EKONÖIUÜK COĞRAFYA
MİLLİ PARKLAR
Doğal şartlara bağlı olarak değişime uğrayan yeryüzü, beşeri unsarlarla da
değiştirilmiş ve hâlâ değiştirilmeye devam etmektedir. Bu değişme süreci
nüfus arbşnın ve bilinçsiz kullanımların bir sonucu olarak çoğu
ekosistemlerin dengesini bozmaktadır. İşte bu tehlikeyi gören insanlık, Bir-
leşmiş Milletlerin bir alt kuruluşu Olan UNESCO Örgütünün de desteğiyle
dünyanın bu tür tehlikelere maruz, orjinal doğal bölgelerini korumak için
1948' den sonra tedbirler almaya başlamıştır.
Koruma çalışmaları sadece doğal çevre elemanlarını değil beşeri değerleri
(antik şehir kalıntıları, kaleler, surlar, kiliseler vb.) de kapsamanadır. Sözü
edilen koruma bölgelerine yüzölçümünün büyüklüğüne bakılmaksızın "mil-
li park" (ulusal park) bölgesi denilmektedir.
Birçok ülkede milli park olarak belirlenen çok sayıda yer vardır. Gününüz-
de milli parkların en lazla Olduğu yerler ABD ve Afrika'dır.
1. Amerika Birleşik Devletlerin'ndeki Ulusal parklar
İlk ulusal park uygulaması Amerika Birleşik Devletleri'nde başlamıştır. 1864
yılında Başkan Abraham Lincoln Yosemİte Nusımayt) Vadisi'ni "Sonsuza
kadar başkasına devredilemez kamu park alanın olarak İlan etmiştir. Ulusal
park kavramının resmi Olarak İlk kez ortaya çıkış İse 1872 yılında "Yellowş-
tone Ulusal parkl"nın Amerikan Kongresi tarafından kabulüyle başlamıştır.
Yellowstone Ulusal Parkı
Yellowstone Ulusal parkı, Amerika'nın kuzey eyaletleri Olan Wyoming
ming), Montana ve Idaho arasında bulunmaktadır. Yellowston (Yellovston)
dünyada İlk ve en eski ulusal parktır. Çoğunluğu Wyoming'in kuzeybatı kö-
şeşinde olan 8879 km2'Iik bir alan kaplar.
Park; gayzerleri, sıcak akarsuları çağlayanları, volkanları ve diğer jeotermal
kaynaklan; boz ayılan, kurtları, bizonları ve Kanada geyikleri İle meşhurdur.
Burası gezegenimiz üzerinde kalan en geniş, bozulmamış ekosistem böl-
gelarinden biridir.
Afrika Ulusal Parkları
Afrika'da ulusal parkların en Önemli ortak özellikleri çok büyük ve doğal gü-
zelliklere sahip olmalarıdır. Kapladıkları alan Fransa'nın toplam yüzölçümü-
ne yakındır. Çok geniş alana yayılan savanlardaki yaban yaşamı, ulusal
parkların tasarlanmasının ana nedendir. Tanzanya'nın Serengeti Ulusal
Parkı'nda İki milyonun üzerinde büyük hayvan; savanlarda, koruluklarda ve
çevresindeki alanlarda binlerce hayvan türleri ile birlikte yaşar. Yine Tan-
zanya'da "Selouş (Seluş) Ulusal Parkı" İse Afrika'daki en büyük timsahların
yuvasıdır.
Afrika ulusal parklarının tehdit altında bulunması, turizm faanyetlerinden de-
ğİl, yerel nüfusun bölgedeki hayvanları kontrolsuz bir şekilde (ulusal ve
uluslararası taleplerden doğan et, fildişi, boynuz ya da deri İçin) avlamala-
rindan kaynaklanmaktadır.
Coğrafya 1-2 Konu Anlafrmh / Som Bankası
EKONOMİK COĞRAFYA
I.
2.
3.
4.
İkincil ve üçüncül ekonomik faaliyetlerin gelişmiş 01-
düğü bir ülkede aşağıdakilerden hangisi görülmez?
A)
B)
C)
D)
E)
enerji maçtan fazladır.
Mamûl madde İhracatl fazladr.
Nüfustm ortthma süresi uzundur.
Nüfus artış hızı yüksektir.
Şehirde yaşıyan nüfus oranı fazladır.
5.
6.
7.
8.
FEST ı
Aşağıdaki grafikte, bir ülkede aktif nüfusun ekonomik
faaliyet gruplarına göre dağılım oranlan verilmiştir.
%1
%31
L] Birincil
İkincil
Üçüncül
Grafiğe göre ülke İle İlgili aşağıdaki yargılardan
hangisine varılamaz?
III
v
A)
B)
C)
D)
E)
Tarımda çalışan nüfus Oranı azdır,
Gelişme düzeyi yüksektir.
Çalışan İçinde, nitelikli İşçi payı fazladır.
Ham madde İhracatl fazladır.
Kentlerde yaşayan nüfus oranı fazladır.
Yukarıdaki haritada numaralandırılmış taralı alanla-
nn hangisinde birincil ekonomik faaliyetlerde çalı-
Şan nüfus oram daha azdır?
B) 11
C) 111
Tanına dayalı sanayi tesislerin bir kısmının kuruluş yer.
terinin seçiminde ham maddeye yakın olması önemlidir.
Buna göre, aşağıdaki sanayi kollarından hangisinde
kuruluş yeri belirlenirken, ham madde kaynaklarına
yakm Olması diğerlerine göre daha az önemlidir?
A) Konserve B) Pamuklu dokuma
C) çay
İnsanlarm topraktan ya da denizden bir şeyler üretn•ıek
ya da elde etmek şekündeki ekonomik faaliyetlerine
birincil faaliyet, ham maddelerin İşlenmesi ve değerli
ürünlere dönüştürülmesi şekline ikincil faaliyet, inşan-
lata hizmet etmek şeklindeki ekonornik faaliyetlere İse
üçüncül faaliyet denir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi şırasıyla birin-
CII, İkincil ve üçüncül faaliyetlere Örnek olarak gös-
ternebilir?
D) yağ
E) Şeker
Coğrafi keşiflerin başlamasında aşağıdakilerden
hangisi daha çok etkili olmuştur?
A)
B)
C)
D)
E)
Balıkçılık - petrol İşlemi - Turizm
Enerji üretini - Ulaşım - Madencilik
Hayvancılık - Eğitirn - Tarım
Ticaret - Teksül - Ormancılk
Tanm - Sağlık - Demir- Çeük
A)
B)
C)
D)
E)
Pusulanın bulunması Ve gemicilik tekniklerinin ge-
lİşmeşİ
Matbaanın bulunması
Sanayi devrimi
Ulaşımın gelişmesi
Buhar gücünün gemilerde kullanılması
Tarhsel süreçte görülen aşağıdaki gelişmelerden
hangisi güçlü devletlerin ve imparatorlukların ku-
rulmaya başlamasında etkili Olmuştur?
A)
Zanaatkarlığın ba*ması
B)
Hawanlann evcüleştjrilrneşi
C) Tarımın yapılması
D)
Ateşin bulunması
E)
Demirin işlenmesi
Su kaynaklarından aşağıdaki alanların hangisi ba-
kımından yararlanılmamıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Tanm alanlarının sulanmasında
İçme suyu elde edilmesinde
Değirmen çarklarının döndürülmesinde
Turizm etkinliklerinde
Fosil yakıtların üretilmesinde
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı I Soru
