e) BENİM
HOCAM
b. Askerî Alanda Yapılan Islahatlar
Sekban-ı Cedit ve Eşkinci Ocağı kuruldu.
1826'da Yeniçeri Ocağı kaldırıldı. (Vakayı Hayriye) yerine
Asakiri Mansure-i Muhammediye ordusu kuruldu. Or-
dunun ihtiyacının karşılanması içinde Mekteb-i Fünun-ı
Harbiye kuruldu.
NOT
İleride Asakir-i Mansure-i Muhammediyenin yerine "Asakir-i Nizamiye"
ordusu kurulmuştur.
NOT
Yeniçeri Ocağının kaldırılması Osmanlı Devletihde ordu ve devlet teşkilat-
[arındaki modernleşmenin asıl başlangıcı kabul edilmiştir.
İlk nüfus sayımı yapıldı (Askerî amaçlı).
Dar-1 Şûrayı Askerî kuruldu (Askerlik şubeleri).
Mektebi Şahane (Harbiye) ve Mektebi Tıbbiye açıldı.
Köylerin ve kasabaların güvenliğinin sağlanması amacı ile
"Redif Birlikleri” kuruldu.
Seraskerlik (Generkurmay Başkanlığı) kuruldu,
c. Eğitim, Kültür ve Sağlık Alanında Yapılan Islahatlar
Avrupa'ya eğitim amaçlı İlk öğrenciler gönderildi,
Mekteb-i Ulum-u Edebiye ve Rüştiyeler (ortaokullar) açıldı.
• Karantina uygulandı.
Yurt İçine geziler düzenlendi.
• İlköğretim zorunlu hâle geldi. (Sadece İstanbul'da)
• Mehterhane kapatıldı yerine Donizetti paşalar tarafından
Mızıkayı Hümayun kuruldu.
• Yabancı dil bilen Müslüman diplomat yetiştirmek amacıyla
"Tercüme Odaları” kuruldu.
d. Ekonomi Alanında Yapılan Islahatlar
Feshane açıldı.
Bez fabrikası açıldı.
İhracata önem verildi.
• Yerli mail teşvik edildi.
Memurun giyeceği kıyafetlerin yerli malı olma zorunluluğu
getirildi.
Ubshrm-ası İlişkilwde Sh-a+ejsi - 191%)
B. SULTAN ABDÜLMECİT ISLAHATLARI
a. TANZİMAT FERMANI (1839)
İlan Edilme Nedenleri
Londra Konferansı kararlarında etkili olabilmek
NOT
Tanzimat Fermanıhda "eski İdare usulünü tamamen değiştiren bu İradenin
dost devletlere duyurulması" ifadesi Osmanlı Devleti'nin Mısır Meselesi'nin
(Mehmet Ali Paşa Sorunu) görüşüleceği Londra Konferansı'ndan Önce Avrupalı
devletlerin desteğini kazanma arzusunu göstermiştir,
Gayrimüslimlerin haklarını yükselterek devlete olan bağlı-
llklarını artırmak
Fransız İhtilali'nin etkisini azaltmak
Avrupa devletlerinin azınlıkları bahane ederek Osmanlı
Devleti'nin iç işlerine karışmasını önlemek
Hazırlayan: Mustafa Reşit Paşa'dır,
Tanzimat Fermanı'nda Etkili Olan Fikir Akımı: Osmanlıcılık
Diğer adı: Gülhane-i Hattı Hümayun'dur.
Fermanın Önemi: Padişah kendi gücünden hariç kanun gücü-
nü kabul etmiştir. Bu ferman anayasacılığa geçişin ilk aşama-
sıdır, Tanzimat Fermanı, modernleşmeyi devlet siyaseti hâline
getiren resmî bir belgedir.
NOT
Herkes kelimesi varsa Tanzimat Fermanı, gayrimüslim İfadesi varsa Islahat
Fermanıhda yer almıştır.
Tanzimat Fermanı'nın Önemli maddeleri şunlardır:
Müslüman ve Hristiyan bütün tebaanın can güvenliği, malı,
ırzı ve namusu korunacaktır.
Vergi, herkesin gücü oranında tahsil edilecektir.
Askerlik tüm Osmanlı tebaası için zorunlu olacak ve asker-
lik süresi dört veya beş yıl olarak belirlenecektir.
Hiç kimseye yargılanmadan ölüm cezası verilmeyecek,
herkes malını mülkünü istediği gibi tasarruf edebilecektir.
Ulkenin harap olmasına yol açan rüşveti önlemek amacıyla
etkili bir kanun hazırlanacaktır.
NOT
Bu fermanın ilan edilmesinde Avrupa devletlerinin etkisi bulunmamaktadır.
108
