Eşeysel hormonlar: Böbrek üstü bezinin kabuk bölgesinden az miktar-
da eşeysel hormon üretilmektedir. Bunlar testosteron (androjen), östro-
jen ve progesterondur.
B) Öz Bölgesi Hormonları:
Adrenalin: Stres anında sinir sistemi adrenalin salgısını artırır.
Kalp atış hızını ve kan basıncını yükseltir.
Akciğerlerdeki bronşları genişletip solunum hızını artırarak vücuda daha
fazla oksijen sağlar.
Göz bebeklerinin büyümesine ve kılların diken diken olmasına neden
olur.
Karaciğerdeki glikojeni glikoza çevirerek kan şekerini yükseltir.
Sindirim sistemi, böbrekler ve deri damarlarını daraltarak bu bölgelere
kan akışını azaltır, bu nedenle korkunca deri rengi solabilir, idrar üretimi
azalır.
Kalp, beyin ve iskelet kaslarına giden damarları genişleterek bu bölge-
lere kan akışını artırır.
Noradrenalin: Adrenalin hormonu ile sinerjisi etkileri vardır.
Öncelikli görevi kan basıncının dengede tutulmasını sağlamaktır.
V. PANKREAS
Hem hormon salgılayan hem de sindirim enzimi salgılayan pankreas
karma bez olarak görev alır.
Pankreasın sindirim enzimi ve bikarbonat üreterek ince bağırsağa salgı
üretir. Bu özelliği ile ekzokrin bez olarak görev yapar.
Langerhans adacıkları adı verilen bölgesi alfa ve beta hücreleri olmak
üzere iki tip hücreden oluşur. Bu hücreler birbirleriyle zıt çalışan insülin
(beta hücreleri tarafından) ve glukagon (alfa hücreleri tarafından) hor-
monlarını salgılar.
insülin hormonu: Yemeklerden sonra kandaki glikoz miktarı artar, bu
durumda pankreas insülin salgılar.
İnsülin, glikozun karaciğer ve vücut hücrelerine geçişini hızlandırarak
kan glikoz seviyesini düşürür.
Fazla glikoz, insülin etkisiyle karaciğer ve kaslarda glikojen, yağ hücrele-
rinde ise yağ olarak depolanır.
Karaciğerde glikojen yıkımını yavaşlatır. Yağ ile proteinlerin glikoza dö-
n üşmesini engeller.
Amino asitlerden protein sentezlenmesini destekler.
ÇÖZELİM
Aşağıdakilerden hangisi adrenalin hormonu ile
ilgili bir bilgidir?
A)
Böbrek üstü bezlerinin medulla bölgesinden
salgılanır.
Kan şekerini yükselterek enerji sağlar.
C)
Kalp atış hızını ve kan basıncını düşürür.
D)
Stres durumlarında salgılanması artar.
E) "Savaş ya da kaç" tepkisinin oluşmasında rol
oynar.
Adrenalin hormonu kalp atış hızını ve kan basıncı-
nı düşürmez, tam tersine yükseltir. Bu hormon, vü-
cudu tehlike anında harekete geçmeye hazırlar ve
Kalp atış hızını artırır,
Kan basıncını yükseltir,
Solunumu hızlandırır,
Kan şekerini yükseltir,
Kasların kan akışını artırır.
Doğru cevap (C) seçeneğidir.
H sıcu BÖLGE
İnsülin, sinir hücreleri hariç vücuttaki tüm
hücrelerin kandan glikoz almasını sağlar.
Sinir hücreleri insüline ihtiyaç duymadan
kandan glikoz alabilir.
SIRA SENDE - B
Aşağıdaki ifadelerden hangisi adrenalin ile ilgi-
li doğru değildir?
Koledok kanalı
ince
bağırsak
Vater
Kabarcığı
J.
Pankreas
Wirsung kanalı
21
A)
B)
C)
D)
E)
Kan damarlarını daraltarak kan basıncını artırır.
Vücudun enerji depolarını hızlı bir şekilde kul-
lanmasını sağlar.
Kalp atış hızını düşürerek dinlenme durumunu
destekler.
Solunum yollarını genişleterek oksijen alımını
artırır.
İdrar üretim hızını azaltır.
