11. DÜNYA SAVAŞI
Sömürgeler: Bütün sömürgeler uluslararası vesayet rejimi altına konacaktı.
ARİ
DERS
OT
» Savaş suçluları: Almanya'nın işgali alünda tuttuğu memleketlerde zulüm ve işkence yapmasını önlemek için,
savaş suçlularının cezalandırılacağı ilan edildi.
5. Eden - Menemencioğlu Görüşmesi (5-6 Kasım 1943)
İngiltere Dışişleri Bakanı Anthony Eden, Moskova Konferansından dönerken Kahire'de Türk Dışişleri Baka-
nı Numan Menemencioğlu ile bir araya geldi. Eden, Türkiye'den hava üslerini açmasını ve yıl sonuna kadar
Türkiye'nin savaşa katılmasını istedi.
6. Kahire Konferansı (22-26 Kasım 1943)
Roosvelt, Churchill ve Chiang Kai-Shek arasında Kahire'de yapıldı. Konferansta Uzak Doğu'daki sorunlar ele alındı,
7. Tahran Konferansı (28 Kasım-1 Aralık 1943)
Roosevelt, Churchill ve Stalin arasında yapılmıştır. Şifre adı "Eurekalldır. Rusya'nın baskıları sonucunda ikinci
cephenin 1 Mayıs 1944 açılması kabul edilmiştir. İkinci cephe ile ilgili olarak Türkiye'nin de savaşa katılmasına
karar verilmiştir.
8. II. Kahire Konferansı (4-6 Aralık 1943)
İngiltere (Churchill), ABD (Rousevelt), Türkiye (İnönü) arasında gerçekleşti. Türkiye'nin ihtiyacı olan silah ve mal-
zemenin sağlanması şartıyla prensip olarak Türkiye savaşa katılmayı kabul etti.
9. II. Moskova Konferansı (9-31 Ekim 1944)
Stalin'le Churchill arasında yapılmıştır.
Balkanların ve Orta Avrupa'nın bu durumu Churchill'in çok canını sıkmıştı. Sovyet yayılmasını önlemek için Sta-
lin ile bir anlaşma yapmak üzere Moskova'ya gitti ve 9-20 Ekim 1944'te Stalinle görüştü. Balkan memleketlerinin
iki devlet arasında nüfuz bölgelerine ayrılışı konusunda bir anlaşmaya varmaya başarılı oldu.
ö Romanya Rus, Yunanistan, İngiliz nüfuzuna terkedildi. Yugoslavya ve Macaristan % 50 İngiliz 96 50 Rus nüfuzu
altında olacaktı. Bulgaristan için bu oranlar, % 75 Rus, % 25 İngiliz idi. Bu yüzde oranlarının anlamı, kabinelere
girecek ve orada temsil edilecek siyasal eğilimlerin oranlarıydı. (Yüzdeler Antlaşması)
Öte yandan, Moskova Konferansında, Almanya için kurulacak Müttefik Kontrol Komisyonunda Fransa'ya da yer
verilmesi ile, Montrö Sözleşmesinin değiştirilmesi de kabul edildi.
Yalta Konferansı
ö II. Dünya Savaş'nın sonlarına doğru gelecekteki barışın esaslarını saptamak amacıyla Roosevelt, Churchill ve
Stalin arasında 4-11 Şubat 1945'te Yalta Konferansı yapıldı.
Görüşülen meseleler ve sonuçları şöyledir:
Uzakdoğu: Sovyetler Uzakdoğu savaşına katılmayı kabul ettiler. Fakat bir çok tavizler alarak. Güney Sakha-
lin ile civarındaki adalar, Port Arthur deniz üssü ve Kuril adaları Sovyetlere verilecek ve Mançurya Çin'in
egemenliği altında kalmakla beraber, Doğu Çin Demiryolları ve Güney Mançurya Demiryolları Rusya ile Çin
tarafindan ortak olarak işletilecekti.
» Almanya: Almanya esas itibariyle üç işgal bölgesine ayrılacak, fakat İngiltere ve Amerika kendi bölgelerinde
Fransa'ya da bir kısım ayıracaklardı. Aynı şekilde Berlin şehri de ortak işgal altında bulunacaktı.
AY
www.dizgikitap.com
381
SOL YALÇIN