Duyum ve Algı
15. "Bir düşünür, çocuklan geleceğin büyükleri; bir
satıcı ise, onları birer müşteri olarak görebilir.
Oysa Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı yet-
kilileri için yeni doğan çocuklar, yeni sınıflar ve
yeni öğretmenler demektir."
Bu durum, aşağıdaki genellemelerden hangi-
sine bir örnek olabilir?
A) Geleceği planlama ihtiyacı her insanda görü-
10. A
il.c
B) Bir kimse çeşitli ihtiyaçlarını aynı davranışlar-
la giderebilir.
C) İhtiyaçları farklı bireyler, aynı durumu farklı
biçimde algılarlar.
10. E
11. A
12. B
D) Bireylerin birbirinden farklı davranışlarının
15. c
16. D
17. B
gerisinde aynı güdü vardır.
E) Çevre koşullan değiştikçe, ihtiyaçlar da deği-
(1985-ÖYS)
16. İnşan kulağının bir sesi duyabilmesi için bu
sesin hangi koşulu karşılaması
gerekir?
A) Bireyin hoşlandığı bir şeş olması
B) Ahiden Ortaya çıkan bir ses olması
C) Bireyin tanıdığı bir Ses olması
D) Alt ve üst duyum eşikleri arasında olması
E) Farklı tınılara sahip seslerle birlikte olması
(1984-ÖYS)
17. Aşağıdaki algı yanılmalarından hangisi her
bireyde görülmeyebilir?
A) Demiryolu raylarını uzakta birleşmiş gibi gör-
me
B) Bahçedeki bir urgan parçasını yılan olarak
görme
C) Arka arkaya yanıp sönen bir dizi ampulü
hareketli bir Işık olarak görme
D) Uzaktaki bir kamyonu, yakındaki otomobil-
den küçük görme
E) Hareketli bir bulutun arkasındaki ayı, bir yöne
doğru kayıyormuş gibi görme
(1981-ösş)
124
Bölüm 5
I. Duyum hangi türden bir olaydır?
Bölüm 5
LYS
13. E
13.
üşs
E
2.
14. D
14
3.
3.
3.
D
A
A
D
5.
5.
12.
2.
3.
4.
5.
A) Fizyolojik B) Sosyolojik C) Anormal
D) Psikolojik E) Fizik
(1973-üsş)
Bir algılama olayındaki "gruplaşma"nın, ken-
dini oluşturan belli parçalardan bağımsız
Olmasını sağlayan etmen aşağıdakilerden
hangisidir?
A) Duyumlar B) Relatiflik C) Hareket
D) Yakınlık
E) sınır Çizgisi
(1972-üsş)
Karanlık bir gecede, çalıların hışırtısını pusu-
da bekleyen bir inşan gibi yorumlamak ne
türden bir olaydır?
A) Şekillendirmedir
B) Algı değişmezliğidir
C) Halüsinasyondur
D) İllüzyondur
D) Relatiflik şekillenmesidir
(1970-üsş)
Ani bir patlama olayının dikkatimizi çekmesi
Şu dikkat çeşitlerinin hangisiyle ilişkindir?
A) Relativlik B) Yakınlık
C) Devamlılık
D) Sentez E) Benzerlik
(1968-üsş)
Reklâm tekniği hangi dikkat şekline dayanır?
A
A
E
l,ys SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Algı İle İlgili bu paragraf her zaman karşınıza
çıkabilecek olan 'Algıda seçicilik” sorusudur.
Organizmanın diğer gömleklere değil de her
zaman beyaz gömlek giydiğinde yemek sıçrat-
tığına dikkat etmesi, belli bir uyarıcıya odaklan-
masl anlamına geldiği için cevap B şıkkı Olan
Algıda seçiciliktir.
A şıkkındaki "Nesne algılama" İlgili sürecin,
duyusal bilgiyi daima nesnelere dönüştürmesi-
dir. Kolun üzerindeki basıncın böcek olarak
algılanması gibi.
C şıkkında verilen 'Algısal değişmezlik" daha
önceden bilinen nesnelerin farklı görünmeleri-
ne rağmen aynı şekilde algılanmalarıdır.
Paranın hangi açıdan bakılırsa bakılsın yuvar-
lak algılanması gibi.
D şıkkında verilen "Derinlik algısı” nesnelerin
birbirlerine göre yakında ya da uzakta algılan-
maşıdır. İnsan gözünün iki boyutlu olmasına
rağmen bazı algısal ipuçlardan faydalanarak
üçüncü boyutu da algılayabilmesi gibi.
E şıkkında verilen "Algı yanılsaması" duyu
organlarının yetersizliğinden ya da psikolojik
durumumuzdan dolayı uyarıcının yanlış yorum-
lanmasıdır. Gece karanlığında tahtanın köpek
olarak algılanası 'Fiziksel illüzyon'a, uyuşturu-
cu bağımlısı olan insanlann kollarında fillerin
ise 'hallüsinasyon'a
yürüdüğünü söylemesi
örnektir.
Yanıt B
YGS-LYS FELSEFE- PSİKOLOJİ -sosyowı MANTIK
2.
3.
4.
5.
2.
A) İradeli
B) Zihni
C) İradesiz
D) Duyumsal E) Vasıtalı
(1967-üsş)
YGS - uS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Duyum ve Algı
Dinlenen müzik korku filmlerinin ürkütücü sah-
neleri ile eşleştirildiğinden bireyi, ürkütücü bir
sahne görmeye hazırlamaktadır.
Yanıt E
Uyarıcının fazla olduğu ortamda kişinin dikkati-
ni odaklamasında, uyarıcının şiddeti (A), kişinin
ilgisini çekmesi (B), uyarıcının yakınlığı (E),
kişinin uyarıcıyla arkadaşlığı (C) etkilidir. D
seçeneği genel durumu ifade ediyor olup kişi-
nin bu ihtiyacını doyurmak için kalabalık bir
ortamı seçmesi bir zorunluluk değildir.
Yanıt D
Çocuğun algılamasını açlık gereksinimi etkiledi-
ğinden doğru yanıt D seçeneğinde yer alan
"gereksinimler”dir.
yanıt D
Parçada yer alan "duyu verileri yalnızca görüntüyü
beyne aktan"' vurgusu, varlıkların nesneler olarak
algılanmasını zihne bağladığından C seçeneğine
ulaşılamaz.
A seçeneğine algının tanımı gereği, B seçeneğine
duyumsal veriler olmadan güzellik kavramına ula-
şılamayacağından, D ve E seçeneğine, "güzellik
bakanın zihnindedir" ifadesinden ulaşılabilir.
Yanıt C
ÖSS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Okumayı yeni öğrenen bir çocuğun "son okuma
tarihini" tüketim miktarını bildirmek için kullanıl-
dlğını bilmesi beklenmez. Büyüklerin ise bu bil-
giyi bilmesi beklenir. Çocuk ve büyüklerin sahip
olduğu bilgi, farklı algılamaya yol açmıştır. Soru,
algısal hızı ölçebilecek nitelikte, güzel bir soru
olmasına karşn zihinsel tutuma göre E seçene-
ğini işaretleme riski de taşımaktadır. Örneğin,
fatura ve ödeme kavramlarını Rlemeye alışmış
bir zihinsel tutum "son ödeme tarihi” olarak algı-
layabilir. Bu tür soruları yanıtlarken yalnızca bilgi-
ye odaklanmalısınız.
Yanıt D
Algıda seçicilik iç ve dış birçpk uyarıcıdan yalnız-
Ca birini seçerek algılamadır. Halatçı mesleğinin
etkisi ile halatların çokluğunu algılamıştır. Diğer
seçenekler verilenlerle ilişkili değildir.
Yanıt A
125
