DÜNYA GÜCÜ OSMANLI (1453 - 1579)
Fransa'ya Türk Donanmasının Yardımı (1543)
-TARİ
DERS
OT
Şarlken karşısında başarılı olamayan I. Fransuva bir kez daha Osmanlı Devleti'nden yardım istedi. Bunun üzerine
Kanuni, Barbaros'u donanmasıyla Fransa'ya gönderdi. İspanyolların elindeki Nis Kalesi alınıp Fransa'ya verildi.
Ancak Fransızların Osmanlı donanmasına gerekli desteği vermemesi üzerine geri dönüldü.
Trablusgarp'ın Aitnması (1551)
Barbaros'un ölümünden sonra yerine Turgut Reis geçti. Turgut Reis Saint Jaine (Sen Jan) şövalyelerinin deneti-
minde olan Trablusgar;fı alarak Osmanlı topraklarına kattı.
Cerbe Deniz Savaşı (1560)
ö Turgut Reis, İspanyolların denetiminde olan Cerbe Adası'nı kuşattı. Ancak Andrea Doria komutasında Haçlı do-
nanmaslnın adaya gelmesi üzerine zor durumda kaldı. İstanbul'dan gönderilen Piyale Paşa komutasındaki do-
nanmayla birleşen Turgut Reis, Haçlıları bozguna uğratarak adayı aldı. Böylece Bafi Akdeniz ve Kuzey Afrika'daki
Türk hâkimiyeti kesinleşti.
Malta Kuşatması (1565)
Rodos'un fethinden sonra Şarlken tarafindan Malta Adası'na yerleştirilen Saint laine şövalyeleri, sürekli Os-
manil gemilerine saldırmaktalardı. Ayrıca Kuzey Afrika'nın güvenliği için Malta'nın alınması gerekliydi. Ancak
kuşatma sırasında Turgut Reis'in şehit edilmesi üzerine kuşatma kaldırıldı.
Sakız Adası'nın Alınması (1566)
Ege Denizi'ndeki Sakız Adası'nı elinde bulunduran Cenevizliler Osmanlı Devleti'ne vergilerini ödemediler. Bu
durum üzerine Kanuni Sultan Süleyman, Kaptan-1 Derya Piyale Paşa'yı Sakız Adası'nın fethi için görevlendirdi.
Sakız Adası'nın fethi ile Batı Akdeniz kıyılan ve Boğazların güvenliği sağlanmış oldu.
Selman Reis'in 1525 Tarihli Raporu
Osmanlı kaptanı Selman Reis, Coğrafi Keşifler 'in Osmanlıların çıkarına uymadığı için Kızıldeniz'in Osmanlı dene-
timine alınmasını istiyordu. Her yıl Aden Limanı'na uğrayan gemilerden 200 bin altın dolayında gelir sağlandığını
belirten Selman Reis, baharat ticaretinin Portekiz denetimine geçtiğini kaygıyla anlatıyordu. Oysa Portkizliler
bu bölgeye hâkim olmadan önce Osmanlı Devleti, Mısır'da baharat ticaretinden önemli miktarda gümrük gelir-
leri elde ediyordu. Bu nedenle Selman Reis, Portekizlilerin Kızıldeniz trafiğini kontrol altına alma girişimlerinin
boşa çıkartılmasını öneriyordu. Aden, Suakin ve Mısır'da Hindistan ticaretinden elde edilen gümrük gelirlerinin
büyüklüğüne dikkat çeken Selman Reis, önerdiği fetihlerden sultanın hazinesine sağlanacak gelirleri özellikle
vurguluyordu.
Hint Deniz seferleriU538-1553)
Hint deniz yolunun bulunmasından sonra Portekizler, bölgede Müslümanlara baskı yapmaya ve Müslüman
tüccarlara zarar vermeye başladılar. Müslüman olan Gücerat Devleti'nin Osmanlıdan yardım istemesi üzerine
Hindistan'a dört sefer düzenlendi.
Bu seferler Hadım Süleyman Paşa (1538), Piri Reis (1551), Murat Reis (1552) ve Seydi Ali Reis (1553) tarafindan
gerçekleştirildi.
Ancak bu seferlerden bir netice elde edilmedi. Hint Deniz Seferlerinin başarısız olmasında Osmanlı Devleti'nin
bölgenin önemini tam olarak kavrayamaması, Osmanlı gemilerinin aqk denizlere dayanıklı olmaması ve böl-
ge halkının tam destek vermemesi etkili olmuştur. Buna rağmen bu seferler sonucunda Kızıl Deniz ve Basra
Körfezi'nin deneömi Osmanlı'ya geçi.
www.dizgikitap.com
117
ş"LYALÇIN
