Duyum ve Algı
7.
8.
9.
Bölüm 5
Bir organizma çevresindeki belirli bir uyarıcıya
normal olarak beklenenin üstünde tepki gösteri•
yorsa, bu uyarıcıya "duyarlı”dlr.
Buna göre aşağıdakilerin hangisinde belirti-
len durumda "duyarlılık" söz konusu değjMin
A) Ne kadar derin uyursa uyusun, bebeği "gık"
dese hemen yerinden fırlar.
B) Odamda sigara İçilmesi beni çileden çıkan-
C) Ders çalışırken, Odadaki insanların konuşma-
lan onu hiç rahatsız etmez.
D) Parmaklarını masaya vurup durma! Kendiml
bir türlü kitaba veremiyorum.
E) O kazadan sonra, otobüse her bindiğinde
heyecanlanıyor.
(1994-ösş)
Karla kaplı bir ortamda siyah tavşanlar, beyaz
tavşanlardan daha kolay fark edilir.
Bu durum, algı ile ilgili aşağıdaki yargılardan
hangisi için bir kanıt olabilir?
A) Ortamdaki benzer nesneler gruplanarak algı-
lanır.
B) Özellikleri bilinen bir nesne bizden uzaklaşsa
da gerçek boyutlarında algılanır.
C) Hareket halindeki nesneler daha kolay algıla-
D) Nesneler, zemin ile arasındaki zıtlık arttıkça
daha kolay algılanır,
E) Bazı parçaları eksik olan nesneler bütüne
tamamlanarak algılanın
Bölüm 5
5.
6.
120
Araba kullanan sürücülerin, karşıdan gelen ara-
cın hız ve mesafesini algılamaları farklıdır. Bir
araştırmada, kamyon sürücülerinin, otomobil
sürücülerine göre, hızı daha düşük, mesafeyi de
daha uzun olarak algıladıkları bulunmuştur. Bu
durum, kamyon sürücülerinin ağır tonajlı araç
kullanmalarına ve genellikle yavaş gitmelerine
bağlanmıştır.
Bu parçaya dayanarak, aşağıdaki yargılardan
hangisine ulaşılabilir?
A) Bilinen nesnelerin biçimi, hangi açıdan bakı-
lırsa bakılsın aynı algılanır.
B) Hareketli nesneler, hareketsiz nesnelerden
daha fazla dikkat çeker.
C) Şekiller bulundukları zeminden daha önde
algılanır.
D) İnsanların algılan, yaşadıkları koşullardan
etkilenir.
E) İlgiler, istekler ye gereksinimler algılan etkiler.
(1997-öşş)
Bir laboratuvar ortamında, aynı yaştaki İki çocu-
ğa birbirinden çok az farklı iki şeş kulaklıktan
dinletilmiş, çocuklardan biri bu seslerin farklı
olduğunu söylerken öteki aynı Olduğunu belirt-
miştir.
Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıkla-
nabilir?
A) Bir duyu organını uyaran çevresel uyarıcıla-
rın, öteki duyu organlarını uyaranlardan farklı
olmasıyla
B) Duyu organlarının duyarlılığının bireyden
bireye farklılık göstermesiyle
C) Bireyin ilgilerinin, çok sayıda uyancıdan han-
gilerini algılayacağını etkilemesiyle
D) Bireyin içinde bulunduğu Ortamın, algıda
önemli bir rol oynamasıyla
E) Duyu mekanizmalarının, doğumdan itibaren
giderek gelişmesiyle
(1995-ösş)
13.
10.
Bir öyküye göre, fil hakkında hiçbir şey bilmeyen
üç kişi gözleri bağlanarak bir filin yanına getirili-
yor. Birincisi filin kulağını elleyip, "Fil yelpaze gibi
bir şeydir.” diyor. İkincisi filin kuyruğunu yokla-
yıp, "Fil dediğiniz, ip gibidir." diyor. Üçüncüsü-
nün eli filin gövdesine rastlıyor; o da "Fil duvar
gibi bir şeydir." diyor,
Bu öyküde anlatılan durum aşağıdakilerin
hangisine bir örnek oluşturur?
A) parçalar ayrı ayrı algılandığında, bütün içinde
algılanmasından farklı algılar oluşabilir.
B) Parçalardan biri değiştiğinde, bütünle ilgili
algı da değişir.
C) Algılamada, dağınık halde bulunan uyarıcıları
bir düzene sokma eğilimi vardır.
D) Algılamada, birçok uyarıcı arasından en ilgi
çekici olanına yönelme eğilimi vardır.
E) Uyarıcılar, bireyin ihtiyaçlarına göre farklı
şekillerde algılanabilir.
(1989-ÖSS)
Sevdiklerimizin olumsuz yanlarını, sevmediklerimi-
zin de olumlu yanlarını görmekte güçlük çekeriz.
Bu durum, insanlar arası İlişkilerde aşağıda-
kilerden hangisinin önemini ortaya koymak-
Duyum ve Algı
"Radyoda haberler verilirken kitap okumakta
olan bir futbol meraklısı, maçlarla ilgili haberi
derhal fark edecek; diğer haberleri ise büyük bir
olasılıkla fark etmeyecektir."
Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıkla-
nabilir?
A) Bir uyarıcının algılanmasında önceki öğren-
melerin etkisi büyüktür.
B) Ortamdaki her değişiklik bireyin dikkatini
C) Aynı anda birden çok uyarıcının etkisinde
kalan bireyin algılama gücü zayıflar.
D) Ses, kolayca dikkat çeken uyarıcılardan biri-
E) Birey dikkatini daha çok İlgi duyduğu olayla-
ra yöneltir.
(1982-ösş)
tadın
A) Zekânın
C) Duyguların
B) Dikkatin
D) Özel yeteneklerin
a
5
6
7
(1993-ösş)
Şekildeki sembolleri
soldan sağa doğru oku-
yan bireyin ortadaki
Sembolü b, yukarıdan
aşağıya doğru okuyan-
lann ise 6 olarak algıla-
dlkları gözlenmiştir.
Bu durum, aşağıdaki yargılardan hangisine
bir örnektir?
A) Bir grup uyarıcı arasında, diğerlerinden farklı
olan uyarıcı daha fazla dikkat çeker.
B) Bireyin o andaki ihtiyaçları, uyarıcıyı nasıl
algılayacağını etkiler.
C) Bir uyarıcı ile ilgili algı, bu uyarıcının birlikte
bulunduğu diğer uyarıcılardan etkilenir.
D) Sık tekrarlanan uyarıcı diğerlerinden daha
çabuk algılanır.
E) Bazı kısımları eksik olan uyarıcı durumlar,
tamamlanarak algılanır.
(1991 -ÖSS)
E) Duyu organlarının
(1987-ösş)
12. "Bir araştırmada, deneklere bazı resimler, göste-
rilmiş ve onlardan bu resimlerin her birindeki
insanların hayatlarına ilişkin hikâyeler anlatmala-
rı İstenmiştir. Bu araştırma sonunda, deneklerin
aynı resimle ilgili olarak değişik hikâyeler anlat-
tıklan ve bu hikâyelerde daha çok kendi yaşantı-
larını dile getirdikleri görülmüştür."
Bu parçada sözü edilen durum, aşağıdakiler-
den hangisine bir örnek olabilir?
A) İnşan, uyarıcılara anlam verirken kendi duy-
gu ve düşüncelerini yansıtır.
B) İnsanların istek ve beklentileri birbirlerinden
farklıdır.
C) Yaşantılar, kişiliğin gelişmesinde önemli bir
rol oynar.
D) Resme uygun hikâye söylemek yaratıcılık
gerektirir.
E) İnsan uyarıcıları, eksiklerini tamamlayarak
algılar.
(1984-ösş)
- SOSYOLOJİ - MANTIK
14. "Bir araştırmada, biri 5, diğeri 50 liralık olan aynı
büyüklükteki iki puldan 50 liralık olanın, daha
büyükmüş gibi algılandığı görülmüştür."
Bu gözlem, aşağıdaki yargılardan hangisine
bir kanıt olabilir?
A) Nesneler, gerçek boyutlarıkian daha büyük
olarak algılanır.
B) Nesnelerin algılanan yönleri, kişiden kişiye
değişme gösterir.
C) Nesnelerin boyutlarını algılamak, tümünü
algılamaktan daha güçtür.
D) Nesnelerin taşıdığı değişim değeri, algılama-
yı etkiler.
E) Nesnelerin aynı boyutlarda olması algılanma-
lannı güçleştirir.
(1981 -ÖSS)
121
