5.
6.
El sanatlarında en çok rastlanan ve tamamı örme tekniğinde
yapılan işlerin başında çoraplar gelir. Bütün el sanatlarında
olduğu gibi, genç kız ve kadınlar kendilerine veya sevgilileri için
ördükleri çorapların motif ve renklerinde gizli tutkularını anlatır-
lar. Geleneklerine bağlı birçok Anadolu köyünde çorap, ayağa
giyilen bir giysiden çok; özlemi, sevinci, kederi ve ümidi anlatan
ayrı bir dildir. Aynı zamanda kişinin sosyal durumunu, köyünü
ve ailesini de tanıtır. Söz gelimi Sivas köylerinde "küçük ağa”
olarak adlandırılan çorapları sadece bekârlar giyer, "büyük ağa"
ise evlilerindir. Âşıksa "Seni seviyorum, beni hatırla." üzüntülü
ise 'Yâr, yâre küstü.", 'Yandım, alamadım.” gibi motiflerle süslü
çoraplar giyilir. Bunlardan başka, "âşık kirpiği”, 'fincan göbeği",
"ince tütün”, "dallı", l'abani” gibi isimleri olanlar da vardır. Dallıyı
gelin, abaniyi damat giyen Bunların malzemelerine gümüş ve
altın teller katılır.
Bu parçada Anadolu çoraplarıyla ilgili asıl anlatılmak
istenen aşağıdakilerin hangisidir?
Z
8.
Luigi Galvani, yazdığı kitapta kurbağanın vücudunda elektrik
olduğunu ve kaslarının elektrik akımından etkilendiğini iddia
etmişti. Galvani, kurbağanın bacağının hemen üstündeki bir
bölgeden elektrik üretildiğini de öne sürmüştü. Ondan sonra
araştırmalar yapan Alessandro Volta, durumun iddia edildiği
gibi olmadığını birkaç seri deneyle ortaya çıkardı. Önce kur-
bağayı tıpkı Galvani'nin deney düzeneklerindeki gibi kuruttu,
sonra da kurbağayı biri bakır biri demir olmak üzere iki farklı
metal yerine iki demire temas ettirdi ancak bu durumda bir
kıvılcımlanma ya da elektriklenme gözlemlemedi. Hayvanın
elektriği üretmediğini ancak vücudundaki iyonlar sayesinde
yalnızca ilettiğini fark etti.
Bu parçadaki örnek bilimle ilgili aşağıdaki genellemelerden
hangisi desteklemek için dile getirilmiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Duygusal sırları taşıdığı
Örülmesinin uğraş gerektirdiği
Desenleriyle ayrıcalık oluşturduğu
Köy kültürünün özelliklerini yansıttığı
Motiflerinde gönül dilinin saklı olduğu
A)
B)
C)
D)
E)
Bilimde ortaya konan bilgiler, sorgulanabilir ve yeniden
değerIendirilebilir bir nitelik taşır.
Bilimde ilerleme sıfırdan olmaz, belli bir birikim üzerine
inşaa edilir.
Bilimsel gelişmeler, yalnızca bilim insanlarını değil; geniş
halk kitlelerini de ilgilendirir.
Bilimde keşfedilen ya da üretilen her şey, insanlara doğrudan
katkı sağlar.
Bilim, toplumsal tıkanıklıkları aşma çabasının bir ürünü
olarak ortaya çıkar.
(I) Biz Türkler hikâye anlatmayı, masal söylemeyi, destan-
larla hemhâl olmayı ötelerden beri sevmişizdir. (II) İster halk
hikâyelerimiz ister masallarımız isterse destanlarımız olsun,
bizi birbirimize bağlayan önemli kültürel mayalardır bunlar. (III)
Hani neredeyse dünya yerle bir olsa, dağlar düzleşse ve seller
ortalığı yıkıp geçse masal ve hikâyelerimizle ve elbette şiirimizle
bu dünyayı yine kurarız. (IV) Halk hikâyeleri ve masallar; etkisi
hiçbir zaman sönmeyecek, anlatıcısı kalmasa da kitaplarda
yaşamaya devam edecek ve dahi ölmeyecek ögelerdir. (V)
Bu mayaya tutunmamızın bilinciyle halk hikâyelerine ve el-
bette Türk şiirine verdiğimiz önemle, çizginin dışında tutabiliriz
kendimizi. (VI) Evet, çizginin dışında olmak iyidir çünkü birçok
unsurla tek tipleştirildiğimiz bu dünyada, dışta durup nefes
almamızı sağlar.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf
numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?
(I) Fizik ve matematik gibi pozitif bilimlere özgü yasalar, belli bir
bilgi birikimini deneme yanılmaya dayanan yöntemlerle ortaya
koyarken sosyal bilimlerdeki yasalar, belli olguların ve kabul-
lerin temellendirilmesine dayanır. (II) Bilimin tarihsel serüve-
nine bakıldığında fizik ve matematiğin hep birbirini geliştiren
iki alan olduğu görülebilir. (III) Bazen fizik matematiğin geli-
şimini sağlarken bazen de matematik fiziğin önünde gitmiştir.
(IV) Gözlenen bir doğa olayını anlamak için yeni matematiksel
yöntemler tasarlanırken bazen de bir matematik kuramı, fiziksel
bir olayı açıklamak için sonradan kullanılmıştır. (V) 19. yüzyılın
ortalarında Bernhard Riemann'ın bulduğu geometri yöntemi o
dönemde bir uygulama alanı bulamazken 20. yüzyılın başında
fizikçi Einstein, genel görelilik kuramını temellendirmek için bu
geometri teoremlerinden yararlanmıştır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi
düşüncenin akışını bozmaktadır?
A) II
290
B) III
c) ıv
E) vı
C) III
D) ıv
