Eft0NöRffît
Dünya ticaretinin dağılımına baktığımızda çok karmaşık bir yapı karşımıza q-
kar. Ülkelerin birbirleriyle ticaret yapmalarının temel nedeni, kendi ülkelerin-
de üretilmeyen veya çok büyük maliyetler gerektiren malları daha ucuza al-
maktır. Dünya'da hiçbir ülke kendi İhtiyaçlarını kendisi üretecek kaynak ve
kapasiteye sahip değildir. Ülkeler, sahip oldukları fazla kaynakları ve ürettik-
leri malları başka ülkelere Satıp İhtiyaçları olan ürünleri de başka ülkelerden
alırlar. Bu Olay sonucunda uluslararası (küresel) ticaret ortaya çıkar.
HAM MADDE
KÜRESEL TİCARET
(ÜLKELER VE BÖLGELER ARASI TİCARET)
Şekil 1: Küresel ticaret şeması
Uluslararası İlişkilerde ticaret ve yatırım ağlarının etkisi gittikçe önem kazan-
maktadır. Birçok kurum veya kuruluş kendi ülkesi dışındaki ülkelere yatınm
yapmaktadır. Ortak pazarlar, gümrük birlikleri ve siyasi ekonomik bloklar
arasındaki rekabet gün geçtikçe artmakta, ticaret ve taşımacılıkta siyasi sı-
nırlar Önemini kaybetmektedir. Bunun yerini serbestleşen ticari İlişkiler al-
maktadır. Küresel ve bölgesel ölçekte büyüyen enerji talebi ve yeni pazar
arayışları Ortaya çıkmaktadır. Teknoloji ve İletişim sistemlerinin dünyada
ürün akışına yönelik daha hızlı bir döngü gerçekleşmekte sermayenin ve
ürünün ticari anlamda yerel niteliği ortadan kalkmaktadır. Bu nedenle üre-
tim ve tüketim alanları arasındaki ilişkiler daha karmaşık bir hale gelmiştir.
Ham maddeler çeşitlenen imalat kollan ve artan kapasiteye bağlı olarak İma-
lat sanayi tarafından süratle tüketilmektedir. Bu durum özellikle ham madde
üretim bölgeleri İle tüketim (pazar) bölgeleri arasındaki karşlllkh etküeşimi
Önemli Ölçüde etkilemektedir. Büyük miktarda sermayeye ve farklı nitelikler-
deki İş gücüne İhtiyaç duyan modern üretim sistemi, ham maddelere olan
talebi çok hızlı ve Önemli miktarda artırmaktadır. Bir diğer Önemli Özellik, tek-
ÖRNEK SORU:
Yeryüzünde küresel ticaretin bWük birklş-
mı Kuzey Amerika, Batl Avrupa, Orta Doğu,
Doğu Ve Güney Asya ülkeErinde yoğun-
Aşağıdakilerden hangisinin bu durumun
nedenlerinden biri olduğu söylenemez?
A) Doğal kaynaklar bakımından zengin
B) Ulaşım uhşfirma hizrnefferİnİn çeşitli
C) Coğrafi konum bakımından birbirlerine
yakm olması
D) Büyük pazar alanlarının bulunması
E) Hizmet ve sanayi üretimlerinin fazk 01-
ÇÖZÜM:
Küresel ticaretin yoğunlaştığı yörelerin
dağthşl dûşûnûldûğûnde. bu yörelerin tü-
münün birbirine yahn Olduğu söylenemez.
YANIT: C
EKONOMİK COĞRAFYA
buluşlar ve bunların ekonomik şekilde d*rlendirilrnesi sanayide ham
maddelere olan talebi daha da artırmakladır. Örneğin, motor ve otomobilin
tadı perolü bugün dünyanın en önemli ham maddesi haline getirmiştir.
Taretin yoğunla*' b*eler o bölgelerde bulunan ülkelerin gelişrnişük şevi-
yelerine göre değişmehedir. Dünya tixeünİn büyük bir kısmı Kuzey Wwn-
küre. Kuzey Amerika, Batı Avrupa, Doğu ve Güneydoğu Asya'da yoğunlaş-
mışür. Bu b*eler, büyük pazarlar olduğu gibi aynı zamanda yatırımların hem
kaynağı hem de yoğtmlaşüğl ve fazla miktarda üretimin yapıldığı yerlerdir.
Weler Ve bölgeler arasındaki hızla gelişmesine olanak sağlayan
dkenler ulaşm sistemlerindeki teknolojik ve yapısal değişirnlerdir.
Ekonomik gdişmelerh yarattığı yeni Ortamda üretim ve tüketim alanlarında-
ki gelişmeler pazarlarna faaliyetlerini daha karmaşık hale getirmektedir.
H'leri tüketicXirı bekledikleri kalitede pazara ulaştırmak, çeşitleri ve stok-
yenileyebilmek ve değişen üketİm eğilimlerine daha hızlı Cevap verebil-
mek. rakipler arasında rekabet üstünlüğü yaratan unsurlar haline gelebil.
menedir. Teknoğjdekj hızlı gelişim; ürünlerin pazarda uzun süreli yer edin-
meşini, tüketjdlerce benimsenmesini ve başarılı bir satış grafiği İçin gerekli
Olan pazarlarna ve dağıtım stratejilerinin oluşturulmasını zorlaştırmaktadır.
Yaşatan gelişmeler ve onun getirdiği rekabete dayalı piyasa düzeninde
üretici, aracı. tüketici arasındaki ekonomik ilişkinin niteliği de değişmekte,
satıcı pazarlarından tüketici pazarlarına geçiş süreci hızlanmaktadır.
Ekonomideki bu dönüşüm nedeniyle dağıtımın önemi de giderek artmak-
tadr. Tüketicinin ihtiyaç ve isteklerini başlangıç noktası kabul eden pazar-
lama eylernlerinin başarılı olması, beraberinde üretilen mal Ve hizmetlerin
tüketicilere istenilen yerde, istenilen biçimde ve zamanda sunumunu gün-
deme getirmektedir. Üretilen rnal ve hizmetlerin istenilen yer ve zamanda
tüketiciye sunumunda ise dağıtım kanalları önemli bir rol üstlenmektedir.
71.
ORNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisi küresel tica-
retin gelişmesinin nedenleri arasında
gösterilemez?
A) Mamül madde üretiminde çeşitlilik, ka-
lite ve miktann artrnaş'
B) Ürünlerin daha geniş kitlelere tanıta-
bilme Olanaklarının artması
C) Ulaşm teknolojisinin gelişmesi
D) Serbest bölgelerin kurulması
E) Ülkelerdeki İşçi ücretlerinin artması
ÇÖZÜM:
İşçi ücretlerinin artması küresel ticaretin
gelişmesinin nedenleri arasında gösterile-
Petrol Ham Madde Üretim ve Pazar Bölgeleri
DÜNYADAKİ ÖNEMLİ ÜRETİM ALANLARI VE BÖLGELERİ
Üretim Bölgesi
1. Orta Doğu
2 Bağımsız Dev. Top.
3. Kuzey Amerika
4. Latin Amıerika
5. Afrika
6, Uzak Doğu
7. Avrupa
8. Avustralya
Sanayi Üretim Alam
Kuzey Amerika
Bafi Avrupa
Rusya Federasyonu
Güneydoğu Asya
qn - Japonya
Miktar (95)
16,40
16,20
12,40
10,80
9,70
üretim Bölgesi
1. Kuzey Amerika
2. Uzak Doğu
3. Avrupa
4. Bağımsız Dev. Top.
5. Latin Amerika
6. orta DOğu
7. Afrika
8. Avustralya
YANIT: E
Miktar
27,00
20,20
20,10
13,40
8,00
4,90
3,10
1,10
Tarımsal Ham
Madde Alanları
prak Ürünleri Üretim Alanları:
ABD, Rusya, Çin, Hindistan
Orman Ürünleri Üretim Alanları:
Kongo Havzası, Amazon Havzası,
Kuzey Avrupa, Kuzey Amerika
Balıkçılık Üretim Alanları:
Japonya ve çevresi, Peru ve
çevresi, Kanada'nın batısı,
ABD'nin doğu kıyıları
Hawancıllk Üretim Alanları:
Avustralya, Kuzeybatı Avrupa,
Orta ve Güney Afrika
Coğrafya 7-2 Kanu Anlatımlı / Soru Bankası
Sanayi Üretim
Alanları
Kuzey
Amerika
Batı Avrupa
Japonya
Çin
Güneydoğu
Rusya
Federasyonu
Madenler ve Enerji
Kaynaklan Üretim
Alanları
Kuzey Amerika
Ona Asya
Büyük sahra
Kongo Hakzaşl
Güney Amerika
Orta Kesimi
Orta Avustralya
(Çöl Bölgesi)
Avrasya Bölgesi
(Orta ve Kuzey
Avrupa ile
Rusya'nın Kuzeyi)
Orta Doğu
Hizmet Üretim
Sigortacılık,
Ulaştırma , Aracılık
Hizrnetleri
Güneydoğu
Tarımsal Üretim Alanı
Orta ve Güney Afrika
Kuzey Amerika
Güney - Güneydoğu Asya
Akdeniz çevresi
Rusya
Avrupa
Coğrafya 7-2 Konu Soru Bankası