EDEBÎ SANATLAR
İNTAK (KONUŞTURMA)
İnşan dışındaki varlık veya kavramın konuşturulması sanatıdır.
bir gün dedi ki tomurcuğuna:
Tenimde bir yara işler gibisin.
TENASÜP (UYGUNLUK)
Anlamca birbiriyle ilgili kelimelerin bir arada kullanılması sanatıdır.
Aramazdık gece mehtâbı yüzün parlarken
Bir uzak yıldıza benzerdi qünes, sen varken
TEZAT (KARŞITLIK)
Birbirine karşıt duygu, düşünce, hayal ve durumları ifade eden kavramları bir arada kullanma sanatıdır.
Lâmbada titreyen ğ!.e.y.ğşğygr
Aşk, kağıda yazılmıyor Mihriban.
TELMİH (HATIRLATMA)
Hemen herkesçe bilinen bir olaya veya kişiye gönderme yaparak o olayı veya kişiyi hatırlatma sanatıdır.
Ben hele şol denlüce bildüm ki hüsn içre o yâr
Göz terâzûsıyla Mısr'un Yûsuf-l Ken'ân'ldur
İRSALİMESEL
Şiirde atasözü veya vecize (özdeyiş) kullanma sanatıdır.
Balık bastan kokar bunu bilmemek
Seyrânî gafilin ahmaklığından
TECAHÜLİARİF (BİLMEZDEN GELME)
Bildiği bir şeyi bilmez görünme, bilmezlikten gelme sanatıdır.
Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?
Benim mi Allahım bu çizgili yüz?
Ya qözler altındaki mor halkalar?
Neden böyle düşman görünürsünüz,
Yıllar yılı dost bildiğim aynalar?
KİNAYE (DEĞİNMECE)
Gerçek anlamı da düşünülebilecek bir sözü gerçek anlamının dışında (mecaz anlamıyla) kullanma sanatıdır.
Kinayede asıl maksat, sözün mecaz anlamıdır.
Bulamadım dünyada gönle mekân
Nerde bir gül bitse etrafı diken
Dadaloğlu'm der ki belim büküldü
Gözümün cevheri yere döküldü
MEBİ KONU ÖZETLERİ
22
İyilik ve güzellik, kötülük ve çirkinlikle beraberdir.
âciz kalmak
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
