EVRENSEL AHLAK 9RSRSl VARDIR
@M.G.
Tüm insanlar, toplumlar ve zamanlar için OhLOK yasalarının Olduğunu KObüL eden
görüştür. RncaK. evrensel OhLOK yasatarının bireysel, öznel Kaynaklı Olduğunu
iddia edenlerin yanı sıra bireyin dışından KognaKLanan, nesnel olduğunu iddia
eden ikinci bir grup da vardır.
EVRENSEL RHLRK YASASIN ÖZNEL TEmELDE KABUL EDENLER
Temsilcileri
D 1. Bentham
a mili
a H.Berq:on
Evrensel OhLOK yasasının insandan. insanın ö2neL
yaşamından ve yapıp ettiklerinden KaynaKLandlğını
savunanıar. insandaKi farKLl ö2eLLiKLeri temet almaları
açısından birbirlerinden ayrılırıar. Bentham'a ve JS
miLL'e göre. insanlar dogaıarı gereği acıdan Kaçınarak,
hotea göneıereK mutLüLüğ0 üL0şır. Hengri Bergson'o
göre ise evrensel OhLOK yasasının Kaynağı insanın bir özettiği oton 'set9i'dir.
UTİLİTRRİzm (FRYDRCI RHLRK)
En fQ2La Kişinin iyiliği noktasında yapılacak otan
egıemıer açısından. çoğunLüğun yararı için sayıda
insanın zarar görmesinin göle alınabileceğini
savunur.
Temsilcileri
0 J. Bentham
J.ç. mili
EVRENSEL RHLRK 9RSRSlNl NESNEL TEmELDE KABUL EDENLER
Evrensel ahLOK yasatan vardır, f0K0t bu yasatar Kişiden
ve Kişisel özeLLiKLerden bagımş12 otaraK vardır. Yani
ahLOK yasalarını insan yaşamı ve doğası beürıemee,
tersine evrensel OhLOK yanarı insan yaşamını beürLer.
Bu yasatar insanın dışındadır ve bu yasa baten insanın
Karşısına torLagıcı ilke otaraK, bazen de bir buyruk
otaraK çıkar.
Sokra * e
İnşan eylemlerindeki amaç
muHuluL+ur, Bu mu-Huhağu
İnsana kazandıracak her
4ürlü değer
kapsamına girer.
Pla+on
Ahlaki eylemlerin amacı,
0 üçtün iyilik olan igiEk
İdeası na ulaşmaktr. Ona
göre mutluluk iyilik ideası-
O nı gerçekleştirmektir.
«oasilcilerı•
0 Sokrates
• Plahn
• Farabi
ofrinoza
• kant
Spinoza
Her Şeg muHak cevher
(tanrı) den *üremidir ve ha
ŞU aynı zamanda Tanrı'nın
kendiçidır ( Pm+eiım).
27
