DUYU ORGANLARI
Yakına ve uzağa uyumda gözde Şu olaylar
b. Damar Tabaka
Sert tabakanın altında yer alır ve kan damarları içerdiğinden gözü besler,
pigment içerdiğinden koyu renktedir, Pigmentler (melanin pigmenti) göze
gelen ışığı soğurarak yansımayı engeller ve görüntünün net olmasını sağ-
Damar tabaka gözün ön kısmında gözün renkli kısmı olan irisi oluşturur.
Çok farklı renklerde görülmesine rağmen sadece kahverengi pigment Çe-
rir. İris çok fazla renk içerdiğinde koyu renklerde olur (kahverengi-siyah).
İrişin ortasında göz bebeği adl verilen boşluk bulunur. İriş düz kaşlarla göz
bebeklerinin büyüklüğünü değiştirerek göze giren ışık miktarını ayarlar.
Karanlık ortamda göz bebeği büyür ve göze daha fazla Işık girer. Aydınlık
ortamda ise göz bebeği küçülür ve daha az ışık geçirmeye başlar, Göz
bebeğinin büyüyüp küçülmesi otonom sinir sisteminin denetimindedir.
İrisin arkasında
göz merceği bulunur. Göz merceği protein içeren ve say-
dam yapıda Olan İnce kenarlı mercek Özelliğindedir, Kan damarları bulun-
durmaz. Mercek göz küresini ön ve arka olmak üzere iki bölüme ayırır.
Ön bölüm ise Ön ve arka Oda olmak üzere iki kışımdır. Kornea ile iriş
arasında kalan boşluk ön oda, iris ile mercek arasında kalan boşluğa da
arka Oda denir. Bu odalar SIVI dolu Olup (akÖz humar) gözün şeklini ve
canlılığını korur. Ayrıca yapımı devamlı olup sürekli hareket halindedir.
Kornea ve merceğin oksijen ve beşin ihtiyacını karşılayıp, bu yapıların
metabolik atıklarını uzaklaştırır.
Merceğin gerisinde kalan arka bölüm ise
karanlık oda olarak tanımla-
nan boşluğu da camsı sıvı (camsı cisim) denilen jelatinimsi saydam bir
madde (vitröz humar) doldurur. Işık mercekten sonra camsı cisimde
kırılarak retinaya düşer,
Uzaktaki ve yakındaki cisimlere bakılırken kirpiksi cisim (silli cisimcik/siliyer
kaşlar) kaşları kasılıp gevşeyerek merceğin kalınlığını ayarlar, Kirpiksi cisim
halka şeklinde bir yapıdır. Göz merceği mercek bağları (asıcı lifler/askı
ligamentleri) adı verilen yapılarla kirpiksi cisme bağlıdır. Kirpiksi cisim ve
mercek bağları antagonist çalışarak göz merceğinin kalınlaşıp incelmesini
sağlar. Böylece göz, yakına ve uzağa uyum yapar. Örneğin; yakındaki bir
cisme bakarken göz bebeği küçülür, göz merceği şişkinleşir. Uzaktaki bir
cisme bakarken ise göz bebeği büyür, göz merceği incelir. Böylece cisim
hangi uzaklıkta olursa olsun görüntünün retinada bulunan sarı benek üze-
rine düşmesi sağlanır, Buna göz uyumu
denir.
3. Ağ Tabaka (Retina)
Gözün en iç tabakası Olup mercekten kırılan Işınlar camsı cisimde kırılarak
retina üzerine düşer. Ağ tabakada ışığı algılayan reseptörler ve sinir hücreleri
bulunur. Reseptörler konik ve çubuk olmak üzere iki çeşittir.
a. Koni Reseptörler:
Cisimlerin renklerinin daha iyi görünmesini sağlar. Konik reseptörler reti-
nanın şan benek adı verilen bölgesinde daha yoğun bulunur ve buraya düşen
görüntü çok daha net algılanır. Üç çeşit konik reseptör olup bunlar mavi, yeşil
ve kırmızı renge duyarlı reseptörlerdir,
gerçekleşir:
Yakına uyumda
• Kirpiksi kaslar kasılır
• Mercek bağları
serbestlenir (gevşer)
• GÖZ merceği bombeleşir
• GÖZ bebeği küçülür
Örnek Soru
_i
Uzağa uyumda
• Kirpiksi kaslar gevşer
• Mercek bağlan
gerilir (kasılır)
•Göz merceği incelir
• GÖZ bebeği büyür
Uzaktaki bir cisme bakan bir insanın
güzünde meydana gelen optik uyum İle
ilgili olarak hangisi söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Göz merceği optik eksenden aşağı ka-
yar.
Merceği tutan mercek bağları kasılır.
Kirpiksi kaslar gevşer.
GÖZ bebeği büyür.
Göz merceği incelir.
Çözüm:
GÖZ merceği sabit Olup, sadece
bombeleşme ve İncelme şeklinde bir hareket
yapar.
Cevap A
Not al...
61
