e) BENİM
HOCAM
8. EKONOMİ
1. Kavramlar
a. İaşecilik
b. Gelenekçilik
c. Fiskalizm
d. Merkantilizm
e. Narh Sistemi
f. Lonca Teşkilatı
g. Derbent Teşkilatl
h. Hirfet Teşkilatı
(Ehl-i Hiref)
ı. Menzil
i. Mekkâre Taifesi
j. Gedik
k. Ehli Hibre
L Enlini
m. Bezirgan
n. Muhtesip
Osmanlı Devleth kültür ve Medeniyeti
2. Vergiler
a. Şeri Vergiler
Halkın refahı ve mutluluğu için piyasalarda istenilen
kalitede ve ucuz fiyata yeterli olacak kadar mal
bulundurulması anlayışına denir.
Malın arz - talep dengesinde üretilmesidir, Bunun için
devlet üretim, İş gücü ve sermayeyi devamlı kontrol
ederek sosyal ve ekonomik dengelerin bozulmaması
İçin çalışır,
Devletin gelirlerinin en üst düzeye, giderlerinin ise en
alt düzeye indirilmeye çalışıldığı ekonomik anlayıştır.
15. ve 16. yüzyılda Avrupa'da gümüş ve altının zenginlik
aracı sayıldığı ekonomik anlayıştır, Osmanlı Devletihe
zarar vermiştir.
Eksik rekabet şartlarından dolayı devletin fiyatlara
müdahale etmesidir,
Ahiliğin devamıdır, Gayrimüslimler de girebilir. Bu
teşkilat içinde esnafı koruyanlara "Yiğitbaşı", esnaf
ile devletin veya esnaf ile halkın arasındaki ilişkileri
düzenleyene ise "Kethüda (Kahya)" denir. Teşkilatın
başındakilere İse şeyh veya pir denir. Bu kişiler mesleğe
çırak kazandırmak, ham madde temin ederek üyelere
dağıtmak, üretilen malların standartlara uygunluğunu
kontrol etmek ve meslek mensuplan arasında
dayanışmayı sağlamak gibi görevleri vardır.
Geçitlerin bakımını, onarımını yapan ve vergisini
toplayan teşkilattır. Bölge güvenliğini de sağlamışlardır.
Osmanlı Devleti'nde küçük esnafın üye olduğu esnaf
teşkilatıdır.
Kervanlar arası haberleşrneyi sağlamıştır.
Mekkar; at, eşek ve devenin ortak İsmidir, Günümüzün
kargo veya nakliyat şirketleridir,
Esnafın bir mesleği yapabilme yetkisidir.
Malın kalitesini kontrol eden görevlidir,
Kapanlardaki malın dağıtılması[Yian sorumlu görevlidir.
Büyük tü«arlara verilen isimdir.
Çarşı ve pazarı denetleyen görevlidir,
Haraç
Ağnam
Müslüman olanların ürünlerinden genellikle 1/10 ora-
nında peşin olarak alınan vergidir,
Gayrimüslim olanların ürünlerinden genellikle 2/10
oranında alınan vergidir.
Gayrimüslimlerin askerlik yapmadıkları için Ödedik-
[eri vergidir.
Müslümanların elde ettiği gelirlerden aldığı vergidir.
Küçükbaş hayvanlardan alınan vergidir.
NOT
Ağnam vergisi farklı akademik kaynakların bazılarında"Şerİ' bazılarında İse
"Örfi' vergi olarak alınmıştır,
b. Örfi Vergiler
Ağıl
Çifthane
İhtisab
İspenç
İmdadiye Seferiye
İmdadiye Hazariye
lane-i Cihadiye
Sürü sahiplerinden alınan vergidir,
Bir köylünün bir çift Öküz ile devlete ait tarlayı sürdüğü
kadar ödediği vergidir.
[ki yıl boyunca tarlayı ekmenlerden alman vergidir,
Panayırlardan alınan vergidir.
Gayrimüslimlerin Ödediği toprak vergisidir,
Sefer zamanı alınan vergidir,
Barış zamanı alınan vergidir,
Cihat zamanı alınan vergidir.
Geçitlerden ve köprülerden alınan vergidir.
Olağanüstü hâllerde alınan vergidir.
Çarşı ve pazardan alınan vergidir,
