EN UZUN YÜZYIL 1800 - 1922 (DAĞILMA DÖNEMİ)
XIX. YÜZYIL BAŞLARINDA ASYA VE AVRUPA
XIX. Yüzyılda İngiltere, Fransa, Rusya, İspanya, Avusturya ve Hollanda dünya
siyasetine yön veren devletlerdi, Milliyetçilik ve liberalizm gibi akımlar dünya-
mn siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmelerine etki etmiştir. Özgürlük kavramı-
nın gelişmesi siyasi alanda mutlakiyetçi yönetimlerin zayıflamasına demokrasi
anlayışının güçlenmesine neden olmuştur. Bu yüzyılın sonlarına doğru siyasi
birliğini tamamlayan Almanya ve İtalya devletler arenasındaki yerlerini almış-
lardır, Bu devletlerin sömürge yarışına girmesiyle mevcut Olan sömürge yarışı
daha da artmıştır.
Bir ülkenin siyasi birliğini tamamlaması o ülkede yönetim birliğinin sağlanarak tek
elden ya da tek merkezden yönetimin olması demektir. Bu yönetim biçimi monarşi, meş-
rutİyetİ cumhuriyet vb. Olabilir. Önemli Olan yönetim biçimi değil ülkede yönetim Olarak
birliğin olmasıdır.
İngiltere; Parlamenter sisteme geçen İngiltere 1869 yılında inşan haklan bil-
dirisini kabul etmiştir. Dünyanın en büyük ve en güçlü sömürge imparatorluğu
olan İngiltere zaman zaman milliyetçilik düşüncesini desteklemiştir.
Fransa; İngiltere'den sonra Avrupa'da İkinci devlet konumundaydı. Sömürge-
cilikte istediğini alamasa da gücünü devam ettiriyordu. Yaşanan 1848 ihtila-
linden sonra ülkede cumhuriyet ilan edildi. Osmanlı Devleti'nin topraklarını ele
geçirmek amacıyla ittifak arayışlan içerisindeydi.
Avusturya; Çok uluslu yapısından dolayı Fransız İhtilali'nden olumsuz etkile-
nen Avusturya, Osmanlı Devleti İle Olan mücadelesine son vermiştir, Bu dö-
nemde Avusturya Balkanlarda Rusya ile hakimiyet mücadelesine girişmiştir.
Rusya; Sıcak denizlere inme politikasından vazgeçmeyen Rusya batıda bu
hedefe ulaşmak İçin uğraşırken doğuda Orta Asya'yı ele geçirmek İçin uğ-
raşmaktaydı. 1884 yılında Türkmenistan bölgesini ele geçiren Ruslar Orta
Asya'ya yönelmeye devam etmişlerdir, Rusların kendilerine hedef olarak bu
bölgeyi seçmelerindeki neden sömürge alanlarını genişletmek istemeleridir.
Osmanlı Devleti; Bir önceki yüzyıldan gelen sorunları devam eden Osmanlı
Devleti birçok meselesini tek başına çözebilecek durumda değildi. Bu yüzyıl-
da yaşadığı sorunlar artarak devam etmiştir. Yaşadığı toprak kayıplarına rağ-
TARİH EL KİTABI
