8. Elektromıknatıs
Demir gibi manyetik Cisimlerin üzerine sarılmış telden akım geç-
fiğinde bu cisim mıknatıs gibi davranır. Çubuk mıknatısa benze-
diği için elektromıknatıs denir.
Elektromıknatısın oluşturduğu manyetik alan şiddeti;
İ akım şiddeti
» sarım sayısı
sargının uzunluğu
değerlerine bağlıdır.
Manyetik alan şiddeti i ve sanm sayışı ile doğru, sargı uzun-
luğu ile ters orantılıdır.
Elektromıknatıslar günlük yaşamda birçok yerde kullanılır.
Elektrik motorları, jenetatörler, dinamolar. hoparlör ve mikro-
fonlar, elektrikli ölçü aletleri (ampermetre, voltmetre, m), hızlı
trenlerde (maglev) gibi...
Bir elektromıknatısa bir pil bağlandığında B şiddetli manyetik
alan oluşur, iki pil bağlandığında 2B manyetik alan oluşur.
26
Z.) Bir elektromıknatısın sarım sayısı n iken B ise, 2n İken 28 olur.
25
46
Bir elektronııknaüsın sargı uzunluğu L iken manyetik alan şid-
deti B iken, sargı uzunluğu — yapılırsa manyetik alan şidde-
ti 2B olur.
28
Elektromıknatısın sargılarından geçen akımın yönünü sağ elin
dört parmağı gösterdiğinde, sağ elin baş parmağı elektromık-
natlşın içinden geçen manyeük alanın yönünü gösterir.
2
3
4
Elektromıknatısın S anahtarı kapatılırsa, iple asılı demir çu-
buk ile kutupları verilen çubuk mıknatıs hangi yönde hareke-
te başlar?
S anahtarı kapaührsa i akımı şekildeki yönde geçer. Sağ el kura-
11 ile elektromıknatısın kutupları bulunur.
2
3
Demir çubuk elektromıknatısın kutuplarına bakılmaksızın çekile-
cektir. O halde demir çubuk 2 yönünde hareket eder. Çubuk mık-
natlşın N kutbuna elektromıknatısın S kutbu yakın Olduğu için çe-
kilir ve 3 yönünde hareket eder.
