DÜNYA Gücü OSMANLI DEVLETİ
Yönetenler : Betaya olarak tanımlanan bu grup görevleri gereği vergi Öde-
mezdi. Seyfiye, ilmiye ve kalemiye olmak üzere ayrılan bu görevliler padişah
adına devleti yöneten sınıftı. Seyfiye memurları yönetim ve askerlik alanında,
ilmiye memurlan ilim, eğitim ve öğretim, adalet alanında, kalemiye memurlan
ise devletin bürokratik, yazışma ve maliye alanında görev yapan memurlardı.
Yönetilenler : Reaya olarak tanımlanan bu kesimin yönetim görevi yoktur.
Tarım, ticaret ve sanayi alanında üretim yapan bu sınıf devlete Olan vergisini
Ödemekteydi. Osmanlı Devleti yönetilenler sınıfını ırk, din ve dil olarak ayrı
görmemiştir. Müslüman ve gayrimüslim ortak olarak bu sınıf içerişindeydi.
Osmanlı Devleti halkını ırk esasına göre değil din esasına göre ikiye ayırmıştır.
Bu sisteme Millet Sistemi adı verilmiştir. Bu sisteme göre Osmanlı halkı Müş-
lüman ve gayrimüslim diye iki sınıfa ayrılmıştır. Bu sınıfların inanç sistemlerine
karışılmamış, hoşgörü ve eşitlik ilkesi temel alınarak adaletli bir yönetim İle
idare edilmişlerdir. Müslümanlar; Türkler, Araplar, Acemler, Boşnaklar ve Ar-
navutlardı. Gayrimüslimler; Rumlar, Karadağlılar, Sırplar, Bulgarlar, Ermeniler,
Museviler, Süryaniler, Nasturiler, Keldanİlerdİ.
Osmanlı Devleti'nde toplum içinde yatay ve dikey hareketlilik mevcuttu. Yöneten
ve yönetilenler arasında geçiş durumuna dikey hareketlilik, sınırlar içerişinde statü sabit
kalıp yer değiştirmeye ise yatay hareketlilik denilmiştir.
Vaki Sistemi:
Türk - İslam devletlerinin en önemli sosyal kurum sistemi olan vakıf sistemi
Osmanlı Devleti'nde aktif ve yaygın olarak görülmektedir.
Vakıf sisteminde toplumun sağlık, eğitim, barınma, din gibi birçok kamu hiz-
metleri karşılanmaktaydı. Vakıflar padişah, üst düzey devlet adamları ve kişile-
rin mallarını, mülklerini ya da paralarını bağışlamasıyla çalışan kurumlardır.
Osmanlı Devleti vatandaşlarına götüreceği birçok hizmette vakıfları tercih
etmiştir. Sosyal hizmetleri doğrudan hazineden karşılamaktansa vakfedilen
toprak ya da benzeri geliri olan uygulamalardan karşılamıştır. Vakıf sistemine
direkt müdahale etmeyen devlet denetim görevini üstlenmiştir.
TARİH EL KİTABI
