ELEKTRİK ve MANYETİZMA
Elektrik Akımı, Direnç ve Potansiyel Farkı Kavramları
1. Elektrik Akımı
İletkenlerden yük geçişine elektrik akımı, birim zamanda geçen
yük miktarına İse akım şiddeti denir. Akım şiddetj i ya da I ile gös-
terdir. Yönü ve şiddeti Olsa da vektörün diğer Özelliklerini karşıla-
madiği için skaler bir büyüklüktür.
q
DİKKAT
q.
Akım yönü pozitif yüklerin hareket yönündedir Elektriksel alan-
da pozitif yükler elektriksel alanla aynı yönde hareket ederler.
Aynı zamanda akımın yönü elektronların hareket yönüne de
UNUTMA
Bir iletkende zıt yükler zıt yönde
hareket ederse akım şiddeti bu-
lunurken yükler toplanır.
q,
02
İyonik bir çözeltide (+) yüklü iyonlar katot (negatif plaka) uca
(—) yüklü İyonlar anot (pozitif plaka) uca doğru giderler.
2. Direnç (R, r)
Akım şiddetine karşı gösterilen zorluğa direnç denir. R ile bazen
de r ile gösterilir. Birimi Ohrn (Q) dur. Skaler bir
Boyu L, özdirenci ro (p), kesit alanı A olan bir iletkenin düenci;
eşitliği ile bulunur. p ayırt edicidir, birimi Qm dir. Öz direnci
küçük maddeler elektrik akımını daha iyi iletirler. Özdrenci en
küçük gümüştür, sonra bakır, diye gider. L'nin
birimi metre, A'nınki m2 dir.
3. Elektrik Devreleri
Basit bir elektrik devresinde üreteç,
direnç bulunur. Devreyi açıp kapat-
mak için de anahtar kullanılabilir.
Anahtar kapah iken devreden akım
geçer. Akım üretecin (+) ucundan
çıkıp (—) ucuna gider.
Ampermetre
Akım ölçünü yapan Ölçü aletidir.
Devreye seri bağlanır.
72 İç yok daıecek kadar azdır, devrelerde direnci sıfır alı-
Voltmetre ( )
Potansiyel fark Ölçer.
Devre paralel bağlanır.
İç direnci sonsuz büyük olduğu iğn üzerinden akım geqnez.
Ohm Yasası
İçinden i akımı geçen R direncinin uçları arasında V potansiyel
farkı Oluşur. Başka bir ifadeyle, R direncinin uçlan arasına V po-
tansiyel farkı uygulandığında i akımı geçer:
Aynı zamanda V z i. R şeklinde de yazılabilir.
