DÜNYA Gücü OSMANLI DEVLETİ
2.
3.
Kuruluş döneminde başlatılan taşra teşkilatlanması eyalet, sancak, kaza ve
köy şeklinde aynen devam ettirilmiştir,
Köy; Taşra teşkilatındaki en küçük yapı birimidir. Yönetici köy kethüdasıdır.
Güvenlik işlerinden yiğit başl sorumluydu.
Kaza; Günümüzdeki ilçelerin karşılığıdır. Kazalarda en yüksek dereceli memur
kadılardı. Kadılar askerlik dışındaki tüm işlerde sorumluydu. Subaşılar ise gü-
verilikten sorumluydu.
Sancak; Günümüzdeki ilin, vilayetin kaşlığıdır. Sancaklann yöneticisi san-
cak beyidir. Sancak beyi idari işlerden kadı ise adalet işlerinden sorumluydu.
Sancak beyi emrindeki sipahiler ile birlikte orduya katılmak zorundaydı, Bazı
sancaklara şehzadeler sancak beyi olarak görevlendirilmekteydi.
Eyalet; Taşra teşkilatının en büyük yönetim birimidir. Eyalet beş altı sancağın
birleşmesinden oluşan bir bölgedir, Eyaletin yöneticisi beylerbeyidir. Beyler-
beyi dediğimiz eyalet valisi paşa Sancağı adı verilen vilayette Otururdu. Kuru-
luş döneminde oluşturulan ilk Rumeli Beylerbeyliğinin merkezi Manastır, daha
sonra Oluşturulan Anadolu Beylerbey iğinin merkezi Kütahya idi. Paşa sanca-
ğında beylerbeyi mahiyetinde kalabalık bir memur grubu vardı. Eyaletin işleri
beylerbeyi başkanlığında top[anan divanda görüşülüp, karara bağlanırdı. Ru-
meli beylerbeyi terfi ettiğinde vezir, Anadolu beylerbeyi terfi ettiğinde Rumeli
beylerbeyi olurdu.
Taşra teşkilatında esnafı denetleyen muhtesip adı verilen görevliler bulunmak-
taydı. Çarşı ve pazarların denetimini kapan emini yürütmekteydi. Gümrük ve
bac eminleri ticarethanelerden vergileri toplamakla görevliydiler,
Osmanlı Devleti'nde eyaletler vergi sistemine göre üç bölüme aynımıştır.
Salyeneli (Yıllık") Eyaletler : Tımar sisteminin uygulanmadığı başkentten
uzak olan eyaletlerdir. Toplanan vergilerden eyaletteki görevlilerin maaşları ve
eyaletin giderleri ayrıldıktan sonra kalan miktar hazineye gönderilirdi. Mısır,
Habeş, Yemen, Tunus, Cezayir ve Trablusgarp bu eyaletlerdendir.
Satyanesiz (Yıllıksız) Eyaletler : Tımar sisteminin uygulandığı başkente ya-
kın Olan eyaletlerdir. Rumeli, Budin, Bosna, Anadolu, Karaman, Sivas, Musul,
Bağdat, Erzurum bu eyaletlerdendir.
Özel Yönetimi Olan Eyaletler : Bu eyaletler iç işlerinde serbest dş işlerin-
de merkeze bağlı Olan eyaletlerdi. Bu tür eyaletlere yönetici olarak genellikle
merkezden değil o bölgeden biri idareci olarak görevlendirilirdi. Hicaz, Kırım,
Erdel, Eflak ve Boğdan bu eyaletlerdendir.
TARİH EL KİTABI
