ENDOKRİN SİSTEM
Örnek Soru
Hipofiz bezinin Ön lobundan salgılanan
FSH ile ilgili aşağıdaki ifadelerden han-
gisi
A)
B)
C)
D)
E)
Hem erkek hem de kadınlarda game-
togenezi uyarır _
Hem çocuk hem de yetişkinlerde aynı
oranda salgılanır,
Salgılandığı yerden hedef organlara
kanla taşınır.
Sertoli hücrelerinden salgılanan in-
hibin miktarı artarsa salgılanması
azalır.
Hem ovaryum hem de testislerdeki
reseptörlere bağlanabilir.
Ergenlik dönemine girmiş bireylerde
Cözüm:
FSH miktarı artar. Bu yüzden yetişkinlerde ve
çocuklardaki oran aynı değildir.
Not al...
Örnek Soru
Aşağıda verilen hangi İki
üretim yeri hipotalamuştur?
Cevap B
hormonun
A)
B)
C)
D)
E)
FŞH - LH
ADH - Oksitosin
MSH - Okşitosjn
STH - ACTH
ACTH - ADH
Çözüm:
ADH ve oksitosİn hipotalamusta üreti-
lir. Kana hipofizden salgılanır.
Cevap B
42
STH (Somatotropin Hormonu): Bu hormon büyüme ve gelişmeyi sağlar. Kim-
yasal yapısı bir polipeptid molekülü şeklindedir. STH bütün vücut hücrelerine
etkili bir hormon sayılırsa da aslında ancak büyüme gücünü ve olanağını tama-
men kaybetmemiş olan dokuları etkileyebilmektedir. Tam büyüme çağındaki bir
organizmada tüm vücuda, ancak ergin ve büyümesi durmuş bir organizmada
İse sadece bazı doku ve organlara etki ederek onların büyümesini sağlar,
Somatotropin hormonunun etkisi İle ara metabolizma olayları tamamiyle
protein sentezine ağırlık verecek yöne kayar. Protein sentezinin artmasıyla
hücrelerin yapı maddeleri çoğaltılarak mümkün olan hücrelerde büyüme ve ço-
ğalma sağlanın
Çocukluk çağında az salgılanması cüceliğe (nanizm); fazla salgılanması ise
devliğe (gigantizm) neden olur. Erişkinlerde fazla salgılanması hormona duyar-
II bir kaç kemik dokuda büyümeyi uyarabilir. Hala uyarılabilen yüz, el ve ayak
kemiklerinin aşırı büyümesiyle ortaya çıkan anormallik akromegalidir.
ACTH (Adreno Kortiko Tropik Hormon): Böbrek üstü bezinin korteksini (ad-
renal korteks) uyararak buradan kortizol, aldoşteron ve eşeysel hormonların
salgılanmasını sağlar.
FSH (Folikül Stimülan Hormon): FSH, dişilerde ovaryumlardaki foliküllerin
gelişimini, yumurtanın olgunlaşmasını ve östrojen üretimini sağlarken; erkek-
lerde İse testislerde spermlerin meydana gelmesini (spermatogenez) uyarır,
LH (Lüteinleştici Hormon): Ovaryumlarda folikül uyarıcı hormonla birlikte faa-
liyet gösterir, Dişilerde ovulasyonu, erkeklerde İse leydig hücrelerinin uyarılma-
sını ve bu hücrelerden testosteron hormonun salgılanmasını sağlar.
TSH (Tiroit Stimülan Hormon): Tiroit bezini, tiroksin hormonu salgılaması için
uyarır. Aşırı salgılanması tiroit bezinin büyümesine neden olur.
PRL (Prolaktin): prolaktin dişilerde hamilelik metabolizmasını başlatır. Hami-
lelik sırasında ve doğumdan sonra süt bezlerinin gelişmesini ve süt oluşmasını
sağlar. Eşeysel içgüdüyü arttırır.
MSH (Melanosit Stimülan Hormon): İnsandaki etkisi tam olarak bilinmemek-
tedir. Balık, kurbağa ve sürüngenlerin derilerindeki hücrelerinde melanin deni-
len pigmentin depolanmasını artırarak derinin renginin koyulaşmasını sağlar.
Memelilerde renklenmenin yanı şıra açlık ve metabolizmayla ilgili işlevleri de
üstlenir.
ADH (Antidiüretik Hormon):
Vazopreşin hormonu olarak da adlandırılan
ADH, kan hacminin ve kan basıncının düzenlenmesinde etkilidir, Böbrek tüp-
çüklerine etki ederek suyun geri emilimini sağlar. Böylece kan hacmi arttırılarak
kan basıncı yükseltilir. Ayrıca kan miktarı ve basıncı düştüğünde atardamar
cidarındaki düz kasların kasılmasını dolayısıyla kan basıncının yükselmesini
sağlar. Bu hormonun salgılanması kanın osmotik basıncıyla doğrudan ilişkilidir.
Örneğin; kanın osmotik basıncı artarsa arka hipofiz uyarılarak ADH salgılaması
da artar. ADH'nin yetersiz salgılandığı durumlarda, böbreklerden su geri emil-
meyeceğinden organizma fazla miktarda su kaybederek günlük idrar miktarı
artar. Hasta aşırı düzeyde susuzluk duyar ve sürekli su içer. Buna
şekersiz
diyabet (Diabetes insipidus) denir.
Oksitosin: Doğum sırasında uterusun kaslarının kasılmasını sağlar. Böylece do-
ğumu kolaylaştırır. Ayrıca süt bezlerinin süt salgılamasını uyararak süt akışını sağ-
lar. Eşlerin birbirine bağlanmasında rol oynar. Annelik içgüdüsünden sorumludur.
