EDEBÎ SANATLAR
TEVRİYE
Bir anlatım inceliği elde etmek için birden çok anlamı olan bir sözün yakın anlamının değil uzak anlamının kas-
tedilerek kullanılması sanatıdır.
Âvâzeyi bu âleme Dâvûd gibi sal
Bâkî kalan bu kubbede bir hoş sadâ imiş
Senden bilirim yok bana bir fâide ey gül
Gül yağını eller sürünür çatlasa bülbül
TARİZ (İĞNELEME)
Bir sözü, tersini kastederek kullanma sanatıdır.
Her nere gidersen eyle talanı
Öyle yap ki ağlatasın güleni
Bir saatta söyle yüz bin yalanı
El bir doğru söz söylerse inanma
Bir yetim görünce döktür dişini
Bozmağa çabala halkın işini
Günde yüz adamın vur kır başını
Bir yaralı sarmak için yeltenme
MÜBALAĞA (ABARTMA)
yakın anlam: şairin adı
uzak anlam: ölümsüz
yakın anlam: organ
uzak anlam: yabancı
Sözün gücünü ve etkisini artırmak amacıyla bir durum, olay ya da varlığın olduğundan büyük veya küçük, çok
ya da az gösterilerek anlatılması sanatıdır.
Karşımızdan gelen aceb yar m'ola
Benim gibi yaralanmış zar m'ola
Benim sevdiğimden güzel var m'ola
Hakk'ın yarattığı kullar içinde
Yaram var, havanlar dövemez merhem;
Yüküm var, bulamaz pazarlar dirhem.
HÜSNÜTALİL (GÜZEL NEDENE BAĞLAMA)
Bir olayı gerçek nedeninin dışında bir nedene, çoğunlukla da güzel bir nedene bağlama sanatıdır.
Birçok gidenin hepsi memnun ki yerinden
Birçok seneler geçti dönen yok seferinden
Gök masmavi bu sabah
Güzel şeyler düşünelim diye
Yemyeşil oluvermiş ağaçlar
Bulutlara hasretinden
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
MEBİ KONU ÖZETLERİ
23
