e) BENİM
HOCAM
1973 yılında yapılan seçimlerde ise hiçbir parti tek başına ik-
tidar olacak çoğunluğu sağlayamadı. 25 Aralık 1973'te ise İsmet
İnönü vefat etti ve devlet töreniyle Anıtkabir'e defnedildi. Tür-
kıye'de 1970'Ii yıllarda enflasyonun aşrı artması, sosyal, ekono-
mik, politik ve kültürel sorunların artarak devam etmesi, insanların
ideolojik kamplaşma ve ayrışma yaşaması çeşitli grupların mahalle
ve semtlerde kurtarılmış bölgeler oluşturması, insanların sokağa
çıkamaz hâle gelmesi, piyasa şartlarından istifade eden bankerle-
rin halktan yüksek miktarlarda para toplaması, toplu sözleşmelerin
bir türlü yapılamaması ve işçi haklarındaki gerileme gibi sebepler-
den dolayı Türk Silahlı Kuwetleri 12 Eylül 1980'de sabah 04.00te
ülke yönetimini "Bayrak Harekâtı" adı verilen bir darbeyle ele ge-
çirdi, Aynı gün saat 13,00'te Kenan Evren, radyo ve televizyondan
Millî Güvenlik Konseyi Başkanı sıfatıyla darbe bildirisini okudu.
Bu darbe sonucunda;
Tüm partiler kapatıldı,
650 bin kişi gözaltına alındı.
14 bin kişi vatandaşlıktan çıkartıldı,
23.700 derneğin çalışmaları durduruldu.
230 bin kişi sıkıyönetim mahkemelerinde yargıland .
517 kişi idam cezasına çarptırıldı,
927 yayın ve 189 film yasaklandı,
30 bin kişi siyasi mülteci olarak yurt dışına çıktı.
Cezaevlerindeki kötü muamele sonucu 299 kişi yaşamını
yitirdi.
Genelkurmay Başkanı Org. Kenan Evren kendi başkanlı-
ğında üst düzey komutanlardan oluşan Milli Güvenlik Konseyini
(MGK) oluşturdu. Bülent Ulusu'nun başkanlığında ise bir hükümet
(Bakanlar Kurulu) kuruldu. Prof. Orhan Aldıkaçtı başkanlığında
hazırlanan anayasa 7 Kasım 1982'de halkoyuna sunularak kabul
edildi. 6 Kasım 1983'te Anavatan Partisi (ANAP), Halkçı Parti
(HP) ve Milliyetçi Demokrasi Partisinin (MDP) katıldığı seçimler-
den ANAP birinci parti çıktı ve Turgut Özal başkanlığında tek
başına iktidar oldu.
Turgut Özal
Turgut Özal
1927 yılında MalaJa'da doğdu. Mitpndislik
ekonomisi alanlıda ABDde eğitim aldı, 1967 -
1971 DevletRanlama Teşkilatı Müsteşrı,
1971
- 1975 Nan arasında Dünya
ve 197Ytk Başbakanlık "kiste-
şan darak çörek' yaptı, Türkiye ekcnomisini
liberalleştirmeyi hedefleyen 24 Otak
Kararlarıhın hazırlanmasında önemli bir
rol oynadı. 1980 Askerî Darbesi'nden sonra
kurulan hükûmette ekonomik işlerden
sorumlu başbakan yardımcısı oldu, 1985'te Anavatan Partisini kurdu ve
seçimleri kazanarak Türkiyehin 19. başbakanı oldu, 51 Ekim 1989'da TBMM
tarafından Türkiye Cumhuriyeti'nin 8. Cumhurbaşkanı olarak seçildi. Görev
yaptığı sırada, (17 Nisan 1995) Ankara'da vefat etti,
Dönemi (1961 - 1990)
2. Ekonomi
1960'tan İtibaren planlı ve kalkınmayı hedef alan bir ekonomi
modeli benimsendi, Bu planların hazırlanması ve hükûmete danış-
manilk yapılması amacıyla da Devlet Planlama Teşkilatl (DPT)
kuruldu.1970'Ierden itibaren ise enflasyonun yükselmesi ve alınan
dış borçların Ödenememesi, siyasi iktidarsızlıklar, 1973 Petrol Krizi,
1974 Amerikan ambargosu ve yurt dışında yaşayan işçi vatandaş-
lanmızdan gelen döviz miktarının azalması ekonomik gerilemeye
neden oldu. Birçok tüketim mail karaborsaya düştü. Türk lirası de-
ğerini kaybetti. Bunun üzerine serbest piyasa ekonomisine geçişi
sağlamak amacıyla 24 Ocak Kararları İlan edildi, Bu kararlar İle
ithal ikameci politikalar terk edilerek ihracata yönelik sanayileşme
anlayışına geçildi, Bu kararlar yüksek oranda zamlara, kamu har-
camalarında tasarrufa, sıkı bir mali disipline ve altyapı çalışmaları-
nın durdurulmasına yol açtı. Geleneksel Türk iktisat anlayışını de-
ğiştiren bu kararlar, döviz kuru politikası, yurt içi fiyat politikası ve
kurumsal reformlar alanlarında değişikliklere yol açtı. Türkiye'nin
dünya ile barışmasına da vesile oldu.
3. Sosyal ve Kültürel Hayat
1960 - 1980 arası köyden kente göçer devam etti. Bunun
sonucunda gecekondulaşma (çarpık kentleşme) altyapı
ve üstyapı sorunları ortaya çıktı.
1960'lardan İtibaren "Toplumculuk” adı verilen edebî akım
ortaya çıktı. (Nazım Hikmet ve Ahmet Arif temsilcileri ara-
sındadır.)
Necip Fazıl Kısakürek tüm şiirlerini "Çile” adlı kitabında
topladı
Ülkenin sorunları ise Adalet Ağaoğlu ve Vedat Türkali'nin
romanlarında yer aldı.
Gezi, hatıra türünde Yusuf Ziya Ortaç, deneme türünde
Nurullah Ataç, Mahmut Kaplan ve Cemil Meriç Öne çıktı.
Dormen, Birleşik Sanatçılar Topluluğu ve Devekuşu
Kabare Tiyatrosu günlük konuları eleştirel bir biçimde eğ-
lenceli olarak ele aldı.
Sinemada Zeki Alasya, Metin Akpınar, Adile Naşit, Şe-
ner Şen, Kemal Sunal, Münir Özkul, Tarık Akan, Kartal
Tibet, Ediz Hun, Filiz Akın, Türkan Şoray ve Fatma Girik
Ön plana çıkan erkek ve kadın oyuncular oldu,
Metin Erksan'ın yönetmenliğindeki "Susuz Yaz” filmi, Ber-
lin Film Festivali'nde "Altın Ayı” Ödülü'nü kazandı.
1964'te Antalya Film Festivali düzenlenmeye başladı,
"Arabesk” adı verilen yeni bir anlayış ortaya çıktı.
1965'te Altın Mikrofon Yarışması düzenlenmeye başlan-
dl. Türk müziğine yeni sesler kazandırmak için yapılan bu
yarışmanın ilkini "Gençliğe Veda” şarkısıyla Yıldırım Gür-
ses kazandı. Yine bu yarışma ile Cem Karaca ve Erkin
Koray isimleri de Türk müziğine kazandırıldı.
Barış Manço Önderliğinde Anadolu - Rock adı altında yeni
bir müzik türü Moğollar Grubu ile ortaya çıktı.
