DUYU ORGANLARI
Örnek Soru
Sağlıklı bir İnşanda retina ile ilgili ya-
pılan açıklamalardan hangisinin doğru
olmayacağı söylenebilir?
A) Çubuk reseptörlerinin sayısı koni re-
septörlerine göre daha fazladır,
B) Retinada bulunan reseptör sayışı
diğer duyu organlarındaki reseptörler-
den daha fazladır.
C) Koni reseptörleri ışığa çubuk reseptör-
lerinden daha fazla duyarlıdır,
D) Reseptörler retinaya dağılmış Olsa da
sarı benekte koni sayısı daha fazladır,
E) Kırmızı, yeşil ve mavi olmak üzere üç
farklı renge duyarlı koni reseptörleri
bulunur.
Çubuk reseptörleri konilere göre Işı-
Çözüm:
ğa daha duyarlı Olup, siyah beyaz görmeyi
sağ lor.
Cevap C
Örnek Soru
Uzaktaki ve yakındaki bir cisme ayrı ayrı
bakıldığı zaman göz merceği incelip kalın-
laşarak görüntüyü retinanın üzerine düşür-
meye çalışır. Buna "göz uyumu" denir.
Dinlenme halinde İken göze yaklaştırı-
lan bir cismin net olarak algılanabilme-
si için göz merceğinde;
l. kırıcılığının artması,
II. kalınlaşması,
III. incelmesi
pozisyonlarından hangilerinin gerçekleş-
mesi gerekir?
B) yaınızıı C) ı ve II
A) Yalnız I
b. Çubuk Reseptörler:
Loş ışık ve çevresel görme reseptörleridir. Çubuk reseptörleri sayıca koni
reseptörlerinden çok daha fazladır. Işığa daha fazla duyarlı olduklarından keş-
kin görüntü ve renkli görme sağlayamazlar. Çubuk hücrelerinde Işık miktarı-
nın az olduğu ortamlarda görmeyi sağlayan rodopsin adı verilen bir pigment
bulunur, Karanlık ortama girildiğinde rodopsin miktarı artarken, ışıklı ortama
girildiğinde rodopsin hızla yıkılır. Rodopsin sentezi için A vitamini gereklidir.
A vitamini eksikliğinde karanlıkta görme güçleşir, bu durum ise
gece körlüğü
olarak adlandırılır,
Göz sinirlerinin, göz küresinden çıktığı yerde duyu reseptörleri bulunmaz.
Bu nedenle bu kısma kör nokta denir.
Sklera tabakada
(Sert tabaka)
bulunan yapılar
Kornea
Göz akı
Koroid tabakada
(Damar tabaka)
bulunan yapılar
Göz bebeği
Melanin pigmenti
Kan damarları
Göz merceği
Kirpiksi cisim
Mercek bağları
Ön oda ve sıvısı
Arka oda ve sıvısı
Camsı cisim
Retina tabakada
(Ağ tabaka)
bulunan yapılar
Koni hücreleri
(rengi algılar)
Çomak hücreleri
(şekilleri algılar)
Sarı benek
Kör nokta
(Optik sinirlerin
gözden çıkış yaptığı
yerdir,)
Duyu sinirleri
D) ıveııı
E) II ve III
Çözüm: Göze yaklaştırılan bir cisim İçin göz,
yakın uyumu yapmalıdır. Bu amaçla kirpiksi
kalar kasılır, mercek bağlan gevşer, mercek
bombeleşir ve merceğin kırıcılığı artar.
62
Işık Işınlarının beyne iletilirken gözde izlediği yol aşağıda verilmiştir.
Cisimden çıkan ışınlar Kornea Göz bebeği Göz merceği
Camsı cisim
Sarı benek
Beyinde
görme merkezi
(Arka kafa lobu )
(Oksıpital lob)
Işık Işınlarının beyne ulaşıncaya kadar izlediği yol