DÜNYA GÜCÜ OSMANLI (1453 - 1579)
mak hilafetten daha değerli bir vasıftır.
TARİ
DERS
OT
ö Mısır'ın ele geçirilmesiyle birlikte Yavuz Sultan Selim'in, Şirvanşahlar Hükümdarı II. İbrahim'e gönderdiği fetih-
namesinin "Büyük Hilafet" anlayışını yansıtması bakımından özel bir önemi vardır. Sultan Selim, bu namede bü-
tün İslam memleketlerinin kendisine itaat etmesi gerektiğini söylemiş ve Şirvanşah'ın kendi "Hilafet-i Ulyâ"sına
tabi olmasını istemiştir.
KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN DÖNEMİ (1. SÜLEYMAN) (1520 - 1566)
ö
Şarki Karahisar, Bolu, Kefe sancak beyliği
Tek erkek evlat
Osmanlı'nın doruk noktası
Muhteşem Süleyman, Grand Türk
152ffden 1566'daki ölümüne kadar, yaklaşık 46 yıl boyunca padişahlık yapan ve 13 kez sefere çıkan I. Süleyman,
saltanatının toplam 10 yıl 1 ayını seferlerde geçirmiştir. Süleyman böylece imparatorluğun hem en uzun süre
görev yapan hem en çok sefere çıkan ve de en uzun süre sefer yapan Osmanlı sultanı olmuştur.
Zenbilli Ali Efendi, Ebu Suud Efendi, Matrakçı Nasuh, Fuzuli, Baki (Sultanüş'şuâra), Mimar Sinan, Sokullu Meh-
met, pir Sultan Abdal, piri Reis, Şeydi Ali Reis, pargall İbrahim (Hasodabaşlşl)
I. Süleyman için günümüzde kullanılan "Kanuni" sıfatını, ilk defa XVIII. yüzyılda Rumen tarihçi Dimitrie Cantemir
(Dimitri Kantemir) kullanmıştır. XIX. yüzyıl Osmanlı kaynaklarında, adalet alanında taviz vermemesi ve özellikle
devletle toplum yapısına dair kanunları uygulamaya koyması nedeniyle l. Süleyman İçin "Kanuni" unvanı kulla-
nılmaya başlanmıştır. Dolayısıyla Kanuni sıfatı onun kendisi için takındığı veya döneminde onun için kullanılan
bir unvan değildir.
I. Süleyman'ın bu unvanı almasında Ebussuud, Nişancı Celalzade Mustafa Çelebi ve Müftü Kemal Paşazade Efen-
di gibi hukuk adamları etkili olmuştur.
İç isyanlar
Canberdi Gazali İsyanı
Memluk komutanlarındandır. Osmanlı'da hizmet ederken hükümdar değişikliğinden yararlanıp Memluk
Devleti'ni yeniden kurmak için Suriye'de isyan etmiş ancak isyan kısa sürede bastırılmıştır.
Ahmet Paşa İsyanı
OsmanWda veziriazamlığa sıradaki vezir atanırdı. Fakat Kanuni sıradaki Ahmet Paşa'yı değil de Enderun'dan İb-
rahim Paşa'yı veziriazam yapmış, Ahmet Paşa da Mısır valisi tayin edilmiştir. Bir süre sonra Ahmet Paşa, Mısır'da
ayaklanmış ancak isyan kısa sürede bastırılmıştır.
Baba Zünnun İsyanı
Baba Zünnun vergilerin ağır olduğunu bahane ederek Yozgat'ta (Bozok) ayaklanmış ancak isyan kısa sürede
bastırılmışür.
Kalender Çelebi İsyanı
(Kalender Şah İsyanı) 152Tde Kalender Çelebi liderliğinde başlayan ayaklanmadır. Kalender Çelebi İsyanı 1527
yılında Osmanlı Devleti'ne karşı Anadolu'da çıkan dinî içerikli büyük bir isyandır. Osmanlı ordusunun Mohaç Sa-
vaş nedeniyle Avrupa'da olmasından yararlanan Kalender Çelebi Maraş ve çevresinde ayaklanmıştır. Tımarları
elinden alınan Dulkadiroğulları da bu isyana katılmış ancak tımarları geri verileceği söylenince Dulkadiroğulları
www.dizgikitap.com
111
• SMNLYALÇIN
