Düzyazı Türleri
Aşağıdakilerden hangisi öğretici metinlerin özelliklerin-
den biri değildir?
A) Bu tür metinlerde dil, daha çok göndergesel işlevde kul-
lanılır. Yazar nasıl söylediğinden çok ne söylediğine
önem verir. Üslup yaratma kaygısıyla hareket etmez. Bu
yüzden de sözcükleri genelde gerçek anlamlarıyla kulla-
nır. Dilin anlatım olanaklarını fazla zorlamaz.
B) Okuyucu üzerindeki etkisi bakımından anlatımın özlü,
duru, yalın, açık ve akıcı olmasına özen gösterilir. Me-
tinler, kaynağını hayal dünyasından değil, gerçek dünya-
dan alır.
C) Metne yansıtılan gerçek yaşam ve yaşantıların çarpıtıl-
mamasına özen gösterilir. Doğruya, gerçeğe ve nesnel-
liğe önem verilir. Bu yüzden de anlatılanların doğruluğu
ya da yanlışlığı genellikle kanıtlanabilir.
D) Amaç ya okura doğrudan bilgi vermek, bir şeyler öğret-
mek ya da birtakım sorularla okuru düşündürerek onda
tutum ve davranış değişiklikleri yapmaktır. Bu yüzden de
öğretici metinlerde genel olarak açıklayıcı ve tartışmacı
anlatıma ağırlık verilir.
E) Çağrışım ve duygu değeri yüksek olduğundan okuyanların
yeni ve farklı anlamlar çıkarmasına elverişli metinlerdir.
Aşağıdakilerden hangisi anlatmaya bağlı edebî metin-
lerden değildir?
4.
5.
6.
KARMA
Aşağıdakilerden hangisi hikâyenin özelliklerinden biri
değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Olaylar ve şahısların hayatı uzun uzun ele alınmaz.
Hayatın olaya dayalı kısa bir kesiti verilir.
iki tür hikâye tarzı vardır.
Olay içinde yer, zaman ve şahıslara ihtiyaç duyulmaz.
Olmuş ya da olması mümkün olaylar ele alınır.
(l) Tiyatro hem söz hem eylem sanatıdır. Tiyatro eserini oluş-
turan diğer ögeler bu iki niteliğe göre biçimlenir. İnsanın ba-
şına gelebilecek her türlü olay, karşılaşabileceği her durum
tiyatro eserinin konusu olabilir. (II) Tiyatro eserinde olay pla-
nı üç bölümdür: serim, düğüm, çözüm. Bunlar genellikle tek
perde olarak sunulur. (III) Tiyatro eserinde olayın geçtiği yer,
sahnede dekor ile canlandırılır. Dekor, çevreyi sahnede can-
landıran eşya ve nesnelerin bütünüdür. (IV) Tiyatro eserinde
zamanın veriliş biçimi yazarın isteğine bağlıdır. Yazar; kro-
nolojik zaman, düğümden başlatılan zaman, sonuçtan baş-
latılan zaman, düzensiz zaman anlatımlarından birini seçer.
(V) Tiyatro eserinin en önemli özelliği dramatik yapısının ol-
maşıdır. Olaylar sahnede canlandırılacak özellikte yazılır.
Bu olayları sahnede canlandırmaya rol yapma denir. (VI) Ti-
yatroda izleyici çok önemlidir. İzleyicisi olmayacak tiyatroyu
yazmaya da oynamaya da gerek yoktur. Tiyatronun başarısı
izleyicisiyle ölçülür.
Bu parçada numaralanmış bölümlerin hangisinde bilgi
yanlışlığı yapılmıştır?
2.
3.
A) II
B) III
c) ıv
E) VI
A) Fabl
B) Hikâye
D) Seyirlik köy oyunları
C) Roman
E) Mesnevi
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel Türk tiyatrosunun
ögelerinden biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi anlatmaya bağlı edebî metin-
lerden biri değildir?
A) Masal
D) Roman
B) öykü
C) Sohbet
E) Destan
A)
B)
C)
D)
E)
Değişik yörelere özgü şive ve ağız taklidi
Belli tip ya da karakterlerin yansıtılması
Değişik uluslardan kişilerin kimi özelliklerinin gülünçleş-
tirilmesi
Yanlış anlamalar ve söz oyunları
Yazılı metne dayalı espriler ve abartıya kaçmayan tavırlar
