
değil, çekimsiz (bitmemiş) eylem-
lerin üstüne gelir. Yani eylemin kök
ya da gövdesinin üstüne gelir. (iken,
-casına hariç)
1. İsim - Fiil (Ad - Eylem, Mastar):
2.
-ma/-me
-Iş/-iş/-uş/-üş
-mak/-mek
Sıfat + fiil (ortaç)
Eylem kök ya da gövdelerine (-an
/ -ası / -mez / -ar / -dik / -ecek /
-miş) ekleriyle yapılan eylemsiler-
Sıfat-fiiller adlann önüne gelip "na-
Sil?" soruşunun yanıtı oluyorsa ni-
teleme sıfatı olur.
Sıfat-fiiller adlarla birlikte niteleme
görevinde kullanılabileceği gibi ad-
lordan bağımsız olarak da kullanı-
labilİr. BU durumda hem eylemsi
hem de adlaşmış sıfat sayılır.
-an/en
-ası/-esi
-maz/-mez
-ar/-er/-ır/-ir/ -ur/-ür /-r
c' -dik/-dik/-duk/ -dük/-tlk/-tuk /
-tük/-dğ/-diğ/ -duğ/-düğ/-tğ/
-tiğ/-tuğ/-tüğ
-ocak/-ecek
-mış/-miş/ -muş/-müş
Zarf - fiil Maç, Bağ - fiil)
3.
Eylem kök yo da gövdelerine geti-
rilen eklerle yükleme sorulan "ne
zaman?" ve "nasıl?" sorularının ya-
nıtlan olur. Bazen de "niçin" soru-
şuna yanıt verin
-ken
c' -alı/eli
-ince/-ınca
-ıp/-ip/-up/-üp
c' -arak/-erek
-dikça/-tlkça
-modan/ -meden
-maksızın/ -meksizin
-r .../-mez
-a...a/-e ...-e
-dlğında .../ -tığında
-dığından .../ -tığından
-casına / -cesine
Eylemsi Öbekleri
Eylemsilerin kendinden önceki söz-
cüklerle birleşmesidir.
Eylemsi öbekleri cümlenin Ögeleri
bulunurken asla parçalanamaz,
bölünülemez, unutma!
1. İsim - fil Öbeği
İsim - fiilinin kendinden önceki sözcük-
lerle birleşmesidir.
2. Sıfat - fiil öbeği
Sıfat - fiilin kendinden önceki sözcük-
lerle birleşmesidir.
3. Zarf - fiil Öbeği
Zarf - fiilin kendinden önceki sözcük-
lerle birleşmesidir.