e) BENİM
HOCAM
h. Başkentler (Merkezler)
Söğüt • Domaniç kurulduğu yerdir. Osmanlı Devleti genel olarak Batı Anadolu'da
yer alan "Bitinya" bölgesinde kurulmuştur (Kocaeli, Sakarya, Bilecik, Bursa,
İznik, Düzce, Yalova, Bolu, Bartın, Zonguldak).
Osmanlı Devleth kültür ve Medeniyeti
Karacahisar
Bilecik
İznik
Bursa
Edirne
İstanbul
1298
1502
1526
1555
1553
1453
İstanbul'un Diğer Adlan
Konstantiniyye
Konstantinapolis
[slambol
Topkapı Sarayı
Birun
(DIŞ Kısmı)
Kuruluş Dönemi
Yükselme Dönemi
Asitane
Payitaht
Dersaadet
ı. Saraylar
Bey Sarayı
Edime Sarayı
Topkapı Sarayı
İshak Paşa Sarayı
Dolnıabahçe Sarayı
Yıldız Sarayı
Diğer Saraylar
Kelime manası dış veya taşra demektir,
• Saray muhafızları ve çalışanlan burada yer alır.
• Dışarıdan gelen elçiler kabul edilir.
• Divan toplantıları bu bölümün Babüssaade kapı-
sında yapılır,
i. Divan-1 Hümayun
a) Özellikleri
Enderun
(iç Kısmı)
İlk defa II. Murad Zamanıhda Edirne Sarayı'nda
kurulmuştur. Kelime manası iç, içeridir,
• Hırka•ı Saadet Dairesi bu bölümde bulunun
• Devşirme çocukların alındığı okuldur.
• Yahudi çocuklan devşirilmemiştir,
• Sadrazam ve vezir gibi üst düzey yöneticiler yetiş-
tirilmiştir,
• II. Mahmut Zamanı'nda önemi azalan Enderundan
memur alınmamış, memur ihtiyacı Mekteb•i Maa-
rifi Adliyeden karşılanmıştır,
Bursa'da Orhan Zamanıhda açılan ilk saraydır,
[Murat Zamanı'nda yapılmıştır.
İnşaatına 1465'te başlanıp 1478'de bitirilmiştir. Fatih
Sultan Mehmet Zamanıhda açıldı, Yeni Saray adıyla da
bilinir, Osmanlı Devletihde en uzun yönetim merkezliği
yapan saraydır,
Ağrı Doğubayazıt'ta bulunur. İlk ısıtmalı saraydır. Yapıda
Batı etkisi bulunur (Barok - Rokokol_
Tamamı Batı saraylan örnek alınarak yapılan ilk saraydın
II. Abdülhamitin yönetim merkezi olarak kullandığı
saraydır.
Galata, Beylerbeyi ve Çırağan saraylarıdır,
Harem
(Kız Kısmı)
Kelime anlamı "korunan mukaddes şey ve yer"dir,
Padişah ve ailesinin özel yaşantısını geçirdiği yerdir.
Buranın genel sorumlusu "Darüşşaâde Ağası"dır,
Kadınların eğitim gördüğü okuldur.
Erkek çocuk doğuran kadına haseki ünvanl veril-
miştir.
Orhan Bey kurmuştur, II, Mahmut kaldırmıştır,
• Devlet kurulu anlamına gelen Divan-' Hümayunda siyaset,
hukuk, sosyal hayat, ordu, ekonomi ile ilgili her türlü konu
görüşülüp tartışılır ve padişahın onayı karara bağlanırdı,
• Fatih'e kadar padişahlar, Fatih'ten sonra sadrazam ar baş-
kanlık etmiştir.
Alınan kararlara "Hüküm-, hükümlerin yazıldığı deftere
"Mühimme" denir,
• Kararları; tahvil, rüus, amedi ve beylikçi kaleme alır.
Son söz padişahındır.
72
• Alınan kararlan şeyhülislam dinî açıdan incelemiştir.
Müslüman - gayrimüslim fark etmeden herkes temyiz için
Divan•l Hümayuna başvurabilir. Bu özelliği ile Türk - Islam
tarihindeki Divan-l Mezalime benzetilmiştir.
b) Diğer Divan Çeşitleri
Ayak: Sadece hükümdarların oturduğu ve diğer görevlilerin
ayakta durduğu olağanüstü divandır.
Galebe: Elçi ve yabancı konuklar için toplanan divandır.
İkindi: Veziriazam önderliğinde devlet *rinin görüşüldü-
ğü divandır.
Sefer: Sefer sırasında toplanır.
