Eî(CNOMüfü7 COĞRAFYA
DÜNYA'NIN HIZLA GELİŞEN ENDÜSTRİSİ: TURİZM
Turizm, bir ülkeyi sosyal ve kültürel yönleri İle Öne çıkaran bir sektördür.
Değişik ülke insanlarının yaşam tarzları, gelenek ve görenekleri yabancılar
için farklı bir kültür Olduğundan turizm, pek çok ülke insanını kaynaştırır. Ay-
rica turizm, ülkelerin ekonomilerinin bütün alanlarım etkilemektedir.
Turizm gelir ve giderleri, görünmeyen gelir ve giderler arasında olduğu için
dış turizm hareketlerinin bir ülkeye kazandırdığı gelire "görünmeyen ihra-
car denir. Çünkü turist gittiği ülkede yeme, İçme, geceleme gibi ihtiyaçla-
rını karşılamak İçin para harcar ve gittiği ülkeye döviz girdisi sağlar. Bu ih-
racat şekli, diğer malların ihracatında olduğu gibi herhangi bir sözleşmeye
bağlanmadığından "görünmez" niteliği taşımaktadır.
İnsanları Turizm
Faaliyetlerine Yönelten
Faktörler
• Doğa güzelliklerini görme • İş
• sağllk
• Eğitim • öğretim
Dinlenme - eğlence
• Sportif aktiviteler
• Aile, dost ve akraba ziyaretleri • İnanç (din)
• Tarihi, kültürel değerleri görme ve tanıma
• Kongre ve toplantılara katılma
TURİZMİN ETKİLERİ
Ekonomik Etkiler
Turizm, ekonomik etkisi İle dünyanın en dinamik Ve en büyük endüstrilerin-
den biridir. Turizmin ekonomik, kültürel, sosyal Ve Siyasal etkileri bu endüs-
triyo verilen önemin artmasında etkili olmakta; Özellikle turizmin yarattığı
ekonomik etkiler, ülkelerin turizmi geliştirme çabalarını hızlandırmaktadır.
Turizm; ödemeler dengesine etkisi, İstihdam ve gelir yaratması, katma de-
ğerİnİn çok yüksek olması, altyapı ve üstyapıya olumlu etkileri ve diğer sek-
törlere etkisi nedeniyle Özellikle gelişmekte olan ülkeler açışından Önernli
bir sektör konumuna gelmektedir.
Turizm, endüstrilerini geliştirmek ve uluslararası pazarda etkinlik sağlamak
konuşunda zorlukları olmasına rağmen gelişen ülkelerin birçoğu için çeki-
ci bir kalkınma ve gelişme seçeneğidir. Turist türleri ve kaynaklan, gelirin
yeniden dağlım, talep sürekliliği, gelişme maliyetleri, istihdam prestij gibi
nedenlerle birçok ülke, turizmi geliştirmek İçin yatırımlar yapmaktadır.
Turizm dünyadaki gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler İçin ekonomik loko-
motiftir. Turizm endüstrisi dünyadaki GSMH'nin %11 'İni oluşturur. 200 mil-
yon kişiye iş İmkanl ve toplam istihdamın %8'ini sağlamaktadır. 2010 yılın-
da turizmin, 250 milyon kişiye iş olanağı yaratarak toplam istihdamın
%9'unu ve dünyadaki GSMH'nin %12'sini sağlayacağı tahmin ethrnektedir.
Coğrafya 1-2 Konu Anlatım" / Som Bankası
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi bir yöredeki
ekonomik faaliyetlerin artmasında etkili
A) Enerji kaynakknmn işletihneye açılması
B) Turinn etkinliklerinin çeşmenmesi
C) Fabrikahnn kurulması
D) Nüfusun artrnay
E) Tanm akdarının nadasa bırahlrnay
ÇÖZÜM:
Tanm aknhnmn nadasa bırakthnaşl eko-
nomik faaWatlerin artmasmü etki" olmu
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
Bir yörede turizm etkinliklerinin artma-
Sina bağlı olarak aşağıdakilerden han-
gişinin gelişmesi beklenmez?
A) Ulaşım
C) İnşaat
B) Ticaret
D) Hayvancılık
E)
ÇÖZÜM:
Türüm etkinliklerinin arması hayvancthğm
getişmeşine doğrudan etki yapmaz.
YANIT: D
EKONOMİK COĞRAFYA
Dünya Turizm Örgütü'nün tahminlerine göre türn dünyadaki ekonomik dur-
gunLğa karşın, turizm sektörü bu gelişimini daha hızlı arttırarak devam et-
ürmiş. 2004E uluslararası turist hareketleri 763 milyon kişiye ulaşarak 2003
yılına göre yaklaşık %11 büyüme sağlamıştır. Büyüme bütün bölgelerde
gerçekleşrniştir. Ancak Özellikle en büyük anış %28 ile Pasifik bölgesi ve
Asya'da, %18 ile Orta Doğu'da Olmuştur. Dünya Turizm Örgütünce, 2020
yMnda uluslararası turist hareketlerinin 1 milyar kişi olacağı tahmin edil-
mektedir. Avrupa'da 717 milyon kişi, Doğu Asya ve Pasifik bölgesinde 397
milyon kjŞ, Amerika'da 282 milyon kişi ve bunları Afrika, Ona Doğu
ve Güney Asya'nm takip edeceği beklenmektedir.
Politik Etkiler
Uluslararası İüşküerin *meşinde twizmin rolü çok büyüktür. Komşu ve
uzak ulusları görmek, tanımak, yabancı insanlarla konuşmak, onları şev-
mek büyük Ölçüde turistik ilişkilerle nıürnkün cırnaktadır. Ulusların birbirini
sevmeyi Öğrenmesi ve kar*ll anlayış içinde bulunmaları uluslararasında-
ki bağW1 daha da kuwetlendirmektedir. İnsani İlişkiler, ulusları birbirine da-
ha çok yaklaştıracağından twizm evrensel barışın doğmasına yardımcı ol-
rnaktadr. Günümüzde turizm, 1.AJşIararaş1 barış ve dostluğun temel unsur-
lamdan biri olarak kabul edilmektedir.
Sosyal Kültürel Etkiler
Turizm olayının esasını topluluklar oluşturmaktadır. Turizm insandan insa-
na, İnsandan topluma yansıyan sosyal bir olaydır. Turistler başka yerlere
buralarda yeni insanlarla toplumlarla temasa geçmekte ve değişik
sosyal kurmaktadır. Turistler gittikleri yerleri sosyal açıdan etkile-
mekte ve aym zamanda bu yerlerden etkilenmektedir. Böylece turizm bir
kültür taşıyıcısı olarak İnsan ve İnşan toplulukları arasındaki ağlan güçlen-
dinmektedir. Farklı kültürler. etnik yapılar. diriler, yaşam tarzları ve diller bir-
böylelikle hoşgörü ortanı oluşur.
Çevresel ve Ekolojik Etkiler
Twizm, varlığının temel kaynağım Oluşturan doğal ve kültürel çevreyi koru-
mak zorunda olan bir sektördür. Bu anlamda turizm ve çevre daima etkile.
şim halindedir. Bir bölgedeki turizmin gelişmesi çevre değerine önem ve-
ren ve 0 bölgerün taşma kapasnesini aşmayan nitelikte ve miktarda ger-
çekleşirse turizm değerleri varlığını koruyarak gelecek nesillerin kullanımı-
na sunabilir.
Turizmin bir bölgedeki gelişmesinde Olumlu çevre Şartlan son derece etki-
TurisÜerh seyahat alışkanlıkları ve tercihleri konusunda doğanın gü-
zelüği. bozulmamış doğal çevre gibi faktörler önemli rol oynamaktadır,
Turizmin kaynağmı Oluşturan çevrenin sürekli ve dengeli bir şekilde yöne-
bu kaynakların tahrip aksine kalitesinin arftınlrnaşını
Doğal kaynakların yok edildiği, havanın, Suyun ve toprağın kirletildiği sağ-
ilksız bir çevre, çekiciliğini yitirecek ve turizrnin böyle bir çevrede gelişmesi
de râümkün Olmayacaktır. Turizrnin doğrudan ya da dolaylı olarak "gili ol-
düğü diğer sektörlerin de evrensel kaynakların tahribinde Önemli etkileri
bulunmaktadır. Örneğin, endüstriyel faaliyetler ve araçlarm egzozlarından
çıkan dumanın sebep olduğu kirlilik nedeniyle Almanya, Avustuwa, İsviçre
gibi Orta Avrupa ülkelerinin çeşitli bölgelerinde ormanlar azalmıştır. Bunun
sonucunda buralara gelen turist sayısının azalacağı açıktır.
-447-
ÖRNEK SORU:
Bir yörenin aşağıdaki Özelliklerinden
hangisi, yöredeki turizm olanaklarınm
fazla olması üzerinde etkili olduğu söy-
lenemez?
A) Doğu ve batl kültürlerine ait kalıntıların
yaygın Olması
B) Yer şekillerinin engebeli olması
C) Doğal güzelliklerin fazla Olması
D) Tanm alanlarınm geniş olması
E) Aktif fay hatlarının bulunması
ÇÖZÜM:
Tanm alanlarının genişliğinin turizm Ola-
naklan üzeride etkili olduğu söylenemez
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi turizm etkinlik-
terinin yararlarından biri değildir?
A) Ülkelerin dış ticaret açıklanmn kapat-
maşında önemli bir unsur olması
B) Deniz ticaret filosunun geliştirilmesi
C) Yeni İş olanakları sunması
D) Uluslararası İlişkilerin gelişmesi
E) Doğal ve kültürel çevre bilincinin oluş-
ÇÖZÜM:
Turizm etkinlikleri İle ithalat ve ihracatta
ticari malann taşınmasında kullanılan
ticaret filosunun geliştirilmesi arasında bir
İlişki yoktur.
YANIT: 3
Coğrafya 1-2 Konu An'atmll Soru Bankası