3. Eş Alanlı Projeksiyon
Harita.5: Eş alanlı projeksiyonla çizilmiş Dünya haritası
Bu yöntem İle,
Meridyen aralıkları korunur,
v' Paraleller arası uzaklık bozulur.
Alan bozulması olmaz
4. parçalı Projeksiyon
Harita.6: Parçan projeksiyonla çizilmiş Dünya haritası
Bu yöntem İle,
Paralel ve meridyenler arası uzaklık korunur.
Alan ve şekil bozulması olmaz.
v/ Bazı bölgeler parçalı gösterilmek zorunda kalınır.
(Örneğin: Antarktika, Grönland gibi)
5. Düzlem (Uiki) Projeksiyon
Harita•7: Düzlem projeksiyonla çizilmiş
Dünya haritası
Bu yöntem İle,
Dünya'nın bir bdümü çizilebilir.
paralel aralıkları merkezden çevreye bozulur.
Meridyen aralıkları korunur.
Alan korunur, şekil bozulmaları olur.
Ccğratya I -2 Konu Soru Bankası
71/9
Tfrl•
—82—
ORNEK SORU:
Bir bölgenin haritası ile ilgili aşağıda Ve.
men bilgilerden hangisi küresel yüzeyh
düzleme aktarılmasıyla İlgilidir?
A) Birkaç özeMği birden göswmeşi
B) Kapladığı alam Olduğundan büylgöş-
C) bir kağıt parçay üzerine çizilme-
Sİ
D) Yörelerin farklı renklerde gösterilmesi
E) Kulknkn İşaretlerin açıklanmış olmay
çözüM:
Bazı haritalar, kaphdlğl ahm olduğunün
bWük gösterir. Bu durum harkalarda hata
payı olması, yani küresel yüzeyin düzleme
aktanhnaşıyh İlgilidir.
YANIT: B
HARİTA
Gerçek Alan ve İzdüşüm Alan
Gerçek Alan: Yeryüzü şekillerinin de hesaplandığı (taban
x yüksem) alandır.
İzdüşüm Alan: Arazideki yüksekMer ve çukurluklar dikkate alınmadan,
yer düzlük kabü hesaplanan alandır,
Yükseltinin ve engebenin az Olduğu yerlerde, gerçek alan ile izdüşüm
alan arasındaki fark azdır.
İle
FAR
ÖRNEK SORU:
Aşağıdaki ülkelerden hangisinin gerçek
alam ile izdüşüm alam arasındaki fark
en fazladır?
B) Çin
A) Mısır
C) İngiltere
Düz•sade y
9' Yükselti az
lerİ
Marmara Bölgesi
İç Arudolu Bölgesi
Günqd0ğu Anadolu
FAZLA
engebeli yerşekİllerİ
Yükselti fazla
Dağu Anadolu Bölgesi
Akdeniz Bölgesi
Karadeniz Bölgesi
Çin
Afganl"n
FAZLA
TÜRKİYE'NİN
Gerçek Alanı : 814678 ktn2
İzdüşüm Alanı : 780 576 km2
Fark (yaklaşık): 34 000 km2
Türkiye'nin gerçek alam İle izdüşüm alam arasındaki fark fazladır. Bu
durum, Türkiye'nin engebeli ve yüksek (ortalama yükseltişi: 1132m) bir
ülke olduğunu gösterir.
C. Ölçek Kullanılması
Hartalardaki küçültme oranına Ölçek denir. Bir başka deyişle, harita üze-
tindeki birimlerin, gerçek birimlerle karşılaştırılmasına ölçek denir. İfade for-
müle edilecek ohxsa:
Harita üzerindeki uzurıluk
Gerçek uzunluk
Ölçek Çeşitleri:
a. Kesir Ölçek
b. Çizik (çizgi-grafik) Ölçek
a. Kesir Ölçek
Bayağı kesirlerle gösterilen ve en çok kullanılan ölçektir.
Payı dairna 1 Olan, paydaşı küçültme Oranına göre değişen Ölçek çeşi-
—83—
D) Ukrayna E) Macaristan
ÇÖZÜM:
Üzerinde Karanlık Hlmalaya gibi çok
yüksek dağ şıralarının bulunduğu Çin
gerçek alam İle izdüşüm alam arasındaki
farkın en fazla olduğu ülkedir,
(Bir fiziki haritadan bakarak bu ülkeleri
YANIT: B
ÖRNEK SORU:
Yukarıdaki haritada numaralanmış yöre-
'erin izdüşümşel yüzölçümleri birbirine
yakm olduğuna göre, hangisinde ger-
çek yüzölçümün diğerlerine göre daha
fazla Olduğu söylenebilir?
Ali B) 11 D)IV
ÇÖZÜM:
Yer şekillerinin engebeli Olduğu IV. yörede
gerçek yüzölçüm daha fazladır.
YANIT'. D
Coğrafya 1.2 Konu Anlatım!' I Soru Bankası
