e) BENİM
HOCAM
5. TOPRAK YÖNETİMİ
MÜLK ARAZİ
öşri
Paşmaklık
Haracİ
Mukataa
MİRİ ARAZİ
Yurtluk
Osmanlı Devleth kültür ve Medeniyeti
VAKIF
Hayırsever mülk sahiplerinin gelirleriyle sos-
yal amaçlı kurumların masraflarının karşılan-
ması amacıyla vakfettikleri arazilerdir. Kamu
aran i in a n lan raklardır.
Malikâne
MİRİ
Ocaklık
Metruk
Has
Dirlik
Zeamet
MÜLK
Tımar
Paşmaklık: Geliri padişahın annesi ve kızlarına ayrılır.
Mukataa: Geliri doğrudan hazineye ayrılan topraklardır, İltizam sistemi uygulanır,
• Malikâne: Geliri devlete yararlılık gösterenlere (seferlere katılan önemli komutanlara, dervişlere ve ahilere) fethedilen ülke-
(erde verilen topraklardır,
Yurtluk: Geliri sınır boylarında oturanlara ayrılan topraklardır.
Ocaklık: Geliri kale muhafızlarına ve tersanecilere ayrılan topraklardır.
Metruk: Halkın ortaklaşa kullandığı topraklardır (otlak-yaylak gibi)
Dirlik: Geliri devlet memurlarına ve komutanlara ayrılan topraklardır,
Has: Geliri; 100.000 akçeden fazla olan topraklardır. Padişah ve divan üyelerine ayrılır. Has sahipleri dirliğinin 5000
akçesi İçin sefere bir atlı asker (cebelü) göndermek zorundadır.
Zeamet: Geliri 20000 akçe ile 100.000 akçe arasındaki topraklardır. Subaşı, kadı, müderris, tabip, muid gibi orta dere-
celi devlet memurlarına ayrılır.
- Tımar: Yıllık geliri 20,000 akçeye kadar olan dirliklerdir, Savaşlarda yararlılıkgösteren askerlere yerilir, Gelirin İlk 5,000
akçesine kılıç denir ve kılıç hakkı tımarlı sipahiye aittir. Bunun dışındaki her 5,000 akçe İçin yine cebelü yetiştirmek
zorundadır, Geliri en alt düzeydeki memurlara ayrılır.
Arpalık: Saray adamlarına ve ilmiye sınıfından bazı yüksek rütbeli kişilere çalıştıkları süre içinde maaşlarına ek olarak verilen
arazilerdir. Görev süreleri bitse de emekli maaşı olarak ölünceye kadar bu arazilerin gelirlerini alırlardı.
Müslüman
Öşri
Gayrimüslim
Haraci
Osmanlı Devleti köylü bir aileye bir çift Öküzün işleyebileceği kadar miri araziyi belirli şartlarda kiraya vermiştir, Bu sistemle toprakların büyük çiftlikler hâline
getirilmesi ve ekonominin temeli sayılan tarımın belirli ailelerde (feodalite) toplanması engellenmiştir, Bu sisteme ise "Çifthane" adı verilmiştir.
78
