Duyum ve Algı
3.
4.
5.
6.
126
Parçada anlatılan durumda, fotoğraflanan yerin
bütünü kişinin görüş alanına girmektedir ve
sabitlenmektedir. Kişi, daha dar bir algı alanına
sahip olduğundan A seçeneği, varlıkları birbiri ile
ilişkilendirip örgütlediğinden B seçeneği, zemin-
le Objeleri ayn ayrı algılayabildiğinden C seçene-
ği ve fotoğrafa baktığı zaman dilimindeki dikka-
ti nedeniyle E seçeneği parçada anlatılan durum-
la ilişkilidir. Örnekte herhangi bir algı yanılması
söz konusu değildir. Algı yanılmasından söz
edebilmek için varlığın olduğundan farklı algılan-
maşı veya olmayan varlığın varmış gibi algılan-
maşı gerekir.
Yanıt D
Gürültülü bir ortamda bile ağustos böceklerinin
sesini duyan kişi bir hayvan bilimcidir. Bu kişi
konusu gereği hayvan seslerine İlgilidir. Parçada
algı üzerinde ilgilerin etkisine örnek verilmiştin
Yanıt A
Parçada 'kamyon sürücülerinin, Otomobil sürü-
cülerine göre' ifadesine dayanarak doğru yanıt
'insanların algılan, yaşadıkları koşullardan etkile-
nir' yargısına ulaşılabilir. Kamyon ve otomobil
arasındaki hız ve diğer farklılıklar sürücünün 'ya-
Şam koşulları'djr. A seçeneğinde algıda değiş-
melik, B seçeneğinde algıda seçiciliğe etki
eden bir faktör, C Seçeneğinde şekil- zemin iliş-
kişi ve E seçeneğinde algıyı etkileyen faktörler-
den biri yer almıştır.
Yanıt D
Verilenler farklılaşma eşiği ömeğidir. Dinletilen
Ses birbirine yakın ses Olup aradaki küçük farkı
(uyarıcıdaki değişmenin fark edilebildiği düzey)
çocuklardan biri fark etmiş, diğeri fark edeme-
miştir. Farklılaşma eşiği kişiden kişiye değişir.
Doğru yanıt 'duyu organlarının duyarlılığının
bireyden bireye farklılık göstermesiyle' ifadesi-
dir.A seçeneğinde uyarıcı farklılığı vardır (ör. gör-
me duyumunun uyarıcısı Işık, işitme duyumunun
uyarıcısı sestir) C algıda seçicilik açıklamasıdır.
D'de algıyı etkileyen etmenlerden biri yer almış-
tır E ilgisiz.
Yanıt B
7.
8.
9.
12.
Bölüm 5
C seçeneğinde odadaki insanların konuşmaları
(uyarıcı)na tepki verilmediğinden duyarsızlaşma
söz konusudur. Duyarsızlaşmada uyarıcı olduğu
halde tepki azalmıştır veya yok olmuştur. Diğer
seçeneklerde tepki devam etmektedir.
Yanıt C
Verilen durum algıda seçiciliği etkileyen etmen-
lerden uyarıcının zıt olmasının algıyı kolaylaştır-
maşına örnektin Bu örnek 'Nesneler, zemin ile
arasındaki zıtlık arttıkça kolay algılanır' yargısına
kanıttır. A ve E algıda organizasyon, B ve C algı-
da değişmezlik açıklamalarıdır.
Yanıt D
Ortadaki İşaretin soldan sağa Okunduğunda b,
yukardan aşağıya Okuduğunda 6 olarak Okun-
maşı birlikte bulunduğu diğer uyarıcılardan etki-
lenmesindendir. A ve D bir dış uyarıcının algıda
seçiciliğe yol açması ile ilgilidir. B algıyı etkileyen
ve organizmadan kaynaklanan etkiyi ifade eder.
E algıda organizasyonun tamamlama türünün
açıklamasıdır.
Yanıt C
Bölüm 5
13. Verilen örnek bireyin ilgisine dayalı algıda seçici-
lik örneğidir. Algıda seçiciliğin diğer adı da dik-
kattır. Futbola meraklı bireyin futbol haberlerini
fark etmesi 'birey dikkatini daha çok ilgi duydu-
ğu olaylara yöneltir' yargısı ile açıklanabilir.
Yanıt E
14. Paranın değişim değeri vardır. Elli liranın değişim
değeri beş liranın değişim değerinden fazladır.
Doğru yanıt D seçeneğinde 'nesnelerin taşıdığı
değişim değeri, algılamayı etkiler' yargısı ile dile
getirilmiştir. A C ve E yanlış yargılardır. B verilen
gözlemden bağımsız bir yargıdır.
Yanıt D
Öyküde anlatılan durum 'parçalar ayn ayrı algı-
landığında, bütün İçinde algılanmasından farklı
algılar oluşabilir' yargısına Örnek oluşturabilir,
Verilen öykü diğer genellemelere örnek değildir.
Yanıt A
Verilen durum (sevip sevmeme) İnşanlar arası
ilişkilerde duyguların önemini ortaya koymakta-
Yanıt C
Parçada sözü edilen durum 'inşan, uyarıcılara
anlam verirken kendi duygu ve düşüncelerini
yansıtır' yargısına örnek olabilir. Parça, kişilik
test çeşitlerinden projektif testlerin alt türü olan
tematik algı testlerinin (TAT.) açıklamasıdır.
Yanıt A
YGS LYS o F
2.
3.
ÖYS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Verilen örnekler, algıda seçicilik üzerinde tutu-
mun etkisini göstermektedir. İkinci örnek tutum-
dan daha çok ilgi örneğidir. Ancak iki örnek bir
arada düşünüldüğünde E doğru yanıttır.
Yanıt E
Yön, hız, zaman algıları, tek bir duyu organına
bağlı olmayıp duyumların bileşkesi olan algılar-
dır. Bilindiği gibi algı, bilgilendirilmiş duyumdur.
Söz konusu kavramlar bir duyuma dayalı olma-
yıp algılanmaları duruma, kişiye göredir. Görelilik
söz konusu olduğunda algılama diğer uyarıcıla-
rın ipucu görevi yapmasıyla oluşabilir. Verilen
örneklerde algılama için gerekli olan ipucu eksik-
iğinden söz edilmektedir.
Yamt D
'Bakmak' için duyumlarnak yeterlidir. Görmek
için daha önceden beyinde kodlanmış bir bilgi
gerekir. Algı, anlamlandırılmış, bilgilendirilmiş
duyumdur. Bu gerekçeyle görmek, bakmaktan
'uyarıcıları algılayıp yorumlama' açısından farklı-
dır.
Yanıt A
4.
5.
6.
7.
8.
9.
Duyum ve Algı
Okunulan yazının anlaşılması dikkat gerektirir.
Dikkat ya da algıda seçicilik tanımları gereği aynı
anlamdadır. Algıda seçicilik çevredeki uyarıcılar-
dan yalnızca birini algılamaktır. Kişi kendini dış
uyarıcalara kapatarak okuduğu yazıyı anlayabilir.
Yanıt A
A seçeneği unutma - hatırlamaya dayalı oldu-
ğundan bellekle ilişkilidir. B seçeneği, algıda
tamamlama örneğidir. C seçeneğinde algının
uyarıcının hareketli olmasına bağlı seçiciliğine
örnek verilmiştir. D seçeneği algıda değişmezlik
örneğidir E seçeneği uyarıcının duyum yoluyla
alınan özellikleri ile algılananlar farklı olduğundan
algı yanılmasına ömektir.
Yanıt E
Öncelikle bireyin uyarıcıyı algılaması gerekir.
Diğer seçenekler bir uyarıcının bireyin belleğinde
kalması için uyarıcının algılanmasından sonra
gerekli olabilecek koşullardır.
Yanıt B
Verilen bulgu, algılamada ihtiyaçların etkisine
örnektir.
Yanıt E
'Daha önce karşılaşmak' yaşanmışlık, yaşan-
mışllk da deneyimdir. Algı anlamlandırılmış
duyumdur. O eşyayı duyumlayabilmek, anlam-
'andırmak anlamına gelmez İki aylık bir bebek
evdeki sobayı duyumlayabilir, ancak anlamlandı-
ramaz. Sobanın ne Olduğu bilindiğinde algılama-
dan söz edilebilir. Verilen cümbde algılamada
deneyimin etkisi üzerinde durulmaktadır.
Yanıt E
Uyarının algılanmasında ihtiyaç ve güdüler
biçimleyici rol oynar. Aç bir insanın belirsiz çizgi-
leri yiyeceğe benzetmesi gibi.
Yanıt A
127
