Doymamış Yağ Asitleri
Yağların yapısında bulunan asitlere yağ asitleri denir.
• Karbon zincirinde pi bağı bulunan yağlara
doymamış yağ denir. En önemli doymamış yağ
asitleri 18 tane karbon atomu içerir.
- Oleik asit
Linoleik asit
• Doymamış yağ asitleri, vücudun üretemediği ancak
ihtiyaç duyduğu yağ asitleridir.
Yağ Asitleri
H2C-OH
HC-O
HC-OH
H2C-OH
-o
KARBOKSİLİK ASİTLER
Doymuş Yağ Asitleri
H2C
O
o
3NaOH
• Doymuş yağ asitleri karbon atomları arasında pi
bağı içermez.
• Doymuş yağ asitleri, doymamış yağ asitlerinin
hidrojenle reaksiyonu sonucu elde edilir.
Laurik asit
Palmitik asit
Stearik asit
• Et, deniz mahsulleri, süt ürünleri, Hindistan cevizi
gibi besinler doymuş yağ asitleri açısından zengindir.
o
4
Yağlar bazlarla ısıtılırsa sabun (yağ asidi tuzu) ve gliserin meydana gelir. Sabunlaşma tepkimesi adıyla bilinen bu
tepkimede baz olarak NaOH kullanılırsa beyaz (katı) sabun, KOH kullanılırsa arap (yumuşak) sabunu elde edilir.
PÜF NOKTA
• Karboksilik asitler zayıf asit oldukları için suda çözündüklerinde denge tepkimesi oluşur.
• Aminoasitler hem asit (proton veren) hem de baz (proton alan) özellik gösterir. Amfoter bileşiklerdir.
• Halkalı, aromatik ve heterohalkall karboksilik asit bileşiklerinde ana yapının adının sonuna karboksilik asit eklenir ve
—COOH grubunun bağlandığı konum belirtilir. Ör: Siklohekzan karboksilik asit, benzen karboksilik asit (benzoik asit).
• Organik karboksilik asitler zayıf asitlerdir (pKa - 5). Suda iyonlaşarak karboksilat anyonu ve hidronyum iyonu verir.
En kuvvetlisi: HCOOH
• ve O—H grubu nedeniyle karboksilik asitlerin polariteleri oldukça yüksektir.
Karboksilik asit molekülü arasında hidrojen bağı ile dimer oluşur. Bu durum
molekülün boyutunu hemen iki katına çıkardığı için aynı molekül ağırlığındaki
alkollerden daha yüksek erime ve kaynama noktalarına sahiptir.
Propanol (MA: 60 gimol; KN: 9700) Asetik asit (MA: 60 g/mol; KN: 1180C)
O
KİMYA - AYT
ö-
ö
H-bağı akseptörü
6-
ö' H-bağl donörü
o-H
MEBİ KONU ÖZETLERİ
137
