EDEBİYATLA İLGİLİ BAZI TERİMLER
Alegori: Bir sanat eserindeki ögelerin gerçek hayattaki
kimi unsurları temsil etmesi durumu, bir edebî eserde
düşünceleri sembollerle anlatma tarzı,
Alegorik Eşer: Alegoriye dayanan, düşünceleri alegorilerle
(sembollerle) anlatan eser (Kutadgu Bilig, Mantıkut-Tayr,
Hayvan Çiftliği...) ,
Antoloji: Şairlerin, yazarların eserlerinden alınmış, seçme
parçalardan oluşan eser; güldeste, seçki, (Şiir antolojisi,
hikâye antolojisi..
Klasik Eser: Üzerinden çok zaman geçtiği hâlde değerini
yitirmeyen, türünde örnek olarak görülen eser.
Kurmaca: Olmadığı hâlde varmış gibi tasarlanmış, kurgu-
lanmış.
Külliyat: Bir yazarın yazmış olduğu eserlerin bütünü
(Ziya Paşa Külliyatı vb.).
İmge: Zihinde tasarlanan duygu, hayal ve görüntülerin
edebî sanatlar yoluyla ifade edilmesi.
Manzum: Şiir biçiminde yazılmış.
Mensur: Düzyazı biçiminde yazılmış.
Nazım: Ölçülü, kafiyeli söz; şiir,
Nazım Birimi: Şiirde en küçük anlam bütünlüğünü sağla-
yan ve kendi İçinde bağımsız dize topluluğudur (dörtlük,
beyit, bent).
Nazım Biçimi (Nazım Şekil): Mısraların sayısı, kümeleniş
özelliği, kafiye düzeni gibi şiirin dış yapı özelliklerinin orta-
ya Çıkardığı şiir formudur (kaside, koşma, serbest müşte-
zat, sone vb.).
Nazım Türü: İçeriğine ve konusuna göre şiirin kendi için-
de ayrılan ve adlandırılan her bir türüdür (güzelleme, ko-
çaklama, tevhit, münacat vb.),
Neşir: Düzyazı.
Poetika: Şiir üzerine düşüncelerin ele alındığı eser (Ahmet
Haşim poetikaşl, Necip Fazıl poetikaşl vb.).
Sanat: Duygu ve düşünceleri duyulara ve insan ruhuna
hitap edecek şekilde söz, yazı, resim, heykel vb. İle İfade
etme konusundaki yaratıcılıktır,
Zanaat: İnsanların maddeye dayanan gereksinimlerini kar-
şllamak İçin yapılan, Öğrenimle birlikte deneyim, beceri ve
ustalık gerektiren işlerdir (semercilik, kunduracılık, kalay-
cılık, marangozluk vb.).
Üslup (Biçem): Sanatçının görüş, duyuş ve anlayışındaki
kendine özgü anlatış biçimi.
13
